Categorie: Kerken

Klein Maarslag - Historische Begraafplaats

Historische Begraafplaats Klein Maarslag

Klein Maarslag was vroeger een plaats in Groningen. Alles wat nu nog resteert is een boerderij en één woning. En de begraafplaats. Het bordje dat ik onderweg tegenkwam stond alleen op “Hist. Begraafplaats” en er was een betonweg. In de verte een boerderij. Meer is niet nodig om mij nieuwsgierig te maken en de aanwijzing op dat bordje te volgen!

Ik was op weg richting Mensingeweer. De afslag richting Mensingeweer had ik gezien in Roodehaan. En ik dacht daar nog nooit te zijn geweest op de fiets. Maar gaande de route herkende ik (te) veel. Behalve dan de afslag richting Klein Maarslag, die was mij voorheen niet opgevallen.

Schouwerzijl

Voor ik daar was kwam ik nog door Schouwerzijl. De herstelwerkzaamheden bij de kade en de brug daar zijn afgerond en het een en ander ziet er weer prachtig uit.

Vanwege de werkzaamheden daar, die voorzover ik mij herinner wel een paar jaar hebben geduurd, was het wel even geleden dat ik er een foto van gemaakt heb. Het resultaat mag er in elk geval zijn!

Klein Maarslag is waarschijnlijk rond de jaartelling of nog wat later als wierde opgeworpen vanuit de veel grotere wierde Groot Maarslag. De wierde lag op een strategische plek aan de benedenloop van de Hunze. Deze strategische plek verdween na de Sint-Marcellusvloed van 1361 of 1362 [..] De naam wordt verklaard uit de Oudfriese woorden ‘mar’ (“waterloop”) en ‘slagt’ of ‘slachte’ (“oeverversterking” of “dijk”). Klein Maarslag is in het verleden een volwaardig dorp geweest. Het enige dat resteert van het vroegere dorp is het oude kerkhof. Dit grafveld was wellicht al voor de kerstening in gebruik en lag er blijkens opgravingen in elk geval al voordat er een kerk werd gesticht. Op 26 maart 1584 werd het dorp Maarslag en haar kerk door Staatse troepen uit Friesland in brand gestoken uit wraak voor een strooptocht door troepen van Francisco Verdugo. De wierde van Klein Maarslag werd in de 19e of 20e eeuw voor het grootste deel afgegraven. Het resterende deel steekt tot ongeveer 1,8 meter uit boven de omgeving. (Wikipedia).

Op de grond zijn de contouren van de kerk weergegeven (zie foto boven). Er zijn nog een aantal graven maar de meeste zerken kun je niet meer lezen. Ik vond het bijzonder leuk er eens te gaan kijken ook al is er niet veel meer te zien – het is wel een historisch punt met toch ook wel een groot belang vroeger.

Na Klein Maarslag weer richting Mensingeweer maar kwam weer een afslag tegen, vlak voor Mensingeweer. Volgens Google Maps ging die richting Maarhuizen (wat uiteindelijk niet zo bleek te zijn) en zo kwam ik langs het Winsumerdiep, Winsum en daar besloot ik richting Schilligeham te gaan. Met de navigatie aan, op de telefoon, lukte dat. Anders had ik de afslag, in Winsum, zeker gemist.

Maar voor ik dat bereikte (er heen fietsen leek me niet zo boeiend want het bestaat uit slechts drie boerderijen) sloeg ik af richting Garnwerd. Voor de verandering via Klein Garnwerd. Vanuit deze hoek heb je bovenstaande zicht op Garnwerd.

Aangezien ik vond dat ik wel weer genoeg kilometers in de benen had, richting huis gegaan. Onderweg weinig vogels gezien die ik goed op de foto kon krijgen, helaas. Uitgezonderd een Torenvalk, Wel veel koeien en paarden onderweg. Oók de moeite waar natuurlijk.

Voorbij Garnwerd wordt het landschap door Tennet gemolesteerd met nieuwe hoogspanningsmasten. Ter compensatie hebben ze er een betonnen picknickbank neergezet. Hoe je dat ‘oog voor de natuur’ kunt noemen ontgaat mij. Maar dit soort bedrijven kennende smijten ze met geld om hun landschapsschade af te kopen dus uiteindelijk zal de natuur er wel van profiteren.

Alles bij elkaar een mooie route van zo’n 40 kilometer.

Foto’s Begraafplaats Klein Maarslag

Klik op een foto voor vergroting.

Bruggen bij Dorkwerd (Groningen)

Op fietse noar Grunn

Als je naar Groningen fietst, als Groninger zijnde, moet je dat natuurlijk wel op z’n Gronings doen. Oftewel: “Op fiets(e) noar Grunn”. Want in Zuudhörn (Zuidhorn) kon ik niet terecht voor een product dat ik nodig had en online bestellen duurde te lang. Dan mijn geluk maar beproeven in Winkelcentrum Paddepoel.

De slogan is “Koop elders niet wat Zuidhorn U biedt”.. maar helaas was wat ik zocht (weer) eens niet te koop in Zuidhorn (op vrijdagavond). Dan maar even ‘naar de stad’ en met het mooie weer, afgelopen zaterdag, via een fijne toeristische route.

Omdat ik wel van een omweg hou als het op fietsen aankomt even wat voor mij volslagen onbekende fietspaden en wegen ingeslagen. Uiteindelijk kwam ik via Selwerd ‘de stad binnen’.Terug via Hoogkerk, waar ik eindelijk een goede foto van het Gereformeerde Kerkje kon maken (zon stond precies goed), Den Horn en Zuidhorn. Foto’s voornamelijk gemaakt met mijn smartphone overigens.

Ik was verbaasd over wat ik zo vlak langs de rand van Groningen tegenkwam aan prachtig fietsgebied! Kan het zeker aanraden, mocht je eens in de buurt zijn, hier rond te kijken. Want ik woon al mijn hele leven in Groningen en wist niet van het bestaan van dit mooie stukje Groningen!

Voor vertrek trof ik overigens nog een groot aanal (negen stuks) “Kleine Vossen” aan in de tuin. Die moesten natuurlijk ook op de foto. De route die ik gevolgd heb is ook op Strava te vinden. Zo wordt “even winkelen” toch een heel mooi uitje!

Apeldoorn – winkelen, kerk(en) en verzetsheld

Een dagje winkelen in Apeldoorn. In de voorbereiding van ons bezoek aan Apeldoorn had ik even op Google gezocht naar ‘bezienswaardigheden Apeldoorn’ en kreeg het bekende lijstje zoals Paleis het Loo e.a. en verder niets. Dus ging ik er van uit dat in Apeldoorn verder niet veel te zien was. Samen met de echtgenote winkelen dus. Camera’s wel mee natuurlijk.

En “bij toeval” toch wat leuke dingen kunnen vastleggen. Toen we de stad uitreden kwamen we natuurlijk nog een paar prachtige grote kerken tegen… “verkeerde zoekopdracht” zullen we maar denken. Maar een paar leuke foto’s, een pak suikervrije wafels (mét korting) én twee T-shirts rijker ging ik toch weer heel tevreden terug naar de stacaravan!

Winkelcentrum Apeldoorn

Het winkelcentrum kent veel oude panden. Op de panden vind je regelmatig gevelstenen met de bouwdatum. Ook de geveltjes zelf maken duidelijk dat het panden van vaak toch wel meer dan een eeuw oud zijn inmiddels. Mooi om te zien hoe dit toch zo in ere gehouden wordt. Veel groot-winkelbedrijven uiteraard. Maar ook wel wat kleinere, zelfstandige, winkels.

Raadhuis Apeldoorn

Midden in het centrum, aan het Markplein, is het (voormalige) Raadhuis. In vroegere jaren kon je het raadhuis goed zien, zo zag ik op oude foto’s op Google. Nu niet meer want er staan allemaal bomen voor. Dat is dan wel jammer, van één kant, van de andere kant zijn bomen natuurlijk belangrijk. Ik las een stukje over dit Raadhuis wat ik je niet wil onthouden:

“Er werd [voor het Raadhuis] een ontwerpwedstrijd uitgeschreven, maar hier werd nauwelijks op gereageerd. Uiteindelijk werd er gekozen voor het anoniem ingezonden ontwerp ‘Minerva’ van gemeente-opzichter Albert Liese. De geldprijs ging aan zijn neus voorbij, want men vond dat hij als gemeenteambtenaar genoeg geld verdiende. Al met al leverde het ontwerp hem 6 tientjes op. Wel kreeg hij de eer om tot bouwopzichter benoemd te worden. Op 9 februari 1843 kon het in gebruik worden genomen” — MijnGelderland

Op het plein, onder de bomen, heel veel -inmiddels volle- terrassen. Van de corona-maatregelen is niets meer te merken. Ook in de winkels niet meer. Afstand houden doet nagenoeg niemand, mondkapjes hoeven niet meer dus die zie je ook amper meer. En het was druk, rázend druk, in de winkels. We zijn wat dat betreft blij dat we onze (eerste) vaccinatie hebben gehad. Sommige winkels hadden nog wel een deurbeleid en lieten maar kleine groepjes mensen binnen.

OLV ten Hemelopneming (Mariakerk)

Van een afstand zag ik een mooi kerkgebouw. Terwijl mijn vrouw nog wat winkels bezocht,ging ik daar eens een kijkje nemen. De kerk was open, dus uiteraard ook binnen rondgekeken.

De bouw van de kerk begon in 1895 en werd voltooid in 1899. Het is een zogenaamde ‘Waterstaatskerk’, dat is de benaming voor Nederlandse kerkgebouwen die onder toezicht (en soms ook naar ontwerp) van ingenieurs van Rijkswaterstaat werden gebouwd, vaak met financiële steun van de landelijke overheid.

Eindverantwoordelijke in Den Haag waren twee in 1815 opgerichte ministeries voor Eredienst, het Ministerie van Zaken van de Hervormde en andere Erediensten, behalve die der Rooms-Katholieke en het Ministerie van Zaken der Rooms-Katholieke Eredienst — Wikipedia.

Gebouw Leger des Heils

Vanaf het parkeerterrein kwamen we langs een opmerkelijke gevel. Ik kon het niet helemaal thuisbrengen en de zon stond verkeerd. Toen we terug kwamen uit het centrum stond de zon wel goed en heb ik alsnog foto’s gemaakt. De gevelsteen meldt: “Bloed en Vuur” en de “S” (Salvation Army). Het pand is nu niet meer in gebruik door het Leger des Heils maar in gebruik voor onder andere appartementen. Volgens de website van de gemeente Apeldoorn komt er ook (nog) horeca in.

Uitleg van de gevelstenen is hier te vinden.

Korpsleider geweldloze verzetsheld

In de oorlogsjaren had het Korps Apeldoorn een bijzondere geestelijk leider, adjudant Pieter Deurloo (1904-1983), die een ‘geweldsloze verzetsheld’ wordt genoemd. Het Leger des Heils doet niet aan ‘persoonsverering’ maar het Reformatorisch Dagblad heeft er een mooi artikel over geschreven.

Foto’s Centrum Apeldoorn

Bronnen/meer informatie

Staverden – Kleinste Stad van Nederland

Staverden is het kleinste stadje van Nederland. Eigenlijk is het naar hedendaagse begrippen nauwelijks een gehucht. Maar dan wel een gehucht met stadsrechten. Vandaar dat Staverden ‘het kleinste stadje van Nederland’ is. Staverden is in 2012 zelfs officieel uitgeroepen tot de kleinste stad van de Benelux. Mogelijk is Staverden zelfs de kleinste stad ter wereld.

Het Landgoed Staverden bestaat uit een prachtig Kasteeltje en enkele boerderijen. En natuurlijk een bij een landgoed bijbehorend flink stuk grond.

Landgoed en Kasteel

De aanwezigheid van de Leuvenumse beek, en daarmee de beschikbaarheid van stromend water, leidde in de 13e eeuw tot de bouw van een watermolen. Hier konden boeren tot uit de wijde omtrek hun graan laten malen. Dit maakte Staverden tot een unieke plaats met een prima handels- en groeipotentie.

Watermolen Landgoed Staverden

Graaf Reinout I van Gelre vroeg, en kreeg, in 1298 stadsrechten aan voor het landgoed. De toenmalige Koning Rudolph von Habsburg kende deze toe. Het idee van de toenmalige graaf van Gelre was om op deze plek een florerende stad te stichten. Na het bouwen van een kasteel, een grachtenstelsel en bijgebouwen heeft Reinald dit idee laten varen en is de stad een landgoed geworden, echter wel met behoud van stadsrechten.

Hoewel de vestiging van de stad uitbleef, werd zo de basis gelegd voor het landgoed dat tegenwoordig als kleinste stadje van de Benelux flink aantrekkingskracht uitoefent op bezoekers. De fundamenten van het huidige kasteel van Staverden dateren van 1291.

“Het landgoed heeft een oppervlakte van in totaal 718 ha en strekt zich uit over een lengte van bijna 7 km, vanaf de Stakenberg in het Noorden tot bijna bij het Uddelermeer in het Zuiden. Het bestaat voor ongeveer 340 ha uit bos, 310 ha landbouwgrond en 70 ha natuurterreinen, wegen en gebouwen. Zonder overdrijven mogen we zeggen, dat het door de grote afwisseling van loof- en naaldhout, houtwallen, beekjes en bloemrijke velden een van de mooiste natuurgebieden van ons land is.” https://www.beleefstaverden.nl/het-landgoed/

Het kasteeltje was niet geopend voor bezoek. De omgeving is echter wel vrij toegankelijk en je kan er fijn wandelen. Dat hebben we dan ook gedaan, genieten van de mooi aangelegde tuin, het landgoed en tot slot nog van een paar geparkeerde fraaie bolides zoals een Ferrari, Ford Mustang en Bentley in ‘British Racing Green’ gespoten.

Een prachtige Bentley in “British Racing Green”

Die overigens allemaal, op het moment dat ik foto’s aan het maken was, een bekeuring kregen wegens foutparkeren. Niet dat de eigenaren daar wakker van liggen, aldus de agente die kentekens aan het scannen was voor de boetes.

De pauwen van Staverden

Pauwen van Landgoed Staverden

Beroemd zijn ook de witte Pauwen van Staverden.

“In 1323 werd Reinald II tot ridder geslagen. Hij schijnt toen voor het eerst in het zegel een waaier van pauwenveren opgenomen te hebben. Ook op zijn helm prijkten veren uit de staart van de pauw. Sinds die tijd is dit het helmteken van de Gelderse vorsten gebleven. Zelfs de mutsen van de hertogen hebben eeuwenlang het teken van de pauwenveren gedragen. De waaiers van witte pauwenveren, die bij de ridderspelen als versiering van de helm dienden, kwamen uit Staverden. Omstreeks 1400 was de hof van Staveren door de Gelderse hertogen in leen uitgegeven met de verplichting, dat de leenmannen witte pauwen moesten houden, opdat de hertog de staartveren zou krijgen ‘om daarmede te stofferen den helm des hertogen’. Op dit moment leven er nog steeds 28 witte pauwen op Staverden.” https://www.beleefstaverden.nl/het-landgoed/

Nog steeds prijkt er een witte pauw op het wapen van gemeente Ermelo, waar de stad Staverden onder valt.En in de tuin staat een standbeeld van een ‘witte pauw’ opgesteld.

Witte Pauwen Landgoed Staverden

Helaas voor ons waren de Pauwen ‘opgehokt’ in verband met de vogelgriep. Begrijpelijk uiteraard, want we kunnen ons goed voorstellen dat men geen enkel risico wil lopen dat deze prachtige vogels geruimd zouden moeten worden.

Kapel van Staverden

De Boskapel, Landgoed Staverden

Aan de weg van het Landgoed Staverden staat de Hervormde kapel Staverden (Boskapel).

De kleine kerk bevindt zich prominent op de hoek van de Garderenseweg, de Staverdenseweg en de Jhr. Dr. C.J. Sandbergweg. Ze werd in 1875, als vervanger voor een houten kerkgebouw uit 1866, gesticht door Jan Rudolf Kemper voor de inwoners van Staverden, Leuvenum en Speuld. In 1931 werd de kerk verbouwd en werd de consistoriekamer toegevoegd, naar ontwerp van het architectenbureau Brinkman en Van der Vlugt, die vermoedelijk ook de nieuwe inrichting van het kerkgebouw verzorgden (bankenplan, preekstoel, tegelvloer, lambrizering en lampen). — Monumentomschrijving Rijksdienst, Reliwiki.

Deze architecten waren ook verantwoordelijk voor het bekende Van Nelle gebouw in Rotterdam.

Het Tolhuis

Tolhuis, Landgoed Staverden

Tegenover de kapel van Staverden staat het voormalig tolhuis uit 1859. In dat jaar werd een grindweg van Harderwijk via Leuvenum en Staverden naar Elspeet aangelegd. Voor het onderhoud van de weg hief de gemeente tol. Vrijgesteld van tolbetaling waren leden van het Koninklijk huis, de dominee, dokter, vroedvrouw en veearts. (Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed).

Foto’s Landgoed Staverden

Bronnen/meer informatie
https://bezoekstaverden.nl/
https://reisreport.nl/staverden-kasteel/
https://www.beleefstaverden.nl/het-landgoed/
https://www.de-veluwenaar.nl/2021/06/09/rondom-het-kerkje-van-staverden/
https://reliwiki.nl/index.php/Staverden,_Staverdenseweg_299_-_Boskapel

Beekbergen: 3000 jaar historie en stoomtreinen

Het Gelderse Beekbergen is een plaats waar al vroeg menselijke bewoning voorkwam en waar dan ook hele oude sporen van terug zijn gevonden.

“In het neolithicum kreeg de Veluwe rond 5.000 v. Chr. zijn eerste permanente bewoners. Die bewoners leefden van de landbouw en brandden oerbossen af om daar akkers te beginnen. Doordat er geen mest werd gebruikt raakten de akkers snel uitgeput en wanneer dat gebeurde trokken de bewoners verder om elders hetzelfde te doen. De uitgeputte en verlaten akkers werden vervolgens heidevelden. Men ging in het gebied zo te werk tot 450 n. Chr. Overblijfselen van die bewoning die in Beekbergen zijn gevonden, zijn twee grafheuvels uit het neolithicum of uit de bronstijd, beide in het bos van Beekbergen, en een urnenveld bij de huidige Achterste Kerkweg uit de periode tussen 1.100 v.Chr. en 12 v.Chr.” (Wikipedia).

Als je door Beekbergen wandelt zie je daar niet zo veel van terug. Het is een dorpje “als elk ander dorp”. Zo rond de 5.000 inwoners. Een lange hoofdweg (dorpsstraat) waarlangs bebouwing is en door loopt naar Lieren. Waar het Museumstation “Beekbergen” is. Een paar winkeltjes, wat mooie woningen en een kerk uit de 15e eeuw.

Terwijl mijn vrouw boodschappen deed bij de Albert Heijn was ik van plan even door het dorp te wandelen richting “het station”. Er van uit gaande dat het Station Beekbergen, ‘aan de dorpsstraat’ in het dorp zelf zou zijn. En op Google Maps op de telefoon leek het vlakbij.. Dat viel een beetje tegen. Aan de rand van het dorp gekomen toch maar weer terug gewandeld om vervolgens samen met de auto naar Lieren te gaan om daar de treinen van Station Beekbergen te fotograferen.

Museumstation Beekbergen

Dé “bezienswaardigheid” in (bij) Beekbergen, wat mij betreft, is dus het Museumstation.

“In het museumstation vindt je een prachtig oud stationsgebouw met een authentiek stationskantoor, een grote draaischijf, een rijdende kolenkraan, waterkolommen, armseinen, handbediende overwegen en nog veel meer wat vroeger op en naast het spoor te zien was” meldt de website van de VSM. Toen wij er waren, was er geen enkele activiteit. Mogelijk in verband met de corona-maatregelen. Maar er was inderdaad genoeg te zien. Ik kon er op mijn gemak rondlopen (afgezien van één gezinnetje was er verder niemand) en foto’s maken. Een stuk of 15 oude locomotieven, een heuse Trabant met aanhangwagen (wel aan een opknapbeurt toe!), het mooie stationsgebouwtje – het is allemaal de moeite waard, ook als er geen rijdende treinen zijn.

Militair Vliegtuig

Terwijl ik op het station aan het fotograferen was kwam er nog een oud vliegtuig over. Het bleek te gaan om een voormalig militair vliegtuig van het Indonesische leger, de OE-FDV nu in eigendom van Pink Aviation.

Bronnen
https://nl.wikipedia.org/wiki/Beekbergen
https://stoomtrein.org
Reviews Tripadvisor