Tag: munnekezijl

Schapen en scholekster in het weiland

Hemelvaart – Galilea (Friesland)

Zevenhuizen in Groningen kennen de meeste mensen uit de regio wel. Maar ook in Friesland ligt op de kaart een ‘aanduiding’ van Zevenhuizen. Vlak onder Kollum. Ik was benieuwd! Uiteindelijk ben ik er nét langs gereden (verkeerd uitgestippeld op de kaart waardoor ik een afslag mistte) maar als je met streetview kijkt zie je dat er ook weinig te zien is! De route er heen (en langs) was echter wel de moeite waard. En, .. ik kwam door “Galilea”, een streek tussen Burum en Visvliet, waar vroeger een vrouwenklooster was. Toepasselijke naam, zo met Hemelvaart!

Via Heereburen, Kommerzijl, Munnekezijl, Warfstermolen, Kollumerpomp, door de streek Galilea, Visvliet, Gerkesklooster, Eibersburen en langs Gaarkeuken, waar ik ook even weer langs de vogelkijkhut ging. Een mooie tocht van ruim 45 kilometer – geen straf met dit prachtige weer. Het aantal foto’s is in verhouding tot de kilometers wat minder groot deze keer, maar er zijn toch een paar bij waar ik heel blij mee ben.

Dat begint natuurlijk al met de foto van de boerenzwaluw hier boven. Gemaakt bij Heereburen, dus eigenlijk dicht bij huis. Ik kon de zwaluw van vrij dicht op de foto krijgen, dat zie je ook terug in de foto. En hij bleef zelfs toen er drie flinke boerderijhonden aangestormd kwamen gewoon zitten. De honden blaften flink maar je kon aan de manier waarop ze aangerend kwamen al zien dat ze geen kwaad in de zin hadden. Ze vonden het wel gezellig, zo’n bezoeker, geloof ik. Over het algemeen ben ik niet bang voor honden natuurlijk mede omdat ik er altijd mee opgegroeid ben.

Bij Kommerzijl, op de dijk, lagen een paar koeien gezellig te genieten van de zon en ook daar kon ik op mijn gemak een paar plaatjes van maken. Tot na Kollumerpomp daarna de camera niet meer uit de tas gehaald. Nog wel even met ‘de mobiel’ even wat gemaakt voor m’n strava/instagram maar het mag nauwelijks een naam hebben.

Natuurinclusief?

De boeren in die regio zijn, in mijn ogen, duidelijk minder ‘natuurinclusief‘ aan het werk dan in het Westerkwartier van Groningen. Ik zeg niet dat ze het slecht doen maar de weilanden zijn bijna allemaal strak gemaaid inmiddels en er wordt ook geen strook vrij gelaten.

Da’s wel een verschil met onze regio, waar -zeker in het Humsterland- boeren vaak later maaien of langs de sloot zorgen voor een strook waar nog niet gemaaid is en waar je vaak allerlei bloemen en kruiden ziet. Jammer, want juist in m’n jeugd kwam ik veel in de buurt rondom Kollumerpomp en ik herinner mij dat er bijvoorbeeld veel kieviten waren en andere weidevogels. Ik zag ze nu amper.

Buizerd, Gerkesklooster

Wel zag ik veel buizerds en torenvalken. Een teken dat er voor hen kennelijk voldoende voedsel is, of dat een goed signaal is weet ik niet. En reigers!

Bij “Galilea” was een reiger die mij echt de gelegenheid gaf uitgebreid foto’s te maken. Op zo’n 15 meter afstand en hij vloog niet weg toen ik omzichtig stopte en de camera tevoorschijn haalde. Eerst wel op z’n hoede, maar toen ik bleef waar ik was trok hij (of zij?) zich niets meer van mij aan en kon ik een paar hele mooie plaatjes schieten!

Vervolgens langs de molen van Visliet  (1868), waar ik al eens eerder iets over schreef, naar Gerkesklooster om daar langs het water te fietsen richting Eibersburen.

Fietsers van de weg afgedrukt

Iets voorbij Gerkesklooster werd ik ingehaald door een groepje racefietsers. Ik was net gestopt om een Aalscholver op de foto te maken. Plotseling kwam er met veel lawaai ook een auto aan die vóór mijn ogen twee van de fietsers overduidelijk bewust van de weg af reed!

Toen de mannen protesteerden hield de auto in en deed het nóg een keer! Ik schrok me rot, zoomde snel in op de situatie en maakte een foto van de auto/kenteken (erg handig, zo’n superzoom!). Gelukkig had een tegenligger het ook zien gebeuren en die zette even verderop zijn auto zodanig neer dat de man die de fietsers afsneed niet meer verder kon. Een bizarre situatie! Toen ik er heen reed om te melden dat ik een foto had lieten ze weten dat ze het kenteken al hadden en de man even er voor ook al een ‘conflict’ met hen had gehad.

De temperatuur van vandaag was ‘m kennelijk naar het hoofd gestegen.. De racefietsers bleven gelukkig kalm, ondanks duidelijke schade aan de fietsen en schrammen, en de situatie was door de tegenligger onder controle gebracht dus fietste ik verder. Opgelucht dat ik toevallig net stil stond en niet mee in die situatie beland was!

Bij Eibersburen trof ik nog een krooneend aan. Ze komen oorspronkelijk uit Azië en broeden sinds 1942 in Nederland en zijn vrij zeldzaam hier (rond de 500 broedparen in Nederland volgens de Vogelbescherming).

Bij de Vogelhut in Gaarkeuken maakte ik ook nog een even een tussenstop. Zo vanaf de weg gezien was er weinig activiteit en ik was al bijna doorgefietst maar besloot tóch te gaan kijken onder het motto “je weet nooit”. In de vogelhut zelf trof ik een stel boerenzwaluwen aan die insecten aan het vangen waren. Vlak bij de vogelhut zat een zwaan te broeden en er waren wat koeien, ganzen én karekieten (foto van de karekiet is helaas onscherp dus niet hier geplaatst).

Foto’s

Klik op een foto voor een vergroting.

Route

Deze keer had ik voor de verandering een route uitgestippeld en mij er ook nog aan gehouden (zie ook Strava). Nouja, bijna. Bij Gerkesklooster besloot ik “langs de andere kant” van het van Starkenborghkanaal te gaan (waar de racefietsers voro mijn ogen de weg af werden gereden). De route volgens Google Maps was iets korter. In totaal ruim 45 kilometer.

 

Kerst – Dickens en Sneeuw

We gaan weer richting Kerst. En hoewel de weersvoorspellers zeggen dat het geen witte kerst gaat worden, was het vandaag een witte wereld om ons heen. Dus natuurlijk wel even met de camera naar buiten. Gisteravond, tijdens “Munnekezijl in Dickenssfeer” was er geen sneeuw, maar desondanks een leuk evenement waar ik ook even wat plaatjes gemaakt heb. Wel lastig, ’s avonds en met “bewegende doelen”.

Dickensfestijnen zijn populair. En het heeft zeker iets qua sfeer. Ik hoop dat het toch wel beperkt blijf en niet alle dorpen en steden dit na gaan doen. In elk geval hadden ze het in Munnekezijl wel heel leuk gedaan. Het hele dorp leek er wel een paar eeuwen terug in de tijd!

NOORDHORN IN DE SNEEUW

Als het sneeuwt moet je daar natuurlijk plaatjes van maken — zoals gezegd er dus op uit met de camera. Even een wandeling door het dorp, langs het ‘hertenkampje’. De brandgans vond mij wat vervelend kennelijk want hij, of zij, liet luidkeels de afkeuring blijken. Toch gelukt er een paar plaatjes van te maken, net als de eenden die het duidelijk wat koud hadden. De meeste zaten op de weg en in het gras. Toch waren er een paar die het water opzochten. Wat een mooi plaatje opleverde.

Fietsen door de Tachtigjarige Oorlog – De Schansenroute

De Tachtigjarige Oorlog heeft, ook in het Westerkwarier, zijn sporen nagelaten. In ons dorp, Noordhorn, bijvoorbeeld werd indertijd nog een flinke veldslag uitgevochten tussen de Spanjaarden onder leiding van Verdugo en de Nederlanders onder leiding van de Engelsman John Norrits (of, beter: Sir John Norreys).

De slag, die plaatsvond op 30 september 1581, werd in 2015 nagespeeld in Noordhorn op nagenoeg dezelfde plaats als in 1581. Ik had de eer samen met een paar anderen het fotoverslag te mogen maken (zie hier voor alle foto’s) en heb er ook een video van gemaakt.

In de geschiedenisboekjes is er niet veel over deze, toch wel grote, slag te vinden. En de reden is: “wij hebben verloren”. Verdugo verpletterde de Staatsen bij deze slag, en daar worden we liever niet aan herinnerd. Op de website van Schansenkrijg hebben ze veel informatie over de Slag bij Noordhorn en het beleg van Niezijl verzameld.

FIETSEN LANGS DE SCHANSEN
Toch is er nog wel het een en ander dat herinnert aan deze slag en de aanwezigheid van de Spanjaarden en de Staatsen in de regio. Niet alleen kun je op de Schansenkrijg-site informatie vinden, er zijn ook een paar fietsroutes langs de ‘schansen’. Ik besloot één van deze route’s te rijden vandaag. Het is een route langs de (voormalige) schansen en een aantal mooie molens.

Slag Bij Noordhorn

De officiële route is van Noordhorn, Niezijl, Grijpskerk, Kommerzijl, Munnekezijl, Zoutkamp, Houwerzijl, Zuurdijk, Niehove en weer naar Noordhorn terug. Na Zuurdijk bevat de route echter weinig historische punten meer en ben ik van de route afgeweken. Kommerzijl heb ik overgeslagen (min-of-meer per ongeluk).

NIEZIJL

De route start in Noordhorn, maar daar heb ik uiteraard al heel veel foto’s van.. dus ben ik rechtstreeks naar Niezijl gefietst. Daar herinnert de straatnaam “Bomsterschans” aan het feit dat hier (foto boven) een belangrijke schans was voor de Staatsen. De schans werd in 1597 geslecht en het dorp weer opgebouwd.

Een duif zat te suffen op een hek aan de Bomsterschans. Toen ik een foto maakte was hij, door de klikgeluiden van het toestel, meteen alert!

GRIJPSKERK

Molen De Kievit in Grijpskerk is een zeer beeldbepalende molen als je langs het dorp gaat. De molen is oorspronkelijk in 1899 gebouwd en is nog steeds, door vrijwilligers beheerd, in gebruik als graanmolen. Vanwege de landschappelijke waarde van de molen zijn er zelfs speciaal bomen gekapt die ‘in het zicht’ stonden.

Vervolgens gaat de officiële route langs Kommerzijl. Daar was een schans, “De Opslach”, gebouwd in 1572 als bescherming van de zoutwinning, tegen de watergeuzen. In 1598 is de schans afgebroken. Resten van de schans zijn bij de molen gevonden. Doordat ik in mijn hoofd had dat ik naar Munnekezijl moest ging ik de verkeerde weg langs. Nu de vergissing was gemaakt had ik geen zin meer om terug te fietsen.

MUNNEKEZIJL

De Schans, Munnekezijl

Op de grens van Friesland en Groningen aan de Lauwers, dus een belangrijke strategische plaats. Hier was dan ook een schans, gebouwd in 1580.

Uiteraard nog even langs molen Rust Roest, die ik eerder ook al eens op de foto had gezet. Maar het weer was vandaag zo prachtig dat ik er nog maar een van heb gemaakt.

ZOUTKAMP
Vervolgens over de dijk gefietst richting Zoutkamp. Recent nog geweest, maar toen zat -op een verder hele mooie dag- nét het weer niet mee toen ik in Zoutkamp arriveerde. Nú wel!

De Batterij – Zoutkamp

Strategisch was Zoutkamp voor de Stad Groningen (die Spaansgezind waren, in tegenstelling tot de Ommelanden die “Staatsgezind” waren en de Unie van Utrecht hadden ondertekend!) erg belangrijk. In 1589 veroverde Graaf Willem Lodewijk de plaats na een vijf dagen durende slag. De Batterij (foto boven) staat op de plaats waar de schans was.

Het was druk in Zoutkamp vandaag. Veel scheepvaart en toeristen op de terassen. Met mijn halve liter water bij mij en wat fruit laat ik de terassen echter liever links liggen. De rit duurt zo al lang genoeg 🙂

ZUURDIJK
Volgende stop op de officiële route was Zuurdijk. Toen ik laatst hier in de regio was wilde ik daar al heen maar koos toen uiteindelijk voor Houwerzijl omdat er een leuk fietspad was van Zoutkamp naar Houwerzijl.

Hoewel in de route niet genoemd, is er in Zuurdijk een heel mooi kerkje!

De kerk dateert mogelijk uit de eerste helft van de 13e eeuw. Door zijn hoge ligging bleef de kerk behouden bij de Sint-Luciavloed in 1287, toen de Zuiderdijk doorbrak. In de noordmuur zijn sinds de restauratie in 2011 restanten uit deze periode te zien. [..] In de 17e eeuw werden 3 gotische ramen in de zuidmuur gemetseld om zo meer licht in de kerk te krijgen. Dit hangt samen met de reformatie; voortaan moesten kerkgangers ook de Bijbel en psalmen kunnen meelezen. In de 19e eeuw werden om nog meer licht te verkrijgen in de oostmuur nog twee vensters in dezelfde gotische stijl geplaatst, waarbij gebruikgemaakt werd van sloopmateriaal, zoals dakpannen. Lees verder op Wikipedia.

Ik vind dit, samen met het kerkje in Niehove, tot nu toe één van de mooiste kerkjes uit de regio die ik ken, met name het interieur dus. Het interieur is erg bijzonder en het ademt gewoon een geweldige sfeer (meer foto’s hier onder).

Nagenoeg tegenover het kerkje staat Molen “De Zwaluw”. De molen is gebouwd in 1858 en gerestaureerd in 1974 en sinds 2012 in eigendom van “Het Groninger Landschap”. Lees hier alle details over deze molen.

Na Zuurdijk gaat de officiële route vervolgens langs nog wat plaatsen waar met name de Horeca “op de kaart staat”, en geen schansen of molens meer. Dus besloot ik een afwijkende route te nemen verder. Van Zuurdijk ging ik naar Warfhuizen, Luchtwachttoren 701, Roodehaan, Saaksum, Oldehove en zo weer naar Noordhorn. De kaart van Google Maps klopt niet helemaal helaas, maar het gaat om het idee.

WARFHUIZEN


Ik kan mij niet herinneren ooit echt in Warfhuizen te zijn geweest. Ben er wel eens met de auto doorheen gereden maar echt rondkijken heb ik er nooit gedaan. Toen ik er doorheen fietste zag ik een mooi kerkje en de deuren stonden open.

Eénmaal binnen zag ik tot mijn verassing dat het, dacht ik, een Rooms Katholieke Kerk was. Die tref je niet veel aan in het Noorden, laat staan dat ik ‘m hier had verwacht. Maar sterker nog, het blijkt een Kluizenarij te zijn met kapel. De “Kluizenarij Onze Lieve Vrouwe van de Besloten Tuin” is gevestigd in de voormalige Hervormde Kerk. Ik ben er niet lang gebleven want hoewel er veel te zien was waren er ook mensen die stilte hielden e.d. Daarnaast merkte ik dat de kluizenaar (die ik voor priester aanzag) mijn “toeristische aanwezigheid” ook niet zo leuk vond.

LUCHTWACHTTOREN 701
De Luchtwachttoren bij Warfhuizen is een overblijfsel uit de “Koude Oorlog”. Eén van de weinige overigens en min of meer bij toeval.

De Luchtwachttoren werd in 1953 gebouwd voor het Korps Luchtwachtdienst (KLD). De KLD wilde eigenlijk een toren bouwen boven op het Brabantse zaadteelt- en bietveredelingsbedrijf Goyarts en Zn aan de Merneweg 46-48 in Wehe-den Hoorn, maar de eigenaar wilde niet hieraan meewerken. Daarop werd de luchtwachttoren aan de Baron Van Asbeckweg gebouwd.
De toren heeft een totale hoogte 15,44m. en is gebouwd van prefab betonnen raatbouwelementen. Boven op de toren is het uitkijkplatform, dat bestaat uit een open ruimte van 3 bij 3 meter met een 1,5 meter hoge borstwering. De toren is gebruikt tot 1968, het jaar waarin het Korps Luchtwachtdienst ook in de noordelijkste regio’s definitief is opgeheven (bron).

Het Korps Luchtwachtdienst (KLD) was een Nederlandse organisatie belast was met de observatie en melding van in het nationale luchtruim binnengedrongen vijandelijke vliegtuigen, met name uit de Sovjet-Unie. De dienst was onderdeel van het Commando Luchtverdediging van de Koninklijke Luchtmacht.

Het KLD bemande tussen 1950 en 1968, tijdens de Koude Oorlog, een semi-geheim netwerk van luchtwachttorens en andere uitkijkposten met vrijwillige waarnemers. Doel was het met zicht (kijkers) en gehoor signaleren, melden en volgen van vliegtuigen die beneden het toenmalig radarbereik vlogen, dat was een hoogte van minder dan 1500 meter. Naast vliegtuigobservaties en eventuele verdachte scheepsbewegingen meldden de vrijwilligers bijzonderheden over de lokale situatie en het weer (bron).

ROODEHAAN
Terug richting Warfhuizen en vervolgens richting Roodehaan. Een gehucht met een (grote) camping en veel waterrecreatie.

Het gehucht is vernoemd naar herberg ‘De Roode Haan’, die hier vroeger aan het Winschoterdiep stond. Ik was er wat plaatjes aan het maken van de brug en de korenvelden toen mij opviel dat een groep mussen steeds de velden in ging, daar zich tegoed deden aan wat graan, en weer de bomen in vlogen. Daar moest natuurlijk een plaatje van gemaakt worden!

Mussen in het koren bij Roodehaan

Het was inmiddels al behoorlijk laat geworden dus “op de pedalen” en naar huis. Via Oldehove (geen foto’s) terug naar Noordhorn.

SCHANSENKRIJG FIETSROUTES EN MEER INFORMATIE
De fietsroutes van de Schansenkrijg zijn onder andere hier te downloaden.
https://fietsen.groningen.nl/gratis-fietsroutes/schansenkrijg-fietsroute-2

Ze zijn ook af te halen bij Molen Fortuna in Noordhorn (wanneer geopend). Zie de website van Fortuna voor meer informatie: http://www.molenfortuna.nl/

De video die ik indertijd, samen met één van mijn dochters, heb gemaakt is hier te bekijken.

ROUTE
De officiële route is ca. 35 kilometer. Ik heb, door af te wijken van de route, vandaag 46 kilometer afgelegd.

FOTO’S
Klik op de foto’s voor een vergroting

Dag van de Garnaal en KNRM Open Dag Lauwersoog

De Dag van de Garnaal en de Open Dag van de KNRM (Koninklijke Nederlandse Reddings Maatschappij) in Lauwersoog vallen ééns per twee jaar samen.

Dit zorgt er voor dat er een prachtige dag wordt gehouden met een mengeling van oude vrachtauto’s, scheepvaart, reddingswerk, braderie en .. mooi weer.

Lauwersoog

In Lauwersoog was het behoorlijk druk dus. Ik hoorde organisatoren schatten dat er minstens 25.000 mensen waren geweest rond een uur of twee en toen was de dag nog lang niet voorbij.

Veel vissersboten uit de vloot van Zoutkamp uiteraard, want Lauwersoog is de thuishaven van de Zoutkamper vissers. Daarnaast uiteraard vrachtauto’s van nu, voornamelijk Heiploeg, en uit lang vervlogen tijden. MAN, Mercedes, Volvo’s, Scania’s. Alle bekende grote merken waren er. Maar ook (hele) oudjes van Citroën, Dodge en een prachtige Kensworth truck.

Munnekezijl

Ik reed terug via een kleine omweg (opzettelijk) want ik wilde via Munnekezijl gaan om daar de (twee) kerken en de molen even op de foto te zetten. Ook de (kleine) sluis heb ik even op de foto gezet.

Bosscherweg, Pieterzijl-Grijpskerk

Vervolgens richting Pieterzijl, en afslaan bij de Bosscherweg richting Grijpskerk. Want op de Bosscherweg staat iets bijzonders, al zie je het in ’t voorbijgaan wellicht niet: het Transformatorhuisje van Grijpskerk. Dit is een oorlogsmonument en terecht. Ik kopieer een stukje over de aanleiding hieronder.

In het najaar van 1944, tijdens de Tweede Wereldoorlog, kreeg Adrianus van de Nadort, sinds 1936 burgemeester van Grijpskerk, van de Duitse bezetter opdracht om alle beschikbare mannen in de gemeente zich te laten melden voor verplichte arbeid ten behoeve van de Organisation Todt (O.T.). Dit bevel was voor Van de Nadort, die tot dan was aangebleven om de bevolking van Grijpskerk voor erger te behoeden, aanleiding om onder te duiken. Hij wist dat na hem een NSB’er tot burgemeester zou worden benoemd. Omdat hij het zijn opvolger en diens ambtenaren niet gemakkelijker wilde maken, besloot Van de Nadort dat het bevolkingsregister moest verdwijnen, zodat onbekend zou zijn wie precies in de gemeente Grijpskerk woonden. In overleg met twee verzetsmensen, Hindrik van Dijk, een onderhoudsmonteur bij de Laagspanningsnetten, en Reint Middel, politieman in Grijpskerk, werd besloten dat de kaarten met persoonsgegevens zouden worden verstopt in een transformatorhuisje waarvan alleen Van Dijk de sleutel had. Op 26 oktober 1944 werden de kaarten overdag in twee postzakken verzameld en ’s nachts door Van Dijk en Middel per fiets naar het transformatorhuisje gebracht [..] Onder de kabelplanken bleek ruimte voor de zakken te zijn en daar stopte hij ze zo goed mogelijk weg. Het bevolkingsregister is tot aan de bevrijding niet gevonden (Wikipedia).

Fotoverslag 

Bijgaande een (foto)verslag van deze zeer geslaagde dag (klik op de foto’s voor vergroting).