Tag: oorlog

Kasteel Doorwerth en het Kerkje op de Heuvel

Gelderland heeft een flink aantal prachtige kastelen en landgoederen. Eén ervan is Kasteel Doorwerth. Kasteel Doorwerth is een zogehten ‘waterburcht’ en ligt in de uiterwaarden van de Rijn vlakbij het dorp Doorwerth. Het kasteel is niet bepaald onbekend – zo zijn er sinds 2000 bijvoorbeeld een groot aantal Sinterklaasfilms, van de hand van Martijn van Nellestijn, opgenomen.

Kasteel Doorwerth

“Kasteel Doorwerth is een stoer, middeleeuws kasteel waar je nog kunt beleven hoe er vroeger op een landgoed werd geleefd. Op de stuwwal achter het kasteel ligt een afwisselend heuvellandschap waar je heerlijk kan wandelen en fietsen.” (GLK).

Het kasteel is in 1944 nagenoeg met de grond gelijk gemaakt. Gedurende de septemberdagen van 1944 is er verbeten gestreden tussen Duitse en geallieerde troepen. Zwaar gehavend en aan puin geschoten kwam het uit de strijd tevoorschijn. Wat in een paar dagen tijd werd verwoest, heeft 37 jaar gekost om weer op te bouwen. De geallieerde troepen slaagden er niet in de strijd te winnen en aan het einde van de oorlog, in 1945, strippen de Duitse troepen het kasteel ook nog eens van alles wat ze kunnen gebruiken (lees verder op https://dagvanhetkasteel.nl/de-verwoesting-van-kasteel-doorwerth-in-september-1944/).

Jarenlang is er dus gewerkt aan het restaureren van het kasteel. En dat is prachtig gelukt.

“Het kasteel wordt voor het eerst genoemd in 1260, toen het door de heer van Vianen werd belegerd en in brand gestoken. Dit was vermoedelijk een straf, opgelegd door de graaf van Gelre, om korte metten te maken met de roofzuchtige praktijken van burchtheer Berend van Dorenweerd. Gedurende de daaropvolgende 20 jaar heeft de toenmalige burchtheer (Berend van Dorenweerd of diens zoon, Hendric) de burcht weer hersteld. [..] Het huidige uiterlijk is te danken aan de verbouwingen uit 1560 die zijn verricht in opdracht van Adam Schellaert van Obbendorf, heer van Gürzenich, Schinnen 1565-1602, Geysteren 1591-1602 en Flodorp (ca. 1541 – 8 september 1603) en Walrave van Voorst, vrouwe van Doorwerth. Alleen de verbouwing aan de noordhoek is van latere datum evenals het poortgebouw dat in 1640 ontstond” (Wikipedia).

We zijn niet binnen geweest in het kasteel. Wel hebben we uiteraard het kasteel van buiten uitgebreid bekeken, ook het binnenplein en de moestuin van het kasteel uitgebreid bewonderd. Absoluut de moeite waard. Wil je binnen rondkijken dan kan dat. De entree bedraagt €12 per persoon.

In de omgeving kun je ook fijn wandelen en fietsen en het kasteel is de ‘toegangspoort’ tot nog meer moois zoals onder andere diverse landgoederen. Wij hebben het gelaten bij een rondje om het kasteel heen lopen en foto’s maken!

Kerkje op de Heuvel

Het kerkgebouw van de hervormde gemeente Heelsum-Kievitsdel staat in de wijde omgeving bekend als ‘het kerkje op de heuvel’. Het kerkje staat dan ook op een verhoging in het dorp Leersum en je moet als je er te voet heen gaat bij één van de trappen omhoog. Als je met de auto heen rijdt, dan kun je de borden naar de parkeerplaats bij de begraafplaats volgen.

De bouw van het kerkje begon in 1517 en werd in 1519 afgerond. In 2017 werd gevierd dat de kerk vijfhonderd jaar bestond. Van oorsprong was het kerkje uiteraard Rooms-Katholiek. Het werd pas in 1650 een protestantse kerk. Hoewel de reformatie al eerder plaats vond en veel kerken overgingen naar de protestanten bleef dit kerkje lang Rooms-Katholiek omdat het kerkje behoorde tot ‘de Heerlijkheid Doorwerth’ en de heren van Doorwerth Rooms-Katholiek bleven tot dat moment.

Net als het kasteel liep ook het kerkje bij de Slag om Arnhem in 1944 aanzienlijke schade op. Een ingrijpende restauratie was daarom noodzakelijk. De kerk is nog aktief in gebruik. Omdat het kerkje natuurlijk nauw verbonden was aan Kasteel Doorwerth (neem ook een kijkje op de informatieborden bij de kerk over de grafmonumenten) hebben we daar natuurlijk ook rondgekeken en een aantal foto’s gemaakt. Wat ons opviel op de borden is dat er een aantal overledenen op stonden vermeld die vrij jong zijn gestorven maar als beroep was vermeld ‘rentenier’. Kennelijk leefden zij van familiekapitaal. Ook waren diverse overledenen gerelateerd aan de papier-industrie.

Meer informatie/bronnen

Bunkers bij Trimunt (Marum) – Duitse Radarstelling

De Duitse Radarstelling, ook bekend als de bunkers bij Trimunt (tussen Marum en Drachten) passeer ik nagenoeg elke (werk)dag. Hoog tijd om er even te stoppen. De weg er heen is een beetje lastig te vinden, maar mijn navigatie wees mij vlotjes de weg.

Het radarstation maakte deel uit van de “Himmelbett stellung” die het luchtruim boven West Europa moest bewaken. Het werd bemand door zo’n 200 manschappen van het Luftnachrichten Regiment 201 II Abteilung / 12 flugmelde Leit kompanie Leeuwarden (Traces Of War).

Persoonlijk moet ik er niet aan denken onder wat voor omstandigheden de manschappen hier gelegerd waren. Het lijkt mij dat het een weinig vrolijke aangelegenheid was. Het is nog steeds een plek die nogal mistroostig is. Een doodlopende weg naar de bunkers, die in het weiland neergedropt lijken te zijn. De bunkers tegenwoordig voorzien van graffiti. Om dat uit beeld te houden valt niet mee, dus heb ik er maar gebruik van gemaakt en het promient in beeld gebracht bij sommige foto’s.

Wikipedia meldt er verder over: “Tijdens de Tweede Wereldoorlog is er op Trimunt een radarstation gebouwd door de Duitsers. De bedoeling was dat deze vliegbasis Leeuwarden zou ondersteunen. De basis is echter niet voor het einde van de oorlog voltooid. De bunkers van deze basis staan nog in het ontginningsbos en zijn half in de grond weggezakt. Ook tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn tijdens de April-meistaking in 1943 zestien bewoners van de nabijgelegen Haarsterweg op Trimunt standrechtelijk doodgeschoten. Daaronder een jongen van 13 jaar. Ter nagedachtenis aan hen is er een monument, omringd door 16 eiken opgericht op de plek waar de executies plaats hebben gevonden, waar ze nog elk jaar op 4 mei herdacht worden”.

 

Weert, Limburg

In de serie reisfoto’s nu “vakantiefoto’s van toen” een paar foto’s uit het Limburgse Weert. Een korte vakantie in Limburg, in 2013. Weekje in een vakantiepark geweest waar het park zelf voldoende ‘vertier’ bood voor met name de kinderen en ik dus niet zoveel foto’s gemaakt heb.

Wel een dagje Weert gedaan en Weert biedt heel veel bezienswaardigheden. Niet alles gezien, wel de Sint Martinuskerk, en het Kasteel Nijenborgh (1461). Want terwijl de dames aan het winkelen waren, trok ik met de camera door Weert.

Het kasteel werd verwoest in 1702 tijdens de Spaanse Successieoorlog bij het beleg van Weert. Hetgeen er overbleef waren de restanten van de hoektorens, de ommuring en delen van het poortgebouw in de voorburcht. Op de fundamenten van de vierkante zuidelijke toren werd in 1841 het huidige herenhuis Op de Biest gebouwd. De ronde oostelijke toren werd in de 19e eeuw nog verhoogd.

 

 

Dag van de Garnaal en KNRM Open Dag Lauwersoog

De Dag van de Garnaal en de Open Dag van de KNRM (Koninklijke Nederlandse Reddings Maatschappij) in Lauwersoog vallen ééns per twee jaar samen.

Dit zorgt er voor dat er een prachtige dag wordt gehouden met een mengeling van oude vrachtauto’s, scheepvaart, reddingswerk, braderie en .. mooi weer.

Lauwersoog

In Lauwersoog was het behoorlijk druk dus. Ik hoorde organisatoren schatten dat er minstens 25.000 mensen waren geweest rond een uur of twee en toen was de dag nog lang niet voorbij.

Veel vissersboten uit de vloot van Zoutkamp uiteraard, want Lauwersoog is de thuishaven van de Zoutkamper vissers. Daarnaast uiteraard vrachtauto’s van nu, voornamelijk Heiploeg, en uit lang vervlogen tijden. MAN, Mercedes, Volvo’s, Scania’s. Alle bekende grote merken waren er. Maar ook (hele) oudjes van Citroën, Dodge en een prachtige Kensworth truck.

Munnekezijl

Ik reed terug via een kleine omweg (opzettelijk) want ik wilde via Munnekezijl gaan om daar de (twee) kerken en de molen even op de foto te zetten. Ook de (kleine) sluis heb ik even op de foto gezet.

Bosscherweg, Pieterzijl-Grijpskerk

Vervolgens richting Pieterzijl, en afslaan bij de Bosscherweg richting Grijpskerk. Want op de Bosscherweg staat iets bijzonders, al zie je het in ’t voorbijgaan wellicht niet: het Transformatorhuisje van Grijpskerk. Dit is een oorlogsmonument en terecht. Ik kopieer een stukje over de aanleiding hieronder.

In het najaar van 1944, tijdens de Tweede Wereldoorlog, kreeg Adrianus van de Nadort, sinds 1936 burgemeester van Grijpskerk, van de Duitse bezetter opdracht om alle beschikbare mannen in de gemeente zich te laten melden voor verplichte arbeid ten behoeve van de Organisation Todt (O.T.). Dit bevel was voor Van de Nadort, die tot dan was aangebleven om de bevolking van Grijpskerk voor erger te behoeden, aanleiding om onder te duiken. Hij wist dat na hem een NSB’er tot burgemeester zou worden benoemd. Omdat hij het zijn opvolger en diens ambtenaren niet gemakkelijker wilde maken, besloot Van de Nadort dat het bevolkingsregister moest verdwijnen, zodat onbekend zou zijn wie precies in de gemeente Grijpskerk woonden. In overleg met twee verzetsmensen, Hindrik van Dijk, een onderhoudsmonteur bij de Laagspanningsnetten, en Reint Middel, politieman in Grijpskerk, werd besloten dat de kaarten met persoonsgegevens zouden worden verstopt in een transformatorhuisje waarvan alleen Van Dijk de sleutel had. Op 26 oktober 1944 werden de kaarten overdag in twee postzakken verzameld en ’s nachts door Van Dijk en Middel per fiets naar het transformatorhuisje gebracht [..] Onder de kabelplanken bleek ruimte voor de zakken te zijn en daar stopte hij ze zo goed mogelijk weg. Het bevolkingsregister is tot aan de bevrijding niet gevonden (Wikipedia).

Fotoverslag 

Bijgaande een (foto)verslag van deze zeer geslaagde dag (klik op de foto’s voor vergroting).