Categorie: Bezienswaardigheden

De Kiekkaaste Nieuwe Statenzijl, Dollard, Groningen

Nieuwe Statenzijl aan de Dollard, Groningen

Als je in Groningen door een dorpje rijdt waar zonder uitzondering de verkiezingsborden langs de weg, de énige posters op de aanplakborden en achter de ramen van woningen ‘rood’ (Socialistische Partij) zijn, waar ben je dan? Juist. Beerta. Ik reed er vandaag doorheen op weg naar Nieuwe Statenzijl.

Nieuwe Statenzijl is een gehucht in de gemeente Oldambt in de provincie Groningen (Nederland). Het gehucht Nieuwe Statenzijl telt 6 huizen. Maar daar kennen we het tegenwoordig niet van. Nieuwe Statenzijl is vooral bekend vanwege ‘de Kiekkaaste’. Een mooie vogelkijkhut op een uniek punt.

Nieuwe Statenzijl Groningen

Deze bevindt zich een eind de kwelders in en biedt uitzicht over het kwelder-, slikken- en wadgebied van de Dollard. Het Marcelluspad ernaartoe bestaat grotendeels uit plankieren en kan bij zeer hoge waterstand onbegaanbaar zijn. En natuurlijk kennen we als Groningers het gehucht vanwege het feit dat Ede Staal er een tijd gewoond heeft en er ook een prachtig liedje over heeft gemaakt.

Verder is er natuurlijk een sluis (“zijl”) en zijn er wat aanlegsteigers waar op het moment dat ik aankwam twee bootjes lagen.

Instagram-generatie

Het was te koud, winderig en af en toe regenachtig om op de fiets te klimmen vandaag. En ik wilde hier altijd al een keer kijken. Er waren meer mensen op dat idee gekomen. Het was er relatief druk. Het was daarom ook best wel een gedoe, steeds elkaar moeten passeren over het smalle houten pad.

Jammer genoeg waren er geen vogels te zien vanuit de vogelkijkhut. De hut heeft een hoge toeristische waarde; de meeste mensen die ik tegenkwam waren zeker niet bezig met vogels fotograferen maar vooral met selfies en elkaar, met de smartphone, op de foto zetten. De “instagram-generatie” zeg maar. Dat zorgde er voor dat ik binnen vijf minuten weer terug ging.

Dollard

De Dollard is een estuarium (een verbrede, veelal trechtervormige monding van een rivier, waar zoet rivierwater en zout zeewater vermengd worden en zodoende brak water ontstaat, en waar getijverschil waarneembaar is) en onderdeel van de Waddenzee. De Dollard ligt op het grensgebied van Nederland en Duitsland.

De Dollard, Nieuwe Statenzijl

De rivier de Eems mondt hier in uit en stroomt daarna via de Eemsmonding door naar de Noordzee. De Dollard is ongeveer 100 vierkante kilometer groot. De Duitse stad Emden ligt ten noorden ervan en de Nederlandse stad Delfzijl ligt een kleine negen kilometer ten westen van de Dollard. De Nederlandse kust van deze zeearm is dunbevolkt (Bron: Wikipedia)

Beerta, Nieuw-Beerta

Op de weg er heen kwam ik door Beerta en Nieuw-Beerta, zoals gezegd. Twee prachtige kerken trof ik er aan.

Kerk met vrijstaande toren in Beerta, GroningenKerk Beerta
De kerk van Beerta is bijzonder om te zien met zijn vrijstaande toren. Hetzelfde idee als de kerk in Ezinge.

De Barholomeuskerk van Beerta werd in de zestiende eeuw gebouwd door de Beersters, die vluchtten voor de oprukkende Dollard. Gevonden resten van grote steunberen getuigen van oorspronkelijk hoge gewelven, welke in 1783 tijdens een kerkdienst instortten. Voltooid in 1506 als een rechthoekige zaalkerk. Binnen is de kerk interessant met een renaissancepreekstoel, het orgel uit 1862 en de gebeeldhouwde grafstenen. De kerk was dankzij de hogere ligging, tijdens de Sint-Maartensvloed van 1668 toevluchtoord voor een klein aantal mensen. In 1783 blijkt de stenen overwelving op instorten te staan. Deze wordt vervangen door een houten tongewelf. Een vrijstaande toren completeert het geheel in 1806. (Website Kerk Beerta).

Een heel bijzondere kerk om te zien! Ik ben er even uitgebreid omheen gelopen om er diverse foto’s van te maken. Want tja, ik heb nou eenmaal iets met kerkgebouwen.

Nieuw-Beerta
Wat dat betreft trof ik het in Nieuw-Beerta ook goed. Een práchtig klein kerkje mooi vrij op zicht ook nog en de zon brak ook door. Dus dat gaf een heel mooi sfeerbeeld.

Kerk Nieuw-Beerta, Groningen

Ganzedijk

Terugreis besloot ik een iets andere route te nemen via Ganzedijk en Finsterwolde. Ooit woonden daar vrienden van mijn ouders dus in mijn kindertijd was ik er wel eens geweest maar kan mij er weinig meer van herinneren hoe het er toen uit zag.

Herenboeren in Groningen

Naast een mooie molen, zie de foto onder, trof ik in Ganzedijk ook een prachtige (voormalige?) boerderij aan. ik kon het niet laten er snel even een plaatje van te schieten!

Van de graanteelt werden vooral de boeren zelf rijk. En dat terwijl de matig betaalde arbeiders het loeizware werk deden. Niet zo gek dus dat steeds meer arbeiders vroegen om gelijkheid en graag luisterden naar sociaal-anarchisten als Domela Nieuwenhuis en Jan Poppes Hommes. In Beerta en Finsterwolde werd de Communistische Partij de grootste. In de jaren 80 van de vorige eeuw had Beerta zelfs als enige Nederlandse gemeente tot nu toe een communistische burgemeester. (Visit Groningen)

Uit mijn kindertijd herinner ik mij nog dat tijdens de verkiezingen je in deze regio ook alleen maar één soort verkiezingsposter zag, die van de CPN. Je moest het in die regio niet in je hoofd halen een VVD, CDA of PvdA-poster voor je raam te hangen!  Dat het nu dus wederom ‘rood’ kleurt, in deze regio, met SP-posters is niet verwonderlijk. Dit deel van Groningen is uitgesproken links. En met een gegronde reden. Maar toch, .. het zijn wel prachtige boerderijen die je daar kunt aantreffen!

Finsterwolde

De huidige Nederlands-Hervormde kerk van Finsterwolde is gezien de romanogotische bouwstijl waarschijnlijk aan het eind van de dertiende eeuw gebouwd. Finsterwolde is een veenontginningsnederzetting en is mogelijk al gesticht in de tiende of elfde eeuw.

Hervormde Kerk Finsterwolde (geen toren)

De kerk van Finsterwolde heeft eveneens een vrijstaande toren.

De Stefanuskerk van Finsterwolde is van oorsprong een katholieke romanogotische kruiskerk, vermoedelijk uit het einde van de 13e eeuw, die behoorde tot het bisdom Münster. De kerk was oorspronkelijk gewijd aan de heilige Stefanus maar is sinds 1594 een Nederlands-hervormde kerk. (Wikipedia)

De toren is veel later gebouwd, in de periode 1820/1822, naar het voorbeeld van de neoklassieke toren van de kerk van San Giorgio in Venetië (zie ook Wikipedia). Ook hier heb ik ook even echt mijn tijd genomen om er wat foto’s te maken.

Wat ik opmerkelijk vind is, wat je vaak bij oude kerken ziet, dat men de oude, grote, ramen dichtgemetseld heeft en er veel kleinere in heeft gemaakt. Dat terwijl in de reformatie bij veel kerken er juist ramen werden toegevoegd of groter werden gemaakt om de kerkgangers meer licht te geven.

Foto’s

Klik op een foto voor een vergroting

Verjaardag in lockdown: Kuzemer Klooster

Het Kuzemer Klooster is er al lang niet meer. Wat rest is een fundament en een kromming in de weg die aangeeft waar het stond. Bij toeval kwam ik er langs. Het is mijn verjaardag vandaag. Maar door de coronamaatregelen is bezoek van meer dan één persoon niet toegestaan. Dus vieren we het niet echt. Wel met bami met saté op het menu vanavond en een gebakje bij de koffie. En omdat het heel mooi weer was, vanmiddag een fietstocht gemaakt.

De route ging vanaf Noordhorn richting het van Starkenborghkanaal. Daar kwam ik een paar prachtige ganzen en echt héél veel scholeksters tegen. Vervolgens bij Gaarkeuken een paar mooie Aalscholvers op de foto gezet. Ze negeerden mij volledig dus dat was perfect. Ik denk dat het een stelletje was, vooral druk met de veren in orde brengen.

Via Gaarkeuken langs Westerzand richting Lutjegast om vervolgens het Molenpad te nemen waardoor je net aan de rand van Grootegast uit komt. Als je daar aankomt staat er een restant van wat ooit een molen is geweest.

Voormalige korenmolen Grootegast

Je komt ze overal tegen. Heel praktisch de bovenkant er af gehaald en het onderste gedeelte heeft een nieuwe besteming gekregen. Bijvoorbeeld een woning zoals in Doezum of, zoals hier, een schuur. Wat wel jammer is want je zou ook hier een hele mooie woning van kunnen maken natuurlijk. Het kostte mij wat moeite om er informatie over te vinden maar het is toch gelukt.

De voormalige pel- en korenmolen in Grootegast is “in 1847 gesticht door M.G. Visser en vrouw A.K. Brinkman, gebouwd door J.F. Ritzema”. De molen werd geplaatst op het erf dat Visser in 1839 had geërfd van zijn ouders. Zijn broer erfde hun trekschuit met “alle bijbehorende rechten”. Er ontstond in het dorp nog wel wat tweespalt omdat er al een andere molen was (lees de hele historie hier).

De oorspronkelijke eigenaar overlijdt al vroeg, op 40-jarige leeftijd, en heeft dus niet lang van zijn nieuwe onderneming kunnen genieten. Mevrouw Brinkman, zijn weduwe, was ‘kastelein’ van het café dat er voor lag. Ze is 79 jaar geworden. Bij mijn weten is het geen familie van mij. Via de archieven kon ik vrij simpel achterhalen dat haar vader een schipper uit Leek was. Onze Familie heeft een Friese afkomst en is gerelateerd aan het dorp Veenklooster. Er zijn in de familie voor zover mij bekend ook nooit schippers geweest.

In de jaren ’30 van de vorige eeuw was de molen in verval geraakt en is het boveneind er af gehaald. In 1969 is het stenen onderstuk gedeeltelijk afgebroken en de stenen zijn gebruikt om de schuur, links in beeld, aan te bouwen.

Vroeger deed men niet zo moeilijk over het afbreken van een molen of een ander gebouw. Wat dat betreft mogen we van geluk spreken dat er nog zoveel historisch erfgoed over is!

Kuzemer Klooster

Vanuit Grootegast ben ik richting Sebaldeburen en vervolgens richting Boerakker gegaan. Ik zag daar een afslag waar ik bij mijn weten nooit eerder langs was gefietst: de Kuzemerweg. Bij het nakijken van de route op strava zag ik later dat ik die weg op een andere manier ook nog had kunnen bereiken en dan nog een ander onbekend stuk kan fietsen. Die hou ik dus nog tegoed!

Langs deze weg stond in het verleden een klooster. Er rest nu alleen nog een (vervuild) bord.

Kuzemer is een gehucht in de gemeente Westerkwartier in de Nederlandse provincie Groningen. De plaats is vooral bekend omdat hier in 1204 een vrouwenklooster werd gesticht. Het klooster behoorde tot de orde van de Premonstratenzers. Het werd gesticht op een hoger gelegen stuk zandgrond te midden van een groot veengebied. De naam zou verwijzen naar een maar, dat verbasterd werd tot mer. Het klooster had als naam Maria’s poort, wat aanleiding was om de naam van Kuzemer te zien als kuise Maria. Het klooster heeft bestaan tot de reductie van Groningen in 1594. Daarna is het gesloopt. De bouwstenen van het klooster werden door de provincie Groningen te koop aangeboden en zijn daarna gebruikt voor vele bouwwerken in dit deel van het Westerkwartier. (bron: Wikipedia)

Op zeker moment buigt de Kuzemerweg af naar Oldekerk maar er was ook een optie een fietspad te nemen -waar ik al vaker langs ben gegaan- richting de Tolberter Petten. Daarna via de Traansterweg, Pasop en ’t Faan richting Zuidhorn. Langs die wegen kan je nu rustig fietsen maar ik ben bang dat het in de zomer wel weer flink lastig wordt wegens de eikenprocessierupsen.

Voor ik overigens vandaag op de fiets klom was ik nog even langs mijn moeder gegaan. Haar vogel, Zoey, was uit de kooi en ik had een mooie toevalstreffer toen ik een foto (met de smartphone) wilde maken.

Foto’s en route

Klik op een foto voor groot formaat.

 

 

Groningen in Lockdown

Groningen in een vindingrijke Lockdown

Nederland is in lockdown. Geen intelligente lockdown deze keer maar een ‘harde’. Vindingrijk als veel Nederlandse ondernemers zijn gaan ze toch proberen open te zijn. Coffee To Go, Snack To Go, Geurtjes- en Juwelen To Go.. (afhaal). Alles schijnt op dit moment ‘to go’ te kunnen zijn. En dan hebben we het nog niet over de pogingen die Action, Hema en Wibra ondernamen om open te zijn. Of de Etos, Kruidvat en andere winkels die open mogen en waar mensen met tassen vol nou niet bepaald essentiële waren naar buiten lopen.. want ja: die kun je nog steeds gewoon kopen zag ik vandaag.

Niet dat ik in de winkels ben geweest. Ik hield het bij op straat lopen, observeren en wat foto’s maken. Voor het eerst sinds lange tijd was ik weer eens naar ‘de stad’. Er vanuit gaande dat nagenoeg alles gesloten zou zijn en de gemiddelde funshopper de binnenstad wel zou gaan mijden.

Het was inderdaad stiller op straat. Soms zelfs heel erg stil. De meeste winkels hebben de hekken voor de ramen dicht. Maar een aantal zaken is nog gewoon open. Of je kunt er vooraf bestelde zaken ophalen. En daar komen dan toch mensen op af. Ik vermoed voornamelijk stadjers, want de parkeergarage was leeg. Ik begrijp ze ook wel. Als je de hele dagen binnen moet zitten komen de muren op je af immers? Dus tja, dat je dan even naar buiten wil voor wat frisse lucht of om een bestelling af te halen is niet zo vreemd.

Foto’s maken in een uitgestorven stad

Omdat ik er vanuit ging dat er ‘niemand’ in de stad zou zijn leek mij dit een mooie gelegenheid eens even wat foto’s te maken. Al was het maar om de lockdown te ‘documenteren’.

Een verlaten Vismarkt met vrij zicht op de Korenbeurs en de Der Aa-kerk

Het heeft een vervreemdende sfeer. De anders zo overvolle straten zijn leeg. De kerstverlichting is wel aan. Veel winkels zijn mooi versierd, hebben de etalages vol met spullen die nu onverkoopbaar zijn geworden. Langzaam wordt het donkerder en ga ik terug naar de parkeergarage Westerhaven. De McDonalds staat te shinen in een bak licht maar zelfs daar is het binnen akelig rustig.

Maar voor ik bij ‘de Mac’ kom loop ik via de Brugstraat richting de A en maak nog wat foto’s van de schepen. Geen Winterwelvaart dit jaar maar een aantal schepen dat er ligt heeft toch de verlichting aan.

Ik had uit voorzorg mijn statief meegenomen en eigenlijk alles geaakt met behulp van statief.Om te voorkomen dat er bewegingsonscherpte in de foto’s kwam. Want het was vrij grauw en donker weer. Dat paste dan ook wel weer goed bij de sfeer van deze lockdown…

Kerstboom met 2600 lampjes

Terug in Noordhorn rij ik nog even om langs de molen en de Meidoornstraat. Dorpsgenoot Bakker heeft een jaar lang gewerkt aan een bijzondere kerstboom en daar wilde ik wat foto’s van maken. Foto’s er van maken viel niet mee, maar een filmpje lukte wel goed. Hij heeft er de Regionale TV (RTV Noord) mee gehaald. Het filmpje heb ik gedeeld op Facebok.

Foto’s Groningen in Lockdown

Klik op een foto voor groot formaat.

De Grootste Kerstbal ter wereld: DOT Groningen

De Grootste Kerstbal ter wereld: DOT Groningen

De Grootste Kerstbal ter Wereld is al een tijdje te zien in Groningen. De DOT in Groningen is weer getransformeerd tot kerstbal. En daarmee een populair onderwerp voor fotografen uiteraard. Hoewel het niet voor het eerst is, en ik er eerder ook al langs ben geweest om foto’s te maken, ben ik er samen met neef Xander vandaag (weer) langs gegaan.

De DOT was eerst een bioscoop waar je 3D films kon kijken. Sinds een paar jaar is het nu een ‘gastrobar’. DOT richt zich op een jong en hip publiek maar het Infoversum (de “bioscoop”) is ook intact gebleven.

Wij hebben vanuit alle mogelijke invalshoeken foto’s gemaakt; uiteraard met de camera op statief. Onder andere vanaf de Oosterhamrikkade (Google Maps), zodat je de DOT mooi ziet spiegelen in het water van het Oosterhamrikkanaal. Natuurlijk véél meer foto’s gemaakt dan je bijgaand ziet, maar ergens moet je toch een selectie maken..

De DOT was in 2017 nog rood, foto boven, nu is gekozen voor een andere kleur. Dat maakt het ook leuk om, ondanks dat je eerder al bent geweest, gewoon nóg een keer te gaan natuurlijk.

Het was niet héél helder vanavond, ondanks dat buienradar dat de hele dag had beloofd, maar helder genoeg om foto’s te maken en gelukkig stond er ook weinig wind waardoor het water de DOT mooi weerspiegelde. Wel was het ijskoud! Zo koud zelfs dat op den duur mijn vingers zo stijf van de kou waren de het nagenoeg onmogelijk werd de camera nog fatsoenlijk te kunnen bedienen.

Foto’s Grootste Kerstbal ter Wereld

Onderstaand de foto’s. Klik een foto voor een groter formaat.

Kerk Midwolde, Leek, Groningen

Langs de kerk van Midwolde: het Praalgraf van Van In- en Kniphuisen

Midwolde herbergt een prachtig kerkje met daarin het praalgraf van Van In- en Kniphuisen. Een Nederlands, 17e-eeuws, grafmonument in de kerk van Midwolde, gemaakt door beeldhouwer Rombout Verhulst in opdracht van Anna van Ewsum.

Eén van die kerkjes waar ik al vaker ben geweest. Maar het blijft de moeite waard om even naar binnen te stappen als je langs komt. Zoals vandaag. Heerlijk weer, een hele zachte November-dag en dus: even op de fiets er op uit. Ik hoop dit jaar de minstens 1.000 “toeristische kilometers” nog aan te tikken, nog 31 te gaan na vandaag. Het kerkje is onlosmakelijk verbonden aan het landgoed Nienoord, waar ik ook al vaak ben geweest. Zowel alleen als met vrouw, kinderen en vrienden.

Vandaag ging de (fiets)route via Zuidhorn, Briltil, Fanerweg, Pasop, Traansterweg, langs Tolbert, Midwolde, langs het Leekstermeer, Lettelbert, Enumatil en vervolgens weer door Zuidhorn heen naar huis. Een tochtje van iets meer dan 30 kilometer.

Grote Zilverreiger

Grote Zilverreiger (Zuidhorn)

Vlak bij Briltil stopte ik even om wat foto’s te maken van een buizerd die op zijn gemak op een paal in het weiland zat. Toen ik mij daarna omdraaide om weer op de fiets te stappen stond vlakbij, aan de overkant van de weg, er een prachtige Grote Zilverreiger op z’n gemak in het weiland te speuren naar wat lekkers.

Ik heb ze natuurlijk wel vaker op de foto gekregen maar zelden zo mooi dichtbij en in zoveel detail. Heel erg blij mee dus.

Praalgraf kerk Midwolde

Hoewel het kerkje van Midwolde niet echt mijn doel was (het idee was “even richting gebied bij Leekstermeer”) kwam ik er langs en was de kerk voor bezoek geopend. Het was er niet druk, en er was keurig éénrichtingsverkeer aangegeven door de kerk dus corona-proof bezoekje aan de kerk brengen was mogelijk.

Doordat er een looproute was, was de uitgang nu aan de zijkant en kwam je daar op het kerkhof terecht. Het was mij nooit zo opgevallen maar daar zijn nogal wat graven! Leven en dood zijn vaak sterk verbonden met de kerk. En dat zie je ééns te meer als je zo’n kerkhof over wandelt. Ook prachtige grafteksten af en toe.

De zon gaat al weer vroeg onder nu het weer zo laat in het jaar is en dat zorgde voor een mooi plaatje van de Burgemeester Swartbrug, de spoorbrug over het van Starkenborghkanaal.

Meer foto’s en route

Klik op één van onderstaande foto’s voor een grotere weergave. De route is ook te vinden op mijn Strava-account.