Categorie: Dorp en Stad

Kerk Midwolde, Leek, Groningen

Langs de kerk van Midwolde: het Praalgraf van Van In- en Kniphuisen

Midwolde herbergt een prachtig kerkje met daarin het praalgraf van Van In- en Kniphuisen. Een Nederlands, 17e-eeuws, grafmonument in de kerk van Midwolde, gemaakt door beeldhouwer Rombout Verhulst in opdracht van Anna van Ewsum.

Eén van die kerkjes waar ik al vaker ben geweest. Maar het blijft de moeite waard om even naar binnen te stappen als je langs komt. Zoals vandaag. Heerlijk weer, een hele zachte November-dag en dus: even op de fiets er op uit. Ik hoop dit jaar de minstens 1.000 “toeristische kilometers” nog aan te tikken, nog 31 te gaan na vandaag. Het kerkje is onlosmakelijk verbonden aan het landgoed Nienoord, waar ik ook al vaak ben geweest. Zowel alleen als met vrouw, kinderen en vrienden.

Vandaag ging de (fiets)route via Zuidhorn, Briltil, Fanerweg, Pasop, Traansterweg, langs Tolbert, Midwolde, langs het Leekstermeer, Lettelbert, Enumatil en vervolgens weer door Zuidhorn heen naar huis. Een tochtje van iets meer dan 30 kilometer.

Grote Zilverreiger

Grote Zilverreiger (Zuidhorn)

Vlak bij Briltil stopte ik even om wat foto’s te maken van een buizerd die op zijn gemak op een paal in het weiland zat. Toen ik mij daarna omdraaide om weer op de fiets te stappen stond vlakbij, aan de overkant van de weg, er een prachtige Grote Zilverreiger op z’n gemak in het weiland te speuren naar wat lekkers.

Ik heb ze natuurlijk wel vaker op de foto gekregen maar zelden zo mooi dichtbij en in zoveel detail. Heel erg blij mee dus.

Praalgraf kerk Midwolde

Hoewel het kerkje van Midwolde niet echt mijn doel was (het idee was “even richting gebied bij Leekstermeer”) kwam ik er langs en was de kerk voor bezoek geopend. Het was er niet druk, en er was keurig éénrichtingsverkeer aangegeven door de kerk dus corona-proof bezoekje aan de kerk brengen was mogelijk.

Doordat er een looproute was, was de uitgang nu aan de zijkant en kwam je daar op het kerkhof terecht. Het was mij nooit zo opgevallen maar daar zijn nogal wat graven! Leven en dood zijn vaak sterk verbonden met de kerk. En dat zie je ééns te meer als je zo’n kerkhof over wandelt. Ook prachtige grafteksten af en toe.

De zon gaat al weer vroeg onder nu het weer zo laat in het jaar is en dat zorgde voor een mooi plaatje van de Burgemeester Swartbrug, de spoorbrug over het van Starkenborghkanaal.

Meer foto’s en route

Klik op één van onderstaande foto’s voor een grotere weergave. De route is ook te vinden op mijn Strava-account.

Buizerd op een paal bij Aduarderdiep

De Belastingdienst kan wel even wachten!

Met een eigen bedrijf moet je elk kwartaal de BTW-aangifte doen. Dat stond voor vandaag in de planning, maar met het prachtige herfstweer, met heel mooi zonlicht en een matige wind, was de beslissing snel gemaakt: “De belastingdienst kan wel even wachten!”. Zeker aangezien zij vinden dat anderen ook kunnen wachten… Dus de fiets uit de schuur, de camera in de tas en op pad!

Gewoon even lekker op de bonnefooi fietsen vanmiddag. Langs het van Starkenborghkanaal richting Aduard, Steentil en daar afgeslagen om langs het Aduarderdiep te gaan en die te volgen tot aan, uiteindelijk, Aduarderzijl. Voor een deel een stuk wat ik wel vaker gefietst heb maar zover ik mij kan herinneren had ik het stuk tussen Schifpot en Aduarderzijl, een mooi fietspad, nog nooit eerder gefietst.

Maar voor ik daar aankwam was ik al een flink aantal keren gestopt om een paar foto’s te maken. Zoals vlak bij Noordhorn waar ik al direct een prachtige, traag rondcirkelende, Buizerd tegenkwam. En zo kon ik ‘m mooi op de foto krijgen. Later, langs het Aduarderderdiep, nog een keer een prachtige buizerd die aan de overkant van het water op een paal zat.

Vlak bij Aduard kom ik regelmatig langs een schuurtje die steeds verder scheef zakt. De vraag is niet óf hij omvalt, maar wannéér natuurlijk. Ik ben benieuwd.. 

Grote Zilverreiger

Toen ik bij het Aduarderdiep bezig was met foto’s te maken van de buizerd en terug liep naar de fiets zag ik aan de overkant een prachtige grote zilverreiger door het weiland lopen. Ik kon er meerdere foto’s van maken.

Maar terwijl ik bezig was foto’s te maken vond een op zéér hoge snelheid passerende automobilist het nodig als een gek op de claxon te gaan hangen. Wég zilverreiger… (en ik een doodschrik wegens dat bizarre gedrag). Een noodzaak was er totaal niet; ik stond niet op de weg maar op de dam en mijn fiets was daar ook netjes op geparkeerd.

Boeren druk aan het werk

De boeren waren flink druk vandaag. Overal werd gras gemaaid, geploegd, en waren ze met de hooipers en grasschudders in de weer. Voor heb geen vrije zaterdag vandaag. Het natte herfst- en winterseizoen is in aantocht en alles wat je dan nog kunt binnen halen aan gras is natuurlijk meegenomen.

Langs molen De Eolus en vlak langs Garnwerd waar het gras ook al lag te wachten om tot balen te worden verwerk, foto boven, richting Aduarderzijl. Meestal kom ik daar langs via een heel andere route en ik kwam nu dus niet bij de ‘zijl’ (Sluis) zelf uit maar aan de andere kant van het gehucht, langs de camping.

Onderweg nog een paar foto’s gemaakt van het landschap (zie de foto’s onderaan) maar toch voornamelijk stevig doorpeddelen want het werd al wat later en kouder.

Het is Herfst

Van daar uit via (wederom) een weg die ik voor zover ik weet nooit eerder gefietst heb richting Feerwerd, Ezinge en vervolgens naar huis. Thuis gekomen viel mij op de oprit een dapper paddenstoeltje op die had besloten om op onze oprit te gaan groeien. Ik vrees dat ‘m geen lang leven beschoren is want de auto moet er regelmatig langs. De camera op de grond gezet en er maar snel even een plaatje van gemaakt!

Het is herfst, dat is wel duidelijk. De bladeren vallen, de paddenstoelen zijn weer overal te vinden. De dagen worden korter. Ik hoop wel op nog een paar mooie dagen om toch minstens de 1.000 kilometer (op Strava) dit jaar vol te maken!

Foto’s en Route

Onderstaand meer foto’s, klik op een foto voor groot formaat. De route is te vinden via Strava.

Vechtende Konikpaarden Kollumerwaard - de Winnaar

Konikpaarden slaags in de Kollumerwaard

De Kollumerwaard wordt, net als andere gebieden in Nederland, door de konikspaarden en schotse hooglanders begraasd, uit het oogpunt van natuurlijk beheer. Ik kom graag in dat gebied, alhoewel het op de fiets een behoorlijke tocht is natuurlijk. Er is altijd wel een mooi plaatje te maken en het was ook nog eens prachtig weer. Dus besloot ik vandaag richting Dokkumer Nieuwe Zijlen te gaan, door de Kollumerwaard heen.

In Nederland werden koniks voor het eerst in 1981 geïntroduceerd in het natuurbeheer door de bioloog Gerben Poortinga. [..] Poortinga verlangde van de beheerders dat strikt natuurlijke kuddevorming zou plaatsvinden zonder dierverzorgende maatregelen en dat overbevolking uitsluitend aselect en op basis van ecologische ontwikkelingen van het gebied zouden plaatsvinden. (Wikipedia)

De gevolgen daarvan zag ik vandaag voor mijn eigen ogen: de strijd om de gunst van de dames was kennelijk in volle hevigheid gevoerd. Eén hengst was flink gewond aan zijn hoofd, het was een flinke open hoofdwond. Dat zag er bepaald niet fijn uit, ik heb er dan ook geen foto van gemaakt. Als ik het zo inschat gaat het dier dit niet overleven. En aangezien men ‘de natuur zijn gang wil laten gaan’ heeft Staatsbosbeheer bellen ook geen zin. Die gaan écht géén dierenarts sturen.

Maar verder leek de strijd al achter de rug te zijn toen ik aankwam. Totdat ik opeens wat onrust bespeurde en de strijd voor mijn ogen losbarste. Kort maar hevig overigens. De ‘winnaar’ ging daarna even uitgebreid vlak bij mij staan, het leek wel alsof hij even kwam poseren! Een paar prachtige foto’s van kunnen maken.

Torenvalken

Van de ‘knokpartij’ is slechts één foto, bovenstaand, goed genoeg gelukt om hier te plaatsen. Maar voordat ik daar aankwam was ik direct buiten Noordhorn al verrast door een Torenvalk die vrij plotseling in beeld kwam en in het weiland neerdaalde. Zonder prooi zo te zien maar wel redelijk dichtbij. Dat leverde al mooie plaatjes op. Terugreis, eveneens vlak bij Noordhorn (Mokkenburg) werd de fietstocht afgesloten met Torenvalkjes!

Naast Torenvalken ook weer veel buizerds gezien vandaag. En reigers! Zowel zilverreigers als blauwe reigers.

De fietstocht ging dus richting Dokkumer Nieuwe Zijlen, door de Kollumerwaard, vervolgens langs Kollumerpomp richting Warfstermolen. Ik had gezien op Google Maps dat er tussen Warfstermolen en Burum een (nieuw) fietspad was dat ik nog niet kende, door de Keegen. Dus die wilde ik vandaag ook fietsen. Leuk fietspad en niet druk. Vervolgens wilde ik richting N355 (of Friesche Straatweg) maar dan niet via de weg die ik normaliter zou nemen (Kloosterweg).

De Lauwers

Ik wilde namelijk langs de N355 fietsen over een pad dat ik daar vanuit de auto vaak had gezien. Een beetje ‘op goed geluk’ een afslag genomen (aangezien alleen vrouwen over een deugdelijke intuitive zesde zintuig schijnen te beschikken zal ik het maar goed geluk noemen!) en het klopte. Ik kwam precies daar uit waar ik wilde zijn.

Ik ben geboren op nog geen 100 meter vanaf het Zijldiep en dat heet, zodra je de Friese grens over gaat, opeens ‘De Lauwers’. Bij Lauwerzijl (wat betekent “Sluis in de Lauwers”!) heet datzelfde water opeens “Munnekezijlsterried”, om de verwarring compleet te maken! Enfin, ik heb wel wat met dat water. Misschien wel omdat ik er in mijn kindertijd veel aan gespeeld, gevist en op gevaren heb. Het verbindt immers de dorpen uit mijn kindertijd. Wie zal het zeggen. De fiets even op de grens neergezet en genieten van het uitzicht.

Vervolgens door Visvliet heen richting Stroobos. Langs de Hilmahuistermolen, waar ik al vaker langs ben gekomen maar het blijft een leuke molen om te zien én natuurlijk een plaatje van te maken. Via Stroobos – Gerkesklooster richting Eibersburen.

Schelpenpad ’t Honderd

Even overwoog ik via Lutjegast verder te gaan, maar besloot toch het schelpenpad richting Gaarkeuken nog eens te wagen. De vorige keer dat ik daar langs kwam lag er een verse, dikke, laag schelpen op waardoor het niet echt prettig fietsen was. Nu was dat gelukkig anders; de schelpen zijn inmiddels goed ‘ingereden’ en het is prima te doen!

De naam van het pad was mij eerder niet opgevallen, maar nu ik vanaf de andere kant kwam aangefietst zag ik een informatiebord die de naam en de oorsprong van de naam uitlegde; die is gerelateerd aan een boerderijtje dat er heeft gestaan (zie foto van het bord hieronder). Het pad ligt aan de rand van het Westerzand en is zeker de moeite waard! Voordeel is dat de bomen de toch wel stevige wind wat keerden.

Alles bij elkaar een tocht van bijna 53 kilometer en zeer de moeite waard!

Foto’s Kollumerwaard

Klik op een foto voor groot formaat.

 

Buizerd bij Frytum, Noordhorn

Veel buizerds en een weiland vol wulpen!

Rondfietsen zonder voorbereiding, wat ik meestal doe, kan verrassend zijn. Soms maak je onbedoeld wat extra kilometers. Helemaal als je een beetje eigenwijs bent. Zo meende ik dat ik langs het spookbos bij Zoutkamp kon gaan en daar langs het reitdiep kon fietsen. Dat klopt. Maar dan wel maar een klein stukje. Dat stukje gaat naar Houwerzijl. Zoals het bordje bij de weg ook aangaf. En daar kwam ik net vandaan. Maar ik was van mening dat je via dat pad ook ergens anders kon komen. Dus zo fietste ik gisteravond twéé keer langs Houwerzijl en Zoutkamp. Maar het was zeker de moeite waard.

Met als gevolg natuurlijk dat er op de kaart een keurig extra rondje ontstaat. Bij Zoutkamp ben ik nog even in de haven geweest om rond te kijken en foto’s te maken van onder andere de sluis.

Het plan was om richting Electra te gaan maar ik besloot bij Electra door te fietsen richting Houwerzijl (foto boven) en Zoutkamp. Om vandaar via Lauwerzijl weer terug te gaan richting Noordhorn.

Veel buizerds en torenvalken gezien onderweg, echt enórm veel. Soms is het wel even oppassen met de buizerds. Ze zitten vaak in bomen langs de weg, net als torenvalkjes, en als je dan langsfietst laten ze zich ‘er uit vallen’ om weg te vliegen. Soms willen ze fietsers ook nog wel eens aanvallen, maar ik heb daar nog nooit last van gehad. In één geval liet een buizerd zich, vlák voor mijn neus, uit de boom ‘vallen’ en vloog voor mij aan over de weg. Je schrikt je een ongeluk! Maar vervolgens is het wel genieten dat je zo vlakbij mag zien hoe zo’n dier dat doet en hoe hij een stukje voor je uit vliegt.

Een voordeel van ’s avonds fietsen is dat je veel roofvogels ziet, er weinig andere fietsers zijn, maar omdat het schemerig begon te worden is het helaas ook wat lastiger om ze te fotograferen natuurlijk.

Ooievaars bij Frytum

Bij Frytum, een wierde vlak bij ons in de buurt die in 250 v.Chr. al bewoond werd, trof ik naast een mooie Buizerd ook maar liefst twaalf ooievaars aan. Daarnaast waren er ook nogal wat andere vogels bij ze aan het scharrelen in het weiland.

Ik was niet de enige met oog voor de ooievaars (foto boven), ook de meeuwen vonden het verschijnsel kennelijk interessant. Ik zie ze vaker samen optrekken, vooral op het land als de boeren bezig zijn gras te maaien.

Wulpen in het weiland bij Houwerzijl

Wulpen in weiland bij Houwerzijl

Waarneming, Wulp, HouwerzijlVlak voor Houwerzijl een verrassing. Ik had niet eerder een foto van een wulp, je ziet ze ook niet zo vaak, en even dacht ik dat er iets aan mijn ogen mankeerde!

Bij Houwerzijl trof ik in een weiland een hele grote groep aan; minstens twintig stuks. Ik heb een paar keer geprobeerd te tellen (voor waarneming.nl) maar ze waren erg beweeglijk, vlogen op, streken weer neer.

Geen geweldige foto, meer een ‘bewijsfoto’ voor waarneming.nl. Toen ik later op de site van de Vogelbescherming keek zag ik dat er niet eens zo gek veel waarnemingen waren van Wulpen op dit moment. Toch leuk dan, als je zo’n grote groep tegen het lijf loopt!

Volgens de site van de Vogelbescherming neemt het aantal broedparen van de Wulp in Nederland af maar het aantal doortrekkers juist toe. Ik ben geen kenner en weet niet of dit vogels zijn die klaar zijn met broeden of dat het doortrekkers zijn. Op zeker moment waren ze kennelijk klaar met het afschuimen van het weiland, naar voedsel, en gingen naar een stuk land iets verder weg -buiten bereik van mijn camera- en ben ik ook maar weer verder gegaan.

Haven en Sluis Zoutkamp

Bij Zoutkamp ging ik dus de mist in door een afslag te nemen richting Houwerzijl waarvan ik toch zeker meende te weten dat je dan langs het Reitdiep kon (blijven) fietsen.. met als gevolg dat ik een extra rondje Houwerzijl-Zoutkamp heb gemaakt. Het was dan ook al weer twee jaar geleden natuurlijk dat ik langs het ‘Spookbos’ gefietst was dus ik heb een béétje een excuus.

Vervolgens besloot ik bij de 2e poging dan maar door Zoutkamp heen te fietsen en kwam langs het Havenkantoor, daar dus even “door de dijk heen” om aan de kant van het Havenkantoor, Zoutkamperril, wat foto’s te maken van de sluis en de inmiddels behoorlijk laagstaande zon.

Aangezien de verlichting van mijn fiets het niet doet (batterij leeg…) tijd om “op de pedalen” te gaan en flink door te trappen richting huis. Maar, .. even buiten Zoutkamp toch nog een tijdje gestopt want: er kwamen enorme groepen ganzen over getrokken! Oók weer een prachtig gezicht.

Foto’s

Klik op een foto voor vergroting.

Boerenzwaluwen voeren jongen

Hongerige Jonge Boerenzwaluwen en veel vlinders

Een mooie tocht richting het Groninger Hogeland vandaag, Adorp, Klein-Wetsinge, Groot-Wetsinge, Sauwerd om vervolgens weer door het Westerkwartier te trekken op de fiets. Onderweg van alles tegen gekomen. Naast veel vlinders zoals Kleine Vos, Groot Koolwitje en opeens heel veel dagpauwoogjes ook veel prachtige vogels.

Ik was van plan om naar het Reitdiepgebied te gaan en deze keer ook Adorp te bezoeken op de fiets. Eerder deed ik ook al eens een ritje die kant op. Ik sloeg nu eerder af, om via Oostum en Hekkum langs het Reitdiep te gaan en zo door Adorp te fietsen. Een plaats die overigens niet echt tot mijn verbeelding spreekt.

In het dorp heb je een molen die helaas betere tijden heeft gekend. De Korenmolen Aeolus, gebouwd in 1851, is al jaren in slechte staat en dat is echt doodzonde. Gelukkig is hij vorig jaar gekocht door de molenstichting en gaat hij gerestaureerd worden. Net als de molen in Klein-Wetsinge (waar ik ook foto’s van heb gemaakt vandaag). Het schijnt dat men met de vorige eigenaar een lange en moeizame onderhandeling heeft gehad over de aanschaf. Ik hoop dat ze er nog iets moois van kunnen maken.

Hongerige Boerenzwaluwen

Voor ik daar aankwam, ruim daarvoor zelfs, trof ik iets na het Aduarder voorwerk, bij Steentil, een aantal jonge boerenzwaluwen aan die op een hek zaten. Om beurten werden ze door de af en aan vliegende ouders voorzien van een hapje. De ene ouder maakte daarbij een iets handiger landing dan de ander (foto boven).

Met de camera in ‘burst’ modus en hopen dat het lukte om er een paar foto’s van te maken. Tot mijn grote genoegen is dat inderdaad gelukt! Iets beweging in het beeld, maar met het type camera dat ik heb is dat niet te voorkomen en ik vind het persoonlijk niet lelijk.

Ik was ze bijna voorbijgefietst, het was me op de een of andere manier niet opgevallen maar het gekwetter van de zwaluwen trok mijn aandacht. Want luidruchtig zijn ze zeker.

Vervolgens richting Oostum en Hekkum. Bij Hekkum ‘een stukje terug’ om zo wederom langs het Reitdiep richting Adorp te gaan. Bij het Reitdiep had ik de vorige keer naast Kemphanen, heel veel zwanen, grutto’s en tureluurs gezien maar deze keer leek het wel volledig uitgestorven! Terwijl ik even gestopt was om nog even goed rond te kijken en bijna weer wilde opstappen om verder te rijden zag ik toch opeens nog een paar (jonge) tureluurs.

Vanaf Adorp richting Klein-Wetsinge om daar even een plaatje te schieten van de voormalige kerk en de molen.

Bekend is dat er in 1628 in Klein-Wetsinge al een standerdmolen stond. Een achtkante bovenkruier met stelling verving deze molen in1828 maar deze ging op 16 april 1872 door brand verloren. Onmiddellijk liet de eigenaar Jan Oomkes de molen herbouwen en er kwam weer een achtkante stellingmolen. Voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de molen vernieuwd en verbeterd met zelfzwichting en stroomlijnneuzen op de wieken. (Bron: Molenstichting Winsum).

De molen is nu in bezit van de Molenstichting Winsum, die dus ook de molen in Adorp heeft verworven. De kerk schijnt ergens in de 11e of 12e eeuw al gesticht te zijn, er werd namelijk gebruik gemaakt van tufsteen voor de bouw, iets wat in die tijd gebruikelijk was. Ook de kerk in Zuidhorn is hier gedeeltelijk mee gebouwd.

Vervolgens richting Groot-Wetsinge (een plaatsje met slechts 45 inwoners overigens) om daar vervolgens, weer gedeeltelijk langs het Reitdiep, richting Garnwerd te gaan.

Met het uitzicht op de mooie molen, het bruggetje en het Reitdiep bij Garnwerd even op de dijk een korte pauze genomen (foto met mijn smartphone gemaakt). Ook deze molen is in beheer van de Winsumer Molenstichting overigens. Langs Krassum, over het Aduarderdiep heen, richting de Beswerdpolder.

Vlinders

In de Beswerdpolder, en langs het fietspad tussen Den Ham en Noordhorn, trof ik veel vlinders aan. Waaronder een paar prachtige Dagpauwoog-vlinders. Ik verbaasde mij er wat over, want tot op vandaag was ik ze nog niet echt tegen gekomen dit jaar. Wel veel Kleine Vosjes, Koolwitjes en Atalanta’s (ook nu weer).

Helaas kreeg ik de dagpauwoog niet echt mooi op de foto, niet mooi genoeg voor deze website in elk geval. Maar wie schetst mijn verbazing toen ik thuis de oprit op kwam en daar twee stuks aantrof! Vol in de remmen dus en de camera er snel bij pakken: gelukt (zie boven)!

Kennelijk zijn er een flink aantal van deze vlinders onze kant opgewaaid (ze laten zich vooral meedrijven op de wind) de afgelopen dagen! Daarnaast kwam ik ook nog een behoolijk gehavend geaderd witje(?) tegen. De foto’s van het witje zijn niet geweldig, maar ik plaats ze toch maar.

In totaal een fietstochtje van bijna 37 kilometer. Met het mooie weer van vandaag géén straf!

Foto’s

Onderstaand de foto’s, klik op een foto voor een groter formaat.