Tag: molen

De Kiekkaaste Nieuwe Statenzijl, Dollard, Groningen

Nieuwe Statenzijl aan de Dollard, Groningen

Als je in Groningen door een dorpje rijdt waar zonder uitzondering de verkiezingsborden langs de weg, de énige posters op de aanplakborden en achter de ramen van woningen ‘rood’ (Socialistische Partij) zijn, waar ben je dan? Juist. Beerta. Ik reed er vandaag doorheen op weg naar Nieuwe Statenzijl.

Nieuwe Statenzijl is een gehucht in de gemeente Oldambt in de provincie Groningen (Nederland). Het gehucht Nieuwe Statenzijl telt 6 huizen. Maar daar kennen we het tegenwoordig niet van. Nieuwe Statenzijl is vooral bekend vanwege ‘de Kiekkaaste’. Een mooie vogelkijkhut op een uniek punt.

Nieuwe Statenzijl Groningen

Deze bevindt zich een eind de kwelders in en biedt uitzicht over het kwelder-, slikken- en wadgebied van de Dollard. Het Marcelluspad ernaartoe bestaat grotendeels uit plankieren en kan bij zeer hoge waterstand onbegaanbaar zijn. En natuurlijk kennen we als Groningers het gehucht vanwege het feit dat Ede Staal er een tijd gewoond heeft en er ook een prachtig liedje over heeft gemaakt.

Verder is er natuurlijk een sluis (“zijl”) en zijn er wat aanlegsteigers waar op het moment dat ik aankwam twee bootjes lagen.

Instagram-generatie

Het was te koud, winderig en af en toe regenachtig om op de fiets te klimmen vandaag. En ik wilde hier altijd al een keer kijken. Er waren meer mensen op dat idee gekomen. Het was er relatief druk. Het was daarom ook best wel een gedoe, steeds elkaar moeten passeren over het smalle houten pad.

Jammer genoeg waren er geen vogels te zien vanuit de vogelkijkhut. De hut heeft een hoge toeristische waarde; de meeste mensen die ik tegenkwam waren zeker niet bezig met vogels fotograferen maar vooral met selfies en elkaar, met de smartphone, op de foto zetten. De “instagram-generatie” zeg maar. Dat zorgde er voor dat ik binnen vijf minuten weer terug ging.

Dollard

De Dollard is een estuarium (een verbrede, veelal trechtervormige monding van een rivier, waar zoet rivierwater en zout zeewater vermengd worden en zodoende brak water ontstaat, en waar getijverschil waarneembaar is) en onderdeel van de Waddenzee. De Dollard ligt op het grensgebied van Nederland en Duitsland.

De Dollard, Nieuwe Statenzijl

De rivier de Eems mondt hier in uit en stroomt daarna via de Eemsmonding door naar de Noordzee. De Dollard is ongeveer 100 vierkante kilometer groot. De Duitse stad Emden ligt ten noorden ervan en de Nederlandse stad Delfzijl ligt een kleine negen kilometer ten westen van de Dollard. De Nederlandse kust van deze zeearm is dunbevolkt (Bron: Wikipedia)

Beerta, Nieuw-Beerta

Op de weg er heen kwam ik door Beerta en Nieuw-Beerta, zoals gezegd. Twee prachtige kerken trof ik er aan.

Kerk met vrijstaande toren in Beerta, GroningenKerk Beerta
De kerk van Beerta is bijzonder om te zien met zijn vrijstaande toren. Hetzelfde idee als de kerk in Ezinge.

De Barholomeuskerk van Beerta werd in de zestiende eeuw gebouwd door de Beersters, die vluchtten voor de oprukkende Dollard. Gevonden resten van grote steunberen getuigen van oorspronkelijk hoge gewelven, welke in 1783 tijdens een kerkdienst instortten. Voltooid in 1506 als een rechthoekige zaalkerk. Binnen is de kerk interessant met een renaissancepreekstoel, het orgel uit 1862 en de gebeeldhouwde grafstenen. De kerk was dankzij de hogere ligging, tijdens de Sint-Maartensvloed van 1668 toevluchtoord voor een klein aantal mensen. In 1783 blijkt de stenen overwelving op instorten te staan. Deze wordt vervangen door een houten tongewelf. Een vrijstaande toren completeert het geheel in 1806. (Website Kerk Beerta).

Een heel bijzondere kerk om te zien! Ik ben er even uitgebreid omheen gelopen om er diverse foto’s van te maken. Want tja, ik heb nou eenmaal iets met kerkgebouwen.

Nieuw-Beerta
Wat dat betreft trof ik het in Nieuw-Beerta ook goed. Een práchtig klein kerkje mooi vrij op zicht ook nog en de zon brak ook door. Dus dat gaf een heel mooi sfeerbeeld.

Kerk Nieuw-Beerta, Groningen

Ganzedijk

Terugreis besloot ik een iets andere route te nemen via Ganzedijk en Finsterwolde. Ooit woonden daar vrienden van mijn ouders dus in mijn kindertijd was ik er wel eens geweest maar kan mij er weinig meer van herinneren hoe het er toen uit zag.

Herenboeren in Groningen

Naast een mooie molen, zie de foto onder, trof ik in Ganzedijk ook een prachtige (voormalige?) boerderij aan. ik kon het niet laten er snel even een plaatje van te schieten!

Van de graanteelt werden vooral de boeren zelf rijk. En dat terwijl de matig betaalde arbeiders het loeizware werk deden. Niet zo gek dus dat steeds meer arbeiders vroegen om gelijkheid en graag luisterden naar sociaal-anarchisten als Domela Nieuwenhuis en Jan Poppes Hommes. In Beerta en Finsterwolde werd de Communistische Partij de grootste. In de jaren 80 van de vorige eeuw had Beerta zelfs als enige Nederlandse gemeente tot nu toe een communistische burgemeester. (Visit Groningen)

Uit mijn kindertijd herinner ik mij nog dat tijdens de verkiezingen je in deze regio ook alleen maar één soort verkiezingsposter zag, die van de CPN. Je moest het in die regio niet in je hoofd halen een VVD, CDA of PvdA-poster voor je raam te hangen!  Dat het nu dus wederom ‘rood’ kleurt, in deze regio, met SP-posters is niet verwonderlijk. Dit deel van Groningen is uitgesproken links. En met een gegronde reden. Maar toch, .. het zijn wel prachtige boerderijen die je daar kunt aantreffen!

Finsterwolde

De huidige Nederlands-Hervormde kerk van Finsterwolde is gezien de romanogotische bouwstijl waarschijnlijk aan het eind van de dertiende eeuw gebouwd. Finsterwolde is een veenontginningsnederzetting en is mogelijk al gesticht in de tiende of elfde eeuw.

Hervormde Kerk Finsterwolde (geen toren)

De kerk van Finsterwolde heeft eveneens een vrijstaande toren.

De Stefanuskerk van Finsterwolde is van oorsprong een katholieke romanogotische kruiskerk, vermoedelijk uit het einde van de 13e eeuw, die behoorde tot het bisdom Münster. De kerk was oorspronkelijk gewijd aan de heilige Stefanus maar is sinds 1594 een Nederlands-hervormde kerk. (Wikipedia)

De toren is veel later gebouwd, in de periode 1820/1822, naar het voorbeeld van de neoklassieke toren van de kerk van San Giorgio in Venetië (zie ook Wikipedia). Ook hier heb ik ook even echt mijn tijd genomen om er wat foto’s te maken.

Wat ik opmerkelijk vind is, wat je vaak bij oude kerken ziet, dat men de oude, grote, ramen dichtgemetseld heeft en er veel kleinere in heeft gemaakt. Dat terwijl in de reformatie bij veel kerken er juist ramen werden toegevoegd of groter werden gemaakt om de kerkgangers meer licht te geven.

Foto’s

Klik op een foto voor een vergroting

Verjaardag in lockdown: Kuzemer Klooster

Het Kuzemer Klooster is er al lang niet meer. Wat rest is een fundament en een kromming in de weg die aangeeft waar het stond. Bij toeval kwam ik er langs. Het is mijn verjaardag vandaag. Maar door de coronamaatregelen is bezoek van meer dan één persoon niet toegestaan. Dus vieren we het niet echt. Wel met bami met saté op het menu vanavond en een gebakje bij de koffie. En omdat het heel mooi weer was, vanmiddag een fietstocht gemaakt.

De route ging vanaf Noordhorn richting het van Starkenborghkanaal. Daar kwam ik een paar prachtige ganzen en echt héél veel scholeksters tegen. Vervolgens bij Gaarkeuken een paar mooie Aalscholvers op de foto gezet. Ze negeerden mij volledig dus dat was perfect. Ik denk dat het een stelletje was, vooral druk met de veren in orde brengen.

Via Gaarkeuken langs Westerzand richting Lutjegast om vervolgens het Molenpad te nemen waardoor je net aan de rand van Grootegast uit komt. Als je daar aankomt staat er een restant van wat ooit een molen is geweest.

Voormalige korenmolen Grootegast

Je komt ze overal tegen. Heel praktisch de bovenkant er af gehaald en het onderste gedeelte heeft een nieuwe besteming gekregen. Bijvoorbeeld een woning zoals in Doezum of, zoals hier, een schuur. Wat wel jammer is want je zou ook hier een hele mooie woning van kunnen maken natuurlijk. Het kostte mij wat moeite om er informatie over te vinden maar het is toch gelukt.

De voormalige pel- en korenmolen in Grootegast is “in 1847 gesticht door M.G. Visser en vrouw A.K. Brinkman, gebouwd door J.F. Ritzema”. De molen werd geplaatst op het erf dat Visser in 1839 had geërfd van zijn ouders. Zijn broer erfde hun trekschuit met “alle bijbehorende rechten”. Er ontstond in het dorp nog wel wat tweespalt omdat er al een andere molen was (lees de hele historie hier).

De oorspronkelijke eigenaar overlijdt al vroeg, op 40-jarige leeftijd, en heeft dus niet lang van zijn nieuwe onderneming kunnen genieten. Mevrouw Brinkman, zijn weduwe, was ‘kastelein’ van het café dat er voor lag. Ze is 79 jaar geworden. Bij mijn weten is het geen familie van mij. Via de archieven kon ik vrij simpel achterhalen dat haar vader een schipper uit Leek was. Onze Familie heeft een Friese afkomst en is gerelateerd aan het dorp Veenklooster. Er zijn in de familie voor zover mij bekend ook nooit schippers geweest.

In de jaren ’30 van de vorige eeuw was de molen in verval geraakt en is het boveneind er af gehaald. In 1969 is het stenen onderstuk gedeeltelijk afgebroken en de stenen zijn gebruikt om de schuur, links in beeld, aan te bouwen.

Vroeger deed men niet zo moeilijk over het afbreken van een molen of een ander gebouw. Wat dat betreft mogen we van geluk spreken dat er nog zoveel historisch erfgoed over is!

Kuzemer Klooster

Vanuit Grootegast ben ik richting Sebaldeburen en vervolgens richting Boerakker gegaan. Ik zag daar een afslag waar ik bij mijn weten nooit eerder langs was gefietst: de Kuzemerweg. Bij het nakijken van de route op strava zag ik later dat ik die weg op een andere manier ook nog had kunnen bereiken en dan nog een ander onbekend stuk kan fietsen. Die hou ik dus nog tegoed!

Langs deze weg stond in het verleden een klooster. Er rest nu alleen nog een (vervuild) bord.

Kuzemer is een gehucht in de gemeente Westerkwartier in de Nederlandse provincie Groningen. De plaats is vooral bekend omdat hier in 1204 een vrouwenklooster werd gesticht. Het klooster behoorde tot de orde van de Premonstratenzers. Het werd gesticht op een hoger gelegen stuk zandgrond te midden van een groot veengebied. De naam zou verwijzen naar een maar, dat verbasterd werd tot mer. Het klooster had als naam Maria’s poort, wat aanleiding was om de naam van Kuzemer te zien als kuise Maria. Het klooster heeft bestaan tot de reductie van Groningen in 1594. Daarna is het gesloopt. De bouwstenen van het klooster werden door de provincie Groningen te koop aangeboden en zijn daarna gebruikt voor vele bouwwerken in dit deel van het Westerkwartier. (bron: Wikipedia)

Op zeker moment buigt de Kuzemerweg af naar Oldekerk maar er was ook een optie een fietspad te nemen -waar ik al vaker langs ben gegaan- richting de Tolberter Petten. Daarna via de Traansterweg, Pasop en ’t Faan richting Zuidhorn. Langs die wegen kan je nu rustig fietsen maar ik ben bang dat het in de zomer wel weer flink lastig wordt wegens de eikenprocessierupsen.

Voor ik overigens vandaag op de fiets klom was ik nog even langs mijn moeder gegaan. Haar vogel, Zoey, was uit de kooi en ik had een mooie toevalstreffer toen ik een foto (met de smartphone) wilde maken.

Foto’s en route

Klik op een foto voor groot formaat.

 

 

Blauwe Reiger Kropswolderbuitenpolder

Vogelkijkhut natuurgebied Kropswolderbuitenpolder

De Kropswolderbuitenpolder is een door Het Groninger Landschap naar ‘natte natuur’ omgevormde landbouwpolder waar naast een moerassig bosgebied (laarzen of dichte wandelschoenen aanbevolen!) een gebied is ontstaan waar weer zeldzame vogelsoorten, zoals de Steltkluut en de Geoorde Fuut broeden. Ook zijn de polders zo ingericht dat er in geval van nood veel water geborgen kan worden, zodat de inwoners van de stad Groningen droge voeten houden.

Er is een mooie, ruime, vogelkijkhut gemaakt (rolstoelvriendelijk). Vandaag heb ik, mede vanwege het heldere weer, daar een kijkje genomen. Iets wat ik denk ik in het broedseizoen dan nog maar een keer moet doen, want veel verschillende vogels waren er niet. Naast grauwe ganzen, eenden, reigers en een vinkje. Wel hoorde ik nog spechten maar gezien heb ik ze niet.

Ik had enige moeite de vogelkijkhut te vinden, maar Google Maps loodste mij er uiteindelijk naar toe. Vanuit de vogelkijkhut heb je zicht op de Groninger industrie. Ik denk dat dit er in het voorjaar en de zomer mooier uitziet maar ook dit uitzicht heeft wel weer zijn charme natuurlijk.

Het is een mooi gebied. Je kunt er flink wat kilometers wandelen en er zijn veel fietspaden. Vandaag voornamelijk bevolkt door ouderen op e-bikes, wielrenners en tieners op skeelers. Wel oppassen voor de paardendrollen als je er rondwandelt overigens. Want die liggen nogal veel op de (fiets)paden.

Het was er overigens niet overdreven druk. Het gebied is daarnaast groot genoeg om bezoekers te herbergen.

Zilverreiger en Aalscholvers

Zoals gezegd waren er niet zoveel verschillende vogels te zien maar desondanks kon ik er redelijk plaatjes van schieten. Vooral de zilverreiger liet zich goed fotograferen en samen met de aalscholvers is dat toch een mooi plaatje.

Molen De Hoop Kropswolde

Op de heenreis naar de vogelkijkhut had ik een mooie molen gepasseerd in Kropswolde en terugreis daar nog even een stop gemaakt. Wikipedia weet het volgende te melden over de molen:

De molen werd in 1923 gebouwd, nadat de vorige molen op deze plek was afgebrand. Voor de herbouw werd de afgebroken oliemolen De Hoop uit Vierverlaten bij Hoogkerk gebruikt. Na de Tweede Wereldoorlog kwam de molen buiten bedrijf en raakte in ernstig verval. Eind jaren zeventig kwam de redding doordat de molenaarsfamilie Pot, die tevens eigenaar was van De Zwaluw in Nieuwe Pekela, de molen aankocht en geheel als maalvaardige productiemolen werd gerestaureerd. Sindsdien maalt de molen consumptiemeel (lees verder op Wikipedia).

De molen heeft een eigen website waar je meer informatie kunt vinden over de openingstijden en producten die men er maakt en verkoopt, kijk op https://molenmulderpot.com. Eigenlijk had ik vanuit het weiland een mooier plaatje kunnen maken en hoewel er geen hek voor zal en ik er zo in had kunnen lopen om dat te doen, ben ik daar dan toch weer niet brutaal genoeg voor. Het is en blijft immers de grond van iemand anders waar je je dan op begeeft.

Koolmezen en mussen in de tuin

Het ‘voederseizoen’ is ook weer begonnen dus ik heb weer het een en ander beschikbaar gesteld aan de tuinvogels. De koolmezen en de mussen kwamen er al snel weer op af. Dat wordt weer foto’s maken! In de tuin kregen we deze week zelfs nog bezoek van een Vlaamse Gaai. Helaas was ik op de werkkamer en had ik geen camera bij de hand. In een boom in de tuin van de buren, die wij goed kunnen zien, zag ik ook al een Kleine Bonte Specht. Dit belooft een mooi winterseizoen te worden qua vogels kijken als het zo doorgaat!

Foto’s kropswolderbuitenpolder

Klik op een van de foto’s voor groot formaat.

 

Buizerd op een paal bij Aduarderdiep

De Belastingdienst kan wel even wachten!

Met een eigen bedrijf moet je elk kwartaal de BTW-aangifte doen. Dat stond voor vandaag in de planning, maar met het prachtige herfstweer, met heel mooi zonlicht en een matige wind, was de beslissing snel gemaakt: “De belastingdienst kan wel even wachten!”. Zeker aangezien zij vinden dat anderen ook kunnen wachten… Dus de fiets uit de schuur, de camera in de tas en op pad!

Gewoon even lekker op de bonnefooi fietsen vanmiddag. Langs het van Starkenborghkanaal richting Aduard, Steentil en daar afgeslagen om langs het Aduarderdiep te gaan en die te volgen tot aan, uiteindelijk, Aduarderzijl. Voor een deel een stuk wat ik wel vaker gefietst heb maar zover ik mij kan herinneren had ik het stuk tussen Schifpot en Aduarderzijl, een mooi fietspad, nog nooit eerder gefietst.

Maar voor ik daar aankwam was ik al een flink aantal keren gestopt om een paar foto’s te maken. Zoals vlak bij Noordhorn waar ik al direct een prachtige, traag rondcirkelende, Buizerd tegenkwam. En zo kon ik ‘m mooi op de foto krijgen. Later, langs het Aduarderderdiep, nog een keer een prachtige buizerd die aan de overkant van het water op een paal zat.

Vlak bij Aduard kom ik regelmatig langs een schuurtje die steeds verder scheef zakt. De vraag is niet óf hij omvalt, maar wannéér natuurlijk. Ik ben benieuwd.. 

Grote Zilverreiger

Toen ik bij het Aduarderdiep bezig was met foto’s te maken van de buizerd en terug liep naar de fiets zag ik aan de overkant een prachtige grote zilverreiger door het weiland lopen. Ik kon er meerdere foto’s van maken.

Maar terwijl ik bezig was foto’s te maken vond een op zéér hoge snelheid passerende automobilist het nodig als een gek op de claxon te gaan hangen. Wég zilverreiger… (en ik een doodschrik wegens dat bizarre gedrag). Een noodzaak was er totaal niet; ik stond niet op de weg maar op de dam en mijn fiets was daar ook netjes op geparkeerd.

Boeren druk aan het werk

De boeren waren flink druk vandaag. Overal werd gras gemaaid, geploegd, en waren ze met de hooipers en grasschudders in de weer. Voor heb geen vrije zaterdag vandaag. Het natte herfst- en winterseizoen is in aantocht en alles wat je dan nog kunt binnen halen aan gras is natuurlijk meegenomen.

Langs molen De Eolus en vlak langs Garnwerd waar het gras ook al lag te wachten om tot balen te worden verwerk, foto boven, richting Aduarderzijl. Meestal kom ik daar langs via een heel andere route en ik kwam nu dus niet bij de ‘zijl’ (Sluis) zelf uit maar aan de andere kant van het gehucht, langs de camping.

Onderweg nog een paar foto’s gemaakt van het landschap (zie de foto’s onderaan) maar toch voornamelijk stevig doorpeddelen want het werd al wat later en kouder.

Het is Herfst

Van daar uit via (wederom) een weg die ik voor zover ik weet nooit eerder gefietst heb richting Feerwerd, Ezinge en vervolgens naar huis. Thuis gekomen viel mij op de oprit een dapper paddenstoeltje op die had besloten om op onze oprit te gaan groeien. Ik vrees dat ‘m geen lang leven beschoren is want de auto moet er regelmatig langs. De camera op de grond gezet en er maar snel even een plaatje van gemaakt!

Het is herfst, dat is wel duidelijk. De bladeren vallen, de paddenstoelen zijn weer overal te vinden. De dagen worden korter. Ik hoop wel op nog een paar mooie dagen om toch minstens de 1.000 kilometer (op Strava) dit jaar vol te maken!

Foto’s en Route

Onderstaand meer foto’s, klik op een foto voor groot formaat. De route is te vinden via Strava.

Reigers aan het Vissen

De reigers hadden het maar druk vandaag en deden goede vangsten langs de sloot bij Lagemeeden (tussen den Horn en de Poffert). In eerste instantie wou ik ze voorbij fietsen totdat ik ze nogal tekeer hoorde gaan en zag dat ze met elkaar op “op de vuist” waren gegaan. Want: er was er een die een wel érg grote vis had gevangen. Daar had de rest ook wel zin in.

Het was niet alleen goed visweer maar ook weer prima geschikt voor een fietstocht. Even eerder gestopt met werken (vanavond weer verder) dus en op de fiets gestapt. Een mooi tochtje gemaakt langs voornamelijk bekende wegen. Waar nogal wat werkzaamheden aan werden uitgevoerd en ik her en der wat moeizaam langs kon. Maar onderhoud is u eenmaal noodzakelijk. Uiteindelijk hebben we daar immers alleen maar voordeel van met zijn allen? Daar kwam bij dat het autoverkeer een groot deel van deze wegen op dit moment niet kan benutten dus lekker rustig op de weg!

Even daarvoor trog ik bij het Aduarderdiep nog een mooie Buizerd aan, vlak na de “Bauke Mollemabult” (de originele is er niet meer maar toch). Hij ging er dagelijks overheen maar sinds kort kan je er ook mooi onderdoor fietsen. Het is een populaire plek voor zwaluwen.

Het dier had mij totaal niet in de gaten waardoor ik op mijn gemak, van achter de bosschage langs het fietspad, een paar foto’s kon maken. Maar kennelijk hoorde hij het geluid van de camera toch, of zag iets wat zijn aandacht trok, en besloot te vertrekken. Wat ik ook mooi -hoewel iets onscherp want ik moest snel zijn, de camera kon maar amper op tijd scherpstellen- kon vastleggen.

De route ging via Aduard, Nieuwklap, Den Horn, Lagemeeden, De Poffert, Enumatil en Zuidhorn. Bij de Zuidwendinger molen, vlak bij De Poffert, natuurlijk even gestopt om er wat foto’s van te maken. De bovenstaande is met mijn Motorola Motor G7 gemaakt, een relatief eenvoudige smartphone maar hij maakt leuke foto’s!

Fietstellertje van de Hema
Volgens Strava heb ik inmiddels de 1.500 kilometer gepasseerd (sinds ik het met hen bijhoud). Daarvoor (en nog steeds) houd ik de totaalstand bij met een eenvoudig fietstellertje van de HEMA. Mijn 2e tellertje inmiddels want de eerste is in de sloot beland. Volgens de fietsteller die ik nu heb zit ik ruim boven de 2500 km’s, samen met de eerder geregistreerde stand van meer dan 6.000 kilometer begint de 10.000 kilometer toch al in ’t zicht te komen. De fiets heb ik inmiddels al ruim 6 jaar. Ben er nog steeds zéér tevreden mee!

Foto’s

Verder onderweg niet zo gek veel foto’s gemaakt. Klik op één van de foto’s voor groot formaat.