Tag: grutto

Kloosterburen zicht op Sint-Willibrorduskerk

Kloosterburen op het Groninger Hogeland

Kloosterburen was ik nog nooit geweest. Althans, niet op de fiets. Wel met de auto maar er toen niet echt aandacht aan geschonken wat daar te zien was. De plaats ken ik eigenlijk alleen van de Stichting Jezuskinderen Kloosterburen. In 1971 kochten ze daar het voormalige klooster om er een afkickkliniek en woongemeenschap te starten. Helaas ontspoorde het later en werd het sektarisch. 

Enfin, dat was wat ik van Kloosterburen wist. Vandaag was ik op de bonnefooi een beetje gaan fietsen en aangezien ik de ‘terugreis’ niet met tegenwind wilde fietsen liet ik de route een beetje bepalen door hoe de wind stond: er pal tegenin fietsen.

Witte Kwikstaart bij Wehe-Den Hoorn verzorgt zijn veren
Witte Kwikstaart bij Wehe-Den Hoorn verzorgt zijn veren

Gaandeweg kwam ik via Saaksum, Roodehaan, Warfhuizen bij Wehe-Den Hoorn terecht. Daar stopte ik om wat foto’s te maken van een paar witte kwikstaarten. Ze waren druk bezig hun veren te verzorgen.

Terwijl ik daar foto’s aan het maken was kwam mij een motorrijder tegemoet: één van mijn broers! Of all places kom je elkaar dáár dus tegen! Hij keerde om een praatje te maken. Hij vertelde dat hij net een kerk had gezien met een bijzonder torentje “die kant op”. De kerk van Hornhuizen. Maar dat wist ik toen nog niet. Ik besloot daarom de weg “die kant op” eens verder te volgen. Wellicht dat ik het toevallig tegen zou komen.

En zó kwam ik in dus Kloosterburen terecht. 🙂

Een relatief klein dorp maar bekend, zelfs bij Koning Willem-Alexander, vanwege haar verenigingsleven. Ook bekend als het meest noordelijk gelegen Carnavalsdorp. In carnavalstijd heet het ‘Kronkeldorp’.

Pinksterbloemen in de Kloostertuin
Pinksterbloemen in de Kloostertuin

Naast het voormalige klooster staan er twee prachtige kerken: de Nicolaaskerk, oorspronkelijk gebouwd rond de 13e eeuw, en de Sint-Willibrorduskerk (de grootste) waar ook een kloostertuin is. Daar ben ik ook even doorheen gewandeld.

De Nicolaaskerk bevindt zich op een verhoogd voormalig kerkhof dat nu dienstdoet als plantsoen. De voorganger fungeerde als kloosterkerk van het premonstratenzer Oldeklooster te Kloosterburen. Dit klooster werd gesticht in 1175 als dochterklooster van Mariëngaarde te Hallum en was gewijd aan Johannes de Evangelist. (Wikipedia)

Hoewel de Sint-Willibrorduskerk natuurlijk meer ‘pracht en praal’ heeft vond ik de Nicolaaskerk toch ook erg mooi (foto onder).

Nicolaaskerk (Kloosterburen) bj 13e eeuw

Kloosterburen is een van de “katholieke enclaves” op het Hogeland, dat voor de rest gereformeerd of hervormd is, zoals het naastgelegen Kruisweg waar de voormalige Gereformeerde Kerk nu inmiddels een woning is (zie foto’s).

Na zo’n 20 kilometer tegen de wind op fietsen vond ik het wel mooi geweest en besloot met de wind in de rug weer een beetje richting huis te gaan. Onder andere via Kruisweg en een paar fietspaden die ik nooit eerder gereden had vanuit onder andere Leens richting Houwerzijl (opmerkelijk genoeg aangegeven als “Theefabriek” op de bordjes!).

In Leens stond het niet aangegeven maar je kunt dus vanuit Leens de Rietemastraat volgen om vervolgens via de Leenstertillen richting Electra te gaan. Een mooie landelijke fietsroute die zeer de moeite waard is, vond ik.

De volledige route staat op het kaartje en ook op Strava.

Aduard – Ezinge

Grutto - Black-tailed Godwit

Eerder, eind maart, had ik ook nog een mooie rit gemaakt richting Aduard en Ezinge. Zie hier voor de route. Langs punten, zoals het kerkje van Harkema, waar ik al vaker over geblogd had en daarom geen apart blog daarover, wel nog een paar foto’s er van hieronder.

Reden dat ik deze route vooral nog even noem is omdat ik onderweg, ter hoogte van Fransum, de eerste Grutto’s dit jaar tegenkwam. Da’s toch altijd weer fijn, want de Grutto heeft het moeilijk in Nederland en ik ben blij ze toch met enige regelmaat in onze regio te zien.

Foto’s Kloosterburen

Klik op de foto’s voor een vergroting.

Foto’s Aduard – Ezinge

Schapen en scholekster in het weiland

Hemelvaart – Galilea (Friesland)

Zevenhuizen in Groningen kennen de meeste mensen uit de regio wel. Maar ook in Friesland ligt op de kaart een ‘aanduiding’ van Zevenhuizen. Vlak onder Kollum. Ik was benieuwd! Uiteindelijk ben ik er nét langs gereden (verkeerd uitgestippeld op de kaart waardoor ik een afslag mistte) maar als je met streetview kijkt zie je dat er ook weinig te zien is! De route er heen (en langs) was echter wel de moeite waard. En, .. ik kwam door “Galilea”, een streek tussen Burum en Visvliet, waar vroeger een vrouwenklooster was. Toepasselijke naam, zo met Hemelvaart!

Via Heereburen, Kommerzijl, Munnekezijl, Warfstermolen, Kollumerpomp, door de streek Galilea, Visvliet, Gerkesklooster, Eibersburen en langs Gaarkeuken, waar ik ook even weer langs de vogelkijkhut ging. Een mooie tocht van ruim 45 kilometer – geen straf met dit prachtige weer. Het aantal foto’s is in verhouding tot de kilometers wat minder groot deze keer, maar er zijn toch een paar bij waar ik heel blij mee ben.

Dat begint natuurlijk al met de foto van de boerenzwaluw hier boven. Gemaakt bij Heereburen, dus eigenlijk dicht bij huis. Ik kon de zwaluw van vrij dicht op de foto krijgen, dat zie je ook terug in de foto. En hij bleef zelfs toen er drie flinke boerderijhonden aangestormd kwamen gewoon zitten. De honden blaften flink maar je kon aan de manier waarop ze aangerend kwamen al zien dat ze geen kwaad in de zin hadden. Ze vonden het wel gezellig, zo’n bezoeker, geloof ik. Over het algemeen ben ik niet bang voor honden natuurlijk mede omdat ik er altijd mee opgegroeid ben.

Bij Kommerzijl, op de dijk, lagen een paar koeien gezellig te genieten van de zon en ook daar kon ik op mijn gemak een paar plaatjes van maken. Tot na Kollumerpomp daarna de camera niet meer uit de tas gehaald. Nog wel even met ‘de mobiel’ even wat gemaakt voor m’n strava/instagram maar het mag nauwelijks een naam hebben.

Natuurinclusief?

De boeren in die regio zijn, in mijn ogen, duidelijk minder ‘natuurinclusief‘ aan het werk dan in het Westerkwartier van Groningen. Ik zeg niet dat ze het slecht doen maar de weilanden zijn bijna allemaal strak gemaaid inmiddels en er wordt ook geen strook vrij gelaten.

Da’s wel een verschil met onze regio, waar -zeker in het Humsterland- boeren vaak later maaien of langs de sloot zorgen voor een strook waar nog niet gemaaid is en waar je vaak allerlei bloemen en kruiden ziet. Jammer, want juist in m’n jeugd kwam ik veel in de buurt rondom Kollumerpomp en ik herinner mij dat er bijvoorbeeld veel kieviten waren en andere weidevogels. Ik zag ze nu amper.

Buizerd, Gerkesklooster

Wel zag ik veel buizerds en torenvalken. Een teken dat er voor hen kennelijk voldoende voedsel is, of dat een goed signaal is weet ik niet. En reigers!

Bij “Galilea” was een reiger die mij echt de gelegenheid gaf uitgebreid foto’s te maken. Op zo’n 15 meter afstand en hij vloog niet weg toen ik omzichtig stopte en de camera tevoorschijn haalde. Eerst wel op z’n hoede, maar toen ik bleef waar ik was trok hij (of zij?) zich niets meer van mij aan en kon ik een paar hele mooie plaatjes schieten!

Vervolgens langs de molen van Visliet  (1868), waar ik al eens eerder iets over schreef, naar Gerkesklooster om daar langs het water te fietsen richting Eibersburen.

Fietsers van de weg afgedrukt

Iets voorbij Gerkesklooster werd ik ingehaald door een groepje racefietsers. Ik was net gestopt om een Aalscholver op de foto te maken. Plotseling kwam er met veel lawaai ook een auto aan die vóór mijn ogen twee van de fietsers overduidelijk bewust van de weg af reed!

Toen de mannen protesteerden hield de auto in en deed het nóg een keer! Ik schrok me rot, zoomde snel in op de situatie en maakte een foto van de auto/kenteken (erg handig, zo’n superzoom!). Gelukkig had een tegenligger het ook zien gebeuren en die zette even verderop zijn auto zodanig neer dat de man die de fietsers afsneed niet meer verder kon. Een bizarre situatie! Toen ik er heen reed om te melden dat ik een foto had lieten ze weten dat ze het kenteken al hadden en de man even er voor ook al een ‘conflict’ met hen had gehad.

De temperatuur van vandaag was ‘m kennelijk naar het hoofd gestegen.. De racefietsers bleven gelukkig kalm, ondanks duidelijke schade aan de fietsen en schrammen, en de situatie was door de tegenligger onder controle gebracht dus fietste ik verder. Opgelucht dat ik toevallig net stil stond en niet mee in die situatie beland was!

Bij Eibersburen trof ik nog een krooneend aan. Ze komen oorspronkelijk uit Azië en broeden sinds 1942 in Nederland en zijn vrij zeldzaam hier (rond de 500 broedparen in Nederland volgens de Vogelbescherming).

Bij de Vogelhut in Gaarkeuken maakte ik ook nog een even een tussenstop. Zo vanaf de weg gezien was er weinig activiteit en ik was al bijna doorgefietst maar besloot tóch te gaan kijken onder het motto “je weet nooit”. In de vogelhut zelf trof ik een stel boerenzwaluwen aan die insecten aan het vangen waren. Vlak bij de vogelhut zat een zwaan te broeden en er waren wat koeien, ganzen én karekieten (foto van de karekiet is helaas onscherp dus niet hier geplaatst).

Foto’s

Klik op een foto voor een vergroting.

Route

Deze keer had ik voor de verandering een route uitgestippeld en mij er ook nog aan gehouden (zie ook Strava). Nouja, bijna. Bij Gerkesklooster besloot ik “langs de andere kant” van het van Starkenborghkanaal te gaan (waar de racefietsers voro mijn ogen de weg af werden gereden). De route volgens Google Maps was iets korter. In totaal ruim 45 kilometer.

 

Reitdiepgebied: Kemphanen, Grutto’s en Tureluurs

Kemphanen in het Reitdiepgebied. Ik had ze, voorzover ik weet, nog nooit gezien.Vandaag kwam ik ze tegen, drie stuks maar liefst. En een aantal grutto’s, tureluurs, meerkoeten, massa’s zwanen en een exoot: een Emoe. Keurig achter een hek, dat wel.

De route ging vandaag eigenlijk zonder echt plan, uiteindelijk door het Reitdiep-gebied. Na het werk besloot ik een stukje te gaan fietsen en gaande de route koos ik voor ‘richting Adorp’. Daar was ik nog nooit op de fiets geweest en ben er ook niet gekomen uiteindelijk. Want, ik zag een afslag en het gebied zag er leuk en interessant uit. Dat bleek nog leuker dan ik dacht; eerst was ik bij Wierum even naar de Wierdebegraafplaats gereden. Niets bijzonders te zien, behalve de Emoe naast de begraafplaats. Terug richting Wierumerschouw, waar ik richting Adorp zou gaan maar dus toch koost voor iets anders: richting Garnwerd.

(Tureluur)

Rond de hoogte van Oostum fietsend op de Hekkumerweg trof ik een stukje natuurgebied aan, met ontzettend veel zwanen, kieviten, meerkoeten en ook dus de Kemphanen, Gruttos en Tureluurs. Toen ik de foto’s maakte van de Kemphanen wist ik niet wat ik fotografeerde en zoeken op internet (image search, vogelgids) leverde niets op. Totdat mij te binnen schoot dat waarneming.nl op basis van foto’s van waarnemingen herkenning kan doen. En daar kwam uit, met 100% zekerheid, “kemphaan”.

Wat ik extra leuk vond is dat bij de vogeltelling in 2019 (volgens rapportage hier te vinden) er helemaal geen kemphanen in dit gebied waren. Dus da’s best goed nieuws eigenlijk! Misschien waren ze op doortocht. Hoe het ook zij, voor mij een hartstikke leuke uitkomst van de speurtocht naar deze vogel.

Langs Hekkum en het Reitdiep verder gefietst naar Garnwerd. Het is er een prachtige omgeving.

De structuur van het landschap is grotendeels intact. Het Reitdiep werd gespaard voor ingrijpende ruilverkaveling, waardoor kronkelende wegen en waterlopen het beeld bepalen. De strijd van de mens tegen het water is af te lezen in het landschap met z’n talloze wierdedorpen, dijken, sluizen en kolken. Het Reitdiep is het oudste cultuurgebied van Nederland. In de vroege Middeleeuwen was het één van de welvarendste, en meest dichtbevolkte regio’s van West Europa. Groninger Landschap.

Best apart eigenlijk. Een van de meest dichtbevolkte regio’s van West Europa? Je kunt het je nauwelijks voorstellen. Het is er nu nauwelijks ‘bevolkt’ te noemen. Afgezien van wat fietsers, wandelaars en her en der een boerderij of een paar huisjes.

Het was er wel dichtbevolkt met Zwanen!

Via Garnwerd ging ik terug richting Den Ham en weer naar huis via een (stuk van een) route die we recent ook hadden gefietst. De Beswerdpolder is op dit moment nog niet op zijn mooist, vind ik. Maar desondanks zeer de moeite waard lekker doorheen te fietsen. Op zo’n doordeweekse donderdag is het ook relatief rustig op de fietspaden al merk je wel dat vanwege de corona-crisis er kennelijk veel mensen zijn die meer tijd om handen hebben. En er dus op uit gaan.

FOTO’S
Klik op een foto voor vergroting.

ROUTE
De route is terug te vinden via Strava. Woon je in (de stad) Groningen en zoek je eens een keer een leuke fietstocht, dan kan ik dit gebied zeker aanraden.

Goede Vrijdag: Buizerds, Zilverreigers en kerken

Prachtig fietsweer op Goede Vrijdag! Tijd dus voor een tochtje langs Heereburen, Kommerzijl, Lauwerzijl, Zoutkamp, Ulrum, Leens, Borg Verhildersum, Hunsingokanaal, het Stort, Douwen, Zuurdijk, Ewer, Electra en tot slot Niehove. Zoals je kunt zien niet voor niets uitgeroepen tot mooiste dorp van Nederland vorig jaar.

Zicht op Niehove, Groningen

Het leek wel de “nationale Buizerddag” vandaag. Ik heb nog nooit zoveel Buizerds gezien op één dag. En ook de Zilverreigers die ik eerder tegenkwam waren er weer. Zeker een vijftien stuks. Kennelijk vinden ze het wel fijn in de weilanden rondom Noordhorn! De foto’s van de Buizerds en Zilverreigers zijn niet super qua kwaliteit, toch plaats ik er een paar van.

Buizerds bij Kommerzijl

Bij Kommerzijl waren er drie buizerds zo druk met elkaar bezig dat ik de gelegenheid kreeg er een paar foto’s van te maken. Helaas lastig want ze waren zeer aktief maar het was wel een prachtig gezicht.

Onderweg kwam ik echt van alles tegen van Torenvalken, Buizerds, Kwikstaarten, Gele Kwikstaarten, Zilverreigers, Kuifeenden, Aalscholvers, Blauwe Reigers (bij Noordhorn, bij de terugreis een tiental in een weiland), Wilde eenden, Scholeksters, Kieviten, Grutto’s, Zilvermeeuwen en Zeemeeuwen tot aan natuurlijk koeien, schapen en paarden. Je kunt niet alles op de foto zetten en sommige foto’s zijn helaas echt te slecht geworden vanwege het licht of onscherp.

Haven Zoutkamp

Doel van de fietstocht vandaag was “ergens richting Zoutkamp” te gaan. Dat is gelukt en ik ben verder gegaan richting Ulrum en Leens. Ulrum is natuurlijk bekend vanwege “de afscheiding”: het ontstaan van de Gereformeerde Kerken doordat men zich ging afscheiden van de Nederlands Hervormde Kerk. Daarin speelde de predikant uit Ulrum, Ds. de Cock, een belangrijke rol. Tegenwoordig vormen de Hervormde Kerk en Gereformeerde Kerken weer één kerkgenootschap, de PKN. Ds. de Cock zou zich “in zijn graf omdraaien” als hij het zou horen vrees ik.

Gereformeerde Kerk, Ulrum (1901).

De afscheiding heeft er ook toe geleid dat plaatsen als Ulrum en Leens, en natuurlijk heel veel andere plaatsen in Nederland, nogal wat kerken tellen. Want de verschillende stromingen wilden allemaal eigen gebouwen hebben om samen te komen. Nu ze weer één zijn staan veel kerken leeg.

Omdat ik in Leens de afslag had gemist richting Zuurdijk (..) besloot ik “een volgende afslag” te nemen en kwam langs Borg Verhildersum. Gesloten op dit moment vanwege de corona-perikelen, maar het hek stond open.

Doordat er verder bijna niemand was, kon ik mooi een paar foto’s maken! Een uitgebreide serie over de Borg Verhildersum en wat daar zoal te zien is kun je hier vinden.

Blauwe Reiger bij Niehove (met een gevangen kikker in de snavel)

Via een mooi, rustig, fietspad vervolgens richting Zuurdijk, Electra (waar ik een prachtige aalscholver spotte) en Niehove, waar ik een reiger aantrof die bezig was kikkers te vangen, weer richting huis. In totaal bijna 45 kilometer volgens Strava.

FOTO’S
Klik op een foto voor vergroting.

 

 

Palmpasen – Grutto’s, Buizerd en de kerk van Dorkwerd

Een prachtige, zonnige dag. Dertig kilometer fietsen langs onder andere Dorkwerd, Nieuwklap, en De Poffert. Onderweg een buizerd, grutto’s, kerk dorkwerd, meerkoet, paarden en schapen vastgelegd. 

Het is palmpasen vandaag, voor veel mensen een feestelijke dag. Voor mij was het ook een beetje feestelijk want het was én prachtig weer én ik had tijd om te gaan fietsen. De planning qua route ben ik, zoals zo vaak, van afgeweken. Want ik zag weer eens wat afslagen waar ik niet eerder of lang geleden was langsgekomen. Maar Dorkwerd stond wel op de planning. En daar ben ik dan ook langs gekomen. En ook de Zuidwendinger Molen (wederom) op de foto gezet.

Dat was niet alleen vanwege het kerkje (boven) een feestelijk momentje (want ik kon ‘m prachtig op de foto krijgen). Maar bovenal omdat ik vlak buiten Dorkwerd drie prachtige grutto’s relatief dichtbij voor de lens kreeg. Eén vloog net weg maar de andere twee bleven nog even scharrelen in het weiland.

Mooi om ze toch af en toe tegen te komen, want de vogel is op de Rode Lijst gezet omdat ze steeds minder voorkomen. Gelukkig zie ik ze af en toe toch, al is het lastig ze op de foto te krijgen. Dit was dus (voor mij) echt een uniek moment.

(Wikipedia) De grutto (Limosa limosa) is een weidevogel uit de familie strandlopers en snippen (Scolopacidae) van de orde steltloperachtigen (Charadriiformes). De grutto was in de 20ste eeuw een algemene weidevogel, maar gaat sinds de eeuwwisseling door habitatverlies snel achteruit. In 2015 werd de vogel gekozen als nationale vogelsoort van Nederland.

FOTO’s
Klik op een foto voor vergroting.

Een mooie route, in totaal ruim 30 kilometer. Ook via Strava te vinden.