Categorie: Landschap

Surhuzemer Mieden: Ooievaars, Reigers en Landschap

De Surhuzemer Mieden, of Surhuizemer Mieden, is een buurtschap in de buurt van Surhuizum, Friesland. Via Westerzand, de Bombay (Lutjegast) en de Doezumermieden ben ik er heen gefietst. Een mooie tocht en vanwege de hittegolf ‘s morgens al vroeg opgestaan om deze tocht, die ik al een tijdje in de planning had, te maken.

Via Mokkenburg, van Starkenborghkanaal, Gaarkeuken en dan richting Lutjegast (Westerzand). Even voor Lutjegast afgeslagen om over het Molenpad langs de molen De Eendracht bij Sebaldeburen te fietsen. Daar was ik met de Nationale Molendag al langs geweest, maar dan vanaf een andere kant.

Nu ging de tocht ook via een andere route verder – richting de Bombay en Doezumertocht die een logisch vervolg vormen op de Casper Roblesdijk (op de foto het pad rechts). Het zal de vaste lezers niet verbazen dat de planning iets anders was qua route (..) maar uiteindelijk was de afgelegde afstand zelfs iets meer én het waren veel leukere paadjes dan de oorspronkelijke planning!

Ooievaars, Reigers

Bij de molen trof ik een prachtig Ooievaars-stel aan (zie ook de video). Gelukkig zaten ze in een gunstige hoek voor mij qua zon. En even verderop een stel reigers (zie foto’s onder).

Het blijft mij verbazen hoeveel ooievaars je tegenwoordig kunt aantreffen, zeker in onze regio was dat in mijn ‘jonge jaren’ wel anders! Fascinerende, prachtige, vogels. Net als Reigers overigens maar het lijkt wel of de ooievaars veel meer gewend zijn aan mensen of simpelweg minder bang aangelegd?

Doezumertocht

Mijn ‘einddoel’ vandaag was de Surhuzemermieden en hoewel dat een mooi gebied is, vond ik de Doezumermieden (Doezumertocht) eigenlijk mooier en interessanter. Langs de kant van de weg trof ik nog een paar mooie geiten. Ze waren nagenoeg handtam en (vooral voor een broodkorst) gewillig bereid te poseren voor mij.

Video

Zoals gezegd een (korte) video met wat beelden van onderweg. In het Engels ingesproken tijdens de rit overigens, in verband met het feit dat ik de video’s eigenlijk maak voor vrienden in Amerika. Maar als de beelden er toch zijn, dan kan ik ze natuurlijk hier ook wel even delen 🙂

Rotzooi maken en afvaldumping

Via Gekersklooster en Eibersburen ging ik richting de Westerhorn om zo uiteindelijk langs Grijpskerk weer terug te gaan naar ‘ons dorp’, Noordhorn. In de Westerhorn helaas een klassiek gevalletje afval dumpen en vernielzucht.

Erg jammer, dit is zo niet nodig! Het is slecht voor ons milieu om je televisie hier te dumpen en het besmeuren van het bord is ook enorm irritant voor mensen die wél prijs stellen op zo’n informatiebord.. Ook lag er nog flink wat plastic rommel en stenentroep (hinderlijk voor mensen). Even verderop trof ik nog restanten van een gevalletje ‘fikkie stoken’ aan. Náást de (houten!) vogelkijkwand! In deze tijd van droogte echt absoluut onverantwoord gedrag, voor je het weet staat zo’n natuurgebied in de brand. Dat is een ramp voor de dieren maar óók voor alle mensen die daar wonen!

Een behoorlijk stukje gebrek aan opvoeding helaas, ..

Route

De route (klik hier voor Strava) was in totaal ruim 40 kilometer en dat was met deze weersomstandigheden écht wel genoeg. Nu maar lekker uitpuffen voor de ventilator en nagenieten.

Foto’s

Onderstaand de foto’s van vanmorgen. Klik op een afbeelding voor groot formaat.

 

Luchtwachttoren 701 Warfhuizen

Luchtwachttoren 701 in Warfhuizen is op dit moment elke 3e zondag van de maand een paar uur open voor publiek. Ik was er al eens eerder geweest, maar.. er niet in/op geweest. Een mooie aanleiding voor een fietstocht door het Groningerland, nietwaar?

Luchtwachttoren 701 is een overblijfsel uit de Koude Oorlog. De Russen konden elk moment binnen vallen, zo dacht men, en dus moest ons luchtruim extra bewaakt worden. Je kunt er op Wikipedia meer over lezen.

Na het bezoek verder gezworven op de fiets door het mooie landschap en dorpjes. En er ook af en toe wat videobeelden van gemaakt. Excuses voor de (af en toe) schokkerige beelden, ik zat op de fiets een groot deel van de tijd en met ca. 20 km/uur is het lastig stabiel filmen.. (nog afgezien van de hobbels en de kuilen natuurlijk).

De route hier helemaal toelichten gaat wegens tijdgebrek niet. Je moet het daarom vandaag doen met de route en de foto’s – maar aan de bestandsnamen is wel te zien waar ze genomen zijn uiteraard.

FOTO’S
(klik op foto voor groter formaat)

ROUTE
De route is ook op Strava te bekijken, klik hier.

Posbank, Rheden en Lathum: De Veluwe!

Het afgelopen weekend een mini-vakantie ofwel een lang weekendje weg richting Rheden, de Veluwe. De vakantiedagen zijn namelijk nagenoeg volledig opgegaan aan een verhuizing dit voorjaar. Maar we wilden er toch wel even tussenuit. De boog kan niet altijd gespannen staan immers?

Sandton Hotel De Roskam Rheden

Naast dat we in het weekend naar Burgers’ Zoo (fotoverslag) en het Openlucht Museum (uitgebreid fotoverslag) waren geweest is er in de regio rond Arnhem natuurlijk véél meer te zien. Veel meer dan je in een paar dagen kunt proppen, dus we gaan er vast nog wel eens heen.

We verbleven in Sandton Hotel De Roskam in Rheden, “aan de voet van de Posbank” zoals ze zelf zeggen. En dat klopt, die was vlakbij. En ingeval je je afvraagt wat dat is, dat is een bank. Een grote stenen bank op een heuveltop en van daar heb je een prachtig uitzicht over de omgeving.

Voor dat we daar heen gingen moest er na aankomst eerst even gegeten worden en dat deden we in Café-Restaurant Rutgers in Lathum. Een aanrader! Het terras gaf, bij een wat dalende zon, de indruk dat je je aan de Middelandse Zee bevond. Geweldig. En het eten was er ook prima.

Kerk Lathum

Terugreis, richting de Posbank en hotel, kwamen we langs Lathum en van afstand zag ik een mooi kerkje staan. Dus daar moest even gestopt worden. De kerk dateert van 1528 volgens Wikipedia. Daarvoor was er op deze plek al sinds ca 1350 een kapel.

Daarna dus naar de Posbank. Genieten van de rust in de vroege avond, het prachtige uitzicht en de natuur. Waarna we weer richting hotel gingen. Een heel mooi hotel overigens, en naast het hotel is Restaurant Grand Bistro 1688 in een authentieke hoeve. Het hotel heeft nog een prachtig stukje ‘oudbouw’ (foto bovenaan) en nieuwbouw.

Een lijster in de conifeer

Wij zaten in de nieuwbouw en voor onze kamer stonden, op een afstandje, een paar fikse coniferen waar ik ‘s ochtends vooral kon genieten van lijsters, koolmezen, mussen en nog wat andere vogels. Helaas was foto’s maken lastig, maar sommige bleven toch even lang genoeg zitten. Vooral de mussen natuurlijk.

De volgende dag zijn we naar de dierentuin geweest en ‘s avonds naar Rheden. Even naar de Pizzeria en daarna een beetje gewandeld door het plaatsje. Ook daar weer een prachtige kerk!

De kerk is zelf omstreeks 1500 gebouwd, maar de toren dateert al uit de 12e eeuw. Er moet dus eerder al een (flinke?) kerk hebben gestaan. De volgende dag was het dus tijd voor het Openlucht Museum in Arnhem en daarna helaas al weer een einde aan deze mini-trip! Die overigens wel ruim 300 foto’s heeft opgeleverd, waarvan ik natuurlijk slechts een beperkt deel online kan zetten.

Foto’s Rheden, Lathum en Posbank

Nederlandse Geschiedenis: Openlucht Museum Arnhem

Geschiedenis is saai, volgens veel mensen. Ik heb er iets mee. Vooral als het geschiedenis is die te maken heeft met je eigen wortels: je oorsprong. Hoe zijn we geworden tot wat we nu zijn, als volk, als mensen? Geschiedenis tastbaar maken door het zelf te zien en ervaren is wat het Openlucht Museum doet. En dat doen ze op een hele mooie, integere, manier.

Daarbij, en dat is vooral te prijzen vind ik, worden ook de meer pijnlijke punten uit onze ‘Hollandse Geschiedenis’ niet stil gehouden. Niet alleen “Hollands Glorie” wat de klok slaat.

Op ‘De Erven’, één van de eerste delen waar je rondloopt, kom je bijvoorbeeld de Molukse Barak tegen. Eén van de barakken waarin de Molukkers “tijdelijk” werden gehuisvest na de “Politionele Acties” een mooi woord voor een “(onderdeel van) een bloedige oorlog die Nederland tussen 1945 en 1949 voerde in Indonesië omdat het de zelfstandigheid van de voormalige kolonie niet wilde erkennen” (NPO Focus).

Een “turkenhotel” – Gastarbeiders gehuisvest in kleine onderkomens

Maar ook de slavernij (Suriname) komt voorbij. En de schandalige manier waarop de Turkse gastarbeiders werden gehuisvest. In zogenaamde “Turkenhotels  En als we denken dat dat nu voorbij is, .. denk: “Polenhotels”. Die zagen we (nog) niet bij het Openluchtmuseum. Maar over een paar decennia wellicht wel?

Plaggenhut

Al het moois dat Nederland biedt

Nederland biedt veel prachtige dingen natuurlijk, en dat komt ook uitgebreid aan de orde. Maar vooral: hoe het zo heeft kunnen ontstaan. Het is bijna benauwend af en toe om te zien in wat voor enorme armoede tot vlak voor onze tijd de mensen leefden en de kinderen opgroeiden.

Plaggenhutten waren te vinden in de armste gebieden van Nederland, vooral in Drenthe, Friesland en Overijssel en aangrenzende gebieden, zoals het Groningse Westerwolde, het Friese Het Bildt en de Friese Wouden. Ook in de Brabantse veengebieden kwamen plaggenhutten voor. Plaggenhutten werden bewoond door de allerarmste arbeiders, vaak met grote gezinnen. Een plaggenhut was een eenvoudig bouwwerk, meestal gedeeltelijk uitgegraven en zonder zijmuren zodat het dak op grondhoogte begon. Het dak was bekleed met plaggen die uit het omliggende land werden gehaald (Wikipedia).

Tegenover de weelderige boerderij(en), waaronder een uit Beerta (foto boven), staan de plaggenhutten. Uit dezelfde tijd! De rijkdom en weelde van de één, ging over de rug van de ander (de arbeiders). Niet voor niets natuurlijk dat het Socialisme vooral onder de arme bevolking, ook in het Noorden, aansloeg.

Ook in Amsterdam, en andere grote steden, was veel armoede. De Westerstraat is, vlak bij de Entree van het park, gedeeltelijk, nagebouwd/verplaatst naar het Openluchtmuseum. Inclusief een typische kroeg uit de Jordaan.Ook boederijen waar je tegenwoordig niet meer je dieren zou huisvesten: mens en dier woonden er onder één dak. Inclusief natuurlijk alle parasieten (vliegen e.a.).

Al het moois dat Nederland biedt heeft een oorsprong; en helaas een niet altijd even mooie oorsprong. Genoeg daarover vooralsnog. Eén van de leukste dingen op het park: de TRAM! Er rijden prachtig gerestaureerde trams rond. En met name Rotterdam is daarmee vertegenwoordigd (RET).

Video Tram RET (Rotterdam)

De video is een kleine samenvatting van wat tramritjes. Ideaal om je te verplaatsen over het terrein. Vooral voor hen die wat slechter ter been zijn een uitkomst. En er rijden ook trams geschikt voor invalide mensen.

De tramremise is het bekijken meer dan waard. Er is ook een Van Gend en Loos overslag. Met natuurlijk een paar prachtige oude auto’s. De tramremise biedt ook gelegenheid even ónder een tram te kijken.

Platteland

Het platteland komt natuurlijk (ook) ruim aan bod. Akkerbouw, Veeteelt, hoe de mensen op het platteland leefden als dagloners en arbeiders.

Eén van de, voor mij, meest interessante onderdelen was de fabriek Freia.

Zuivelfabriek Freia was de eerste zuivelfabriek in de Nederlandse provincie Friesland. Hij werd gesticht in 1879. In 1878 werd met de bouw van de fabriek in Veenwouden begonnen en in september 1879 volgde de opening van Freia. Het was een fabriek die gebruik maakte van stoomaandrijving. Na enkele jaren met verlies te hebben gedraaid werd de fabriek in 1882 eigendom van Hero Brouwer uit Joure. In 1890 werd de fabriek verkocht aan Gentius Wybrandi, die in 1905 kwam te overlijden. De nieuwe eigenaar werd Klaas Anema. In 1918 werd de fabriek aangesloten op het elektriciteitsnet. In 1919 had het bedrijf meer dan vijftig werknemers in dienst en was daarmee één van de grootste zuivelfabrieken in Friesland. De familie Anema bleef tot 1969 eigenaar van het bedrijf. Het zuivelbedrijf in Winschoten dat de fabriek overnam beëindigde de productie na een korte periode echter al in 1970. Het bedrijfsarchief is in bewaring bij Tresoar. (Wikipedia)

Opmerkelijk detail dat ik zag in de fabriek, bovenaan een trap, een geschilderde kreet: “Kinderarbeid, niet in mijn tijd!”. Mooi, een sociaal bewogen bedrijf! Ze waren hun tijd ver vooruit, maar helaas kreeg kennelijk de wet van de remmende voorsprong vat op ze en werden ze dus gesloten in 1970.

Via het Lint, waar de “Indische Tuin” is -foto boven- gingen we verder naar het Landgoed.

En nog veel meer…

Er was natuurlijk nog véél meer te zien. Zie hiervoor de onderstaande foto’s (klik op een foto voor een vergroting). Maar voor wie er nog nooit is geweest: een absolute aanrader! Ook als je niet dol op geschiedenis bent is het gewoon enorm de moeite waard.

De Onlanden – Roodborsttapuit, Kleine Karekiet en Vlinders

De Onlanden tussen Peize en Groningen is een populair gebied bij onder andere wandelaars en fietsers maar natuurlijk ook fotografen. Ik wilde met eigen ogen daar graag gaan zien of het inderdaad zo mooi is als dat ik op veel foto’s had gezien.

Het (natuur)gebied bestaat nog niet eens zo lang, van Wikipedia:

De plannen voor De Onlanden zijn een uitvloeisel van de wateroverlast die een groot deel van Nederland in 1998 trof en die leidde tot acute bedreiging van enkele stadwijken van de stad Groningen. In 2001 presenteerde de zogenaamde stuurgroep Water 2000+ een plan om grote gebieden in Groningen en Noord-Drenthe (ongeveer 3.000 hectare in de kop van Drenthe) aan te wijzen als waterbergingsgebied. Dit leidde tot de plannen zoals deze in de herinrichting Peize gestalte kregen. In het plan werden vele dijken aangelegd en daarnaast waterwegen, bruggen, autowegen en fietspaden aangepast.

OP DE SCOOTER
Omdat dit weekend de auto was uitgeleend aan één van de dochters, haar scooter bij ons in de schuur stond én omdat ik het net iets té ver vond om te fietsen (zeker na de rit van gisteren) ben ik op de scooter er heen gereden.

Eigenlijk is dat van één kant wel jammer want onderweg zag ik natuurlijk ook veel wat ik graag op de foto had willen zetten maar om nu steeds te stoppen voor elke reiger, zwaan of putter die ik onderweg zie,.. tja, dan bereik je de Onlanden natuurlijk nooit! 🙂

Maar anderzijds is er niks zo leuk als scooter rijden (vind ik). In mijn jeugd was ik al behoorlijk verslingerd aan toeren met mijn bromfiets en de huidige scooters zijn perfecte dingetjes om lekker te rijden; wendbaar, snel en je kan op plaatsen komen waar je met de auto niet kunt komen…

Terugreis ben ik door het gebied rondom het Leekstermeer gereden dat verbonden is aan de Onlanden. Heenreis had ik voor een meer ‘zekere’ route gekozen, via Hoogkerk richting Peizermade. Zo kwam ik terugreis ook nog weer eens door Roderwolde, waar ik de Woldzigt Molen en de kerk (weer) op de foto heb gezet.

DE ONLANDEN
Regelmatig zie ik prachtige foto’s voorbij komen van het gebied en soms van de natuur (dieren) die er leven. Helaas ook vaak foto’s waar de nabewerking van af spat waardoor je geen realistisch beeld krijgt. Ik ben niet tegen nabewerken, begrijp me goed, maar je kan ook overdrijven,…

Het was een beetje lastig te vinden (op de scooter geen navigatie, dus af en toe stoppen om op google maps te kijken) maar uiteindelijk reed ik de Onlanden in vanaf de Zanddijk (Peizerwold) en na wat rondrijden kreeg ik de uitkijktoren in het vizier. Dus dat als ‘stip op de horizon’ vastgehouden en heen gereden.

Lopend vanaf de (fiets)parkeerplaats naar de uitkijktoren werd ik al getrakteerd op een aantal prachtige vogels en vlinders. De meeste mensen stappen stevig door richting de toren, ik heb over het zandpad héén en terug vele malen langer gedaan dan het beklimmen van de toren zelf. Want er is veel, héél veel, te zien.

Zoals deze (naar ik meen) Waterpieper. Wel vreemd dat ik ‘m aantrof, en even verderop nog een. Want volgens de vogelbescherming leven ze in de zomer boven de boomgrens (dus véél noordelijker, ergens boven in Noorwegen e.d.).

[update] Inmiddels weet ik dat bovenstaande foto een vrouwtjes Roodborsttapuit is (één van de beheerders van Waarneming.nl liet mij dit weten, waarvoor dank!).

Ook veel vlinders daar, waaronder dit Bruine Zandoogje. Een vlinder die op de rode lijst staat maar op dit moment ‘niet bedreigd’ is volgens de Vlinderstichting. Ik heb er zeker een tiental gezien daar.

Vanuit de uitkijktoren kijk je, met helder weer, behoorlijk ver. Natuurlijk is de Stad (Groningen) ook prominent zichtbaar. Sowieso is er veel bebouwing zichtbaar, waar je ook heen kijkt. Inclusief stroommasten e.d. maar goed, het was van oorsprong dan ook geen natuurgebied.

ROODBORSTTAPUIT

Teruglopend naar de scooter zag ik op de parkeerplek opeens een vogeltje landen op een container die daar stond, die ik nog nooit eerder had gezien: een roodborsttapuit. Snel een paar foto’s gemaakt. Terwijl ik nog even stond te kijken naar de vlinders en wat kleine karekieten (zie ook de foto’s) zag ik dat het vogeltje besloot richting de bosjes “vlak voor mijn neus” te vliegen. Daar bleef het zeker een minuut of 3 à 4 lekker zitten. Rondkijkend, roepend. Ondertussen bewoog ik zo weinig mogelijk uiteraard en maakte een serie foto’s waar ik echt ongelofelijk blij mee ben (zie boven voor één er van).

Na nog wat foto’s te hebben gemaakt besloot ik, zoals gemeld via onder andere Roderwolde, terug te rijden naar huis. Wat rest zijn de foto’s en de vraag: zijn de Onlanden nu écht zo mooi? Ja. Het is er zeker mooi en ik trof er vogels en vlinders aan die je anders niet snel ziet. Anderzijds lijkt het qua beheer (vegetatie e.d.) op veel andere gebieden in Nederland maar toch heb ik er dus ook weer dieren (vogels, vlinders) aangetroffen die ik elders niet eerder heb gezien (hoewel ze vast ook voorkomen in de Kollumerwaard e.d.). Als je hoge verwachtingen hebt van het gebied door de ‘gepimpte’ foto’s, dan moet ik je helaas teleurstellen. Zo ziet Nederland er simpelweg niet uit.

FOTO’S
(Klik op een foto voor groot formaat)