Categorie: Software

Gratis fotobewerking voor Windows Linux en AppleOSX

LazPaint gratis fotobewerking voor Windows, OSX en Linux

LazPaint is een gratis programma voor fotobewerking met Windows, Linux en Apple’s OSX-systemen.

Programma’s voor fotobewerking kosten soms behoorlijk wat geld. Maar er zijn ook veel, uitstekende, gratis fotobewerkingsprogramma’s verkrijgbaar. De meeste programma’s zijn gebonden aan één systeem: Windows, Apple’s OSX of Linux. Een aantal zijn op meerdere systemen te gebruiken, de zogenaamde ‘cross platform’ programma’s.

In een eerder artikel heb ik al eens een aantal fotobewerkingsprogramma’s besproken. Wil je helemaal platform onafhankelijk werken dan is MiniPaint nog een leuke optie. Handig als je bijvoorbeeld een chromebook gebruikt of je computer of laptop niet zo krachtig is en fotobewerking daarmee wat traag gaat.

LazPaint

LazPaint is zo’n programma dat op nagenoeg alle computers werkt. Je kunt het gebruiken op Linux, waar ik mee werk, maar ook met Windows of Apple computers. Het is een vrij klein programma dus je hebt het snel gedownload en neemt weinig ruimte in op je computer. Het werkt intuïtief, zeker als je wel eens vaker met fotoprogramma’s hebt gewerkt. Perfect dus. Wat het nog leuker maakt: het is volledig gratis. Geen addertjes onder het gras want: open source.

Ik ben altijd een fervent gebruiker geweest van Paint.NET (toen ik nog Windows gebruikte). LazPaint lijkt daar qua functionaliteit sterk op en het kan zelfs een beetje meer. Toen ik op Linux overstapte ondekte ik al snel XnView en Pinta. XnView heeft op het gebied van bewerking een paar hele fijne opties, en zeker op gebied van beheer van foto’s. Pinta werkt ook goed maar is enigzins beperkt. LazPaint “blaast Pinta uit het water”. Veel sneller!

Het heeft één feature die ik echt gemist heb: Gradiant! Misschien bieden de andere programma’s die ik heb het (ergens) wel maar vinden kon ik het nooit. En nu was het daar direct te vinden en heel eenvoudig te gebruiken.

Gratis fotobwerking voor windows, linux en apple

Ooit, in een grijs verleden, had ik PaintShop Pro als fotobewerkingsprogramma en daarmee kon ik prachtig ‘gradiant’ effecten maken. Vooral voor wie regelmatig foto’s bewerkt voor websites eigenlijk onmisbaar. PaintShop Pro was in eerste instantie shareware. Doordat Corel het overnam werd het duurder, ging het steeds minder lijken op het pakket wat ik gewend was, en stapte ik dus over naar Paint.NET.

Wie schetst mijn verbazing dat ik dat gradiant-effect in LazPaint’s gratis  programma terug vindt! Naast natuurlijk nog heel veel andere bewerkingsmogelijkheden.

Elk programma heeft zijn eigen voor- en nadelen uiteraard. Maar ik denk dat LazPaint de gemiddelde fotohobbyist niet zal teleurstellen. En zeker voor wie bijvoorbeeld beeldmateriaal voor websites wil bewerken is het een handige tool! Wil je echt professioneel bewerken dan is Gimp een (gratis) alternatief. LazPaint ondersteunt overigens het OpenRaster format, zodat je bestanden kunt uitwisselen tussen Gimp en LazPaint.

Er is online uitgebreide documentatie aanwezig inclusief video-tutorials.

Download LazPaint

LazPaint is te vinden via https://lazpaint.github.io. De website ontdekt in de meeste gevallen welk systeem je gebruikt en vertelt je wat je moet downloaden alhoewel je wel zelf moet kiezen voor 32- of 64-bit software. Nagenoeg alle moderne computers zijn tegenwoordig 64-bit, dus kies daar voor.

 

Classic Cars Citroën DS

Optimaliseer je website: reSmush je foto’s!

Website optimalisatie is voor beheerders van websites, webwinkels en, in het bijzonder, fotografen een lastig verhaal. Foto’s op je website in een hoge kwaliteit zonder kwaliteitsverlies is geen makkelijke klus. Met WordPress, Joomla, Drupal, Magento en PrestaShop is dat echter een fluitje van een cent.

Bij optimalisatie van je website denken veel mensen in eerste instantie aan de lay-out, vindbaarheid in Google (SEO) en andere zaken. Maar er speelt ook een ‘technisch’ verhaal een rol in de optimalisatie. En door hier goed op te letten kun je (in principe) ook geld besparen!

Website optimaliseren

Waarom zou je je website moeten of willen optimaliseren?

  1. een website die geoptimaliseerd is sneller op het scherm bij de bezoeker. Vooral de ‘startpagina’ moet dus relatief snel laden. Een trage website is een afknapper. Mensen gaan geen 5-10 seconden wachten tot de pagina geladen is.
  2. Veel fotografie-websites en webwinkels zijn vaak erg traag omdat de (product)afbeeldingen in een hoge resolutie zijn of onvoldoende geoptimaliseerd voor internet. Dat is niet alleen jammer wegens de snelheid, het kost ook veel bandbreedte (het aantal mb’s dat mensen “downloaden” van je site) en opslagruimte. Eén foto in hoge resolutie is al snel 7 tot 10 mb groot;

performance verbetering optimalisatieHierdoor heb je dus én een trage website én potentiële hoge kosten én mensen die je website voortijdig verlaten én.. het leidt tot een lage google-ranking.

Voor deze casus ga ik uit van de website erbeefoto.nl die geoptimaliseerd is en een pagina-omvang van +/- 1Mb voor de startpagina heeft. De laadtijd is minder dan 2 seconden (gemeten door Pingdom, vanuit de EU en de VS is slechts een fractie hoger).

Ik heb dit vergeleken met een aantal websites (uiteraard ga ik geen namen noemen!) van fotografen uit de regio en sommige scoren vergelijkbaar, maar er zijn er ook diverse die met een laadtijd van >5 seconden erg slecht scoren.

Hoger in Google

Nu is ‘google ranking’ wel een buzz-word. Het “bovenaan in Google” is heel relatief. Veel mensen willen “bovenaan in Google”, vooral webwinkels natuurlijk, maar beseffen zich niet dat het “bovenaan staan” afhangt van de trefwoorden die mensen intikken (of zelfs volledige zinnen) in Google. Je kunt je eigen site en trefwoorden controleren via bijvoorbeeld deze website.

Daarnaast is er nog een andere weg om ‘hoog in Google’ te eindigen. Afbeeldingen worden veel gezocht door mensen, vooral foto’s. En één van mijn foto’s staat al tijden stijf bovenaan in de Google Image Search. Dit soort resultaten kun je ook beïnvloeden.

Besparen op kosten

Hoe meer ruimte en data je nodig hebt, hoe hoger de kosten voor je hosting. Door te besparen op data en opslag, kun je met een goedkoper hostingpakket toe. Dat is al de eerste winst. Wil je je werk verkopen via je website, dan is een trage website dus ook nog eens een hindernis op dat gebied. Veel mensen zullen niet wachten tot de site geladen is en vertrekken naar een ander. Dat heet de ‘bounce-rate’ (na één pagina, al dan niet helemaal geladen, vertrekken van een bezoeker). Een hoge bounce-rate is eveneens slecht voor je Google-ranking.

Er zijn dus meer dan genoeg redenen om je website ook ‘technisch’ te optimaliseren!

Hoe optimaliseer je je website?

Heel veel websites gebruiken een “Content Management Systeem” zoals WordPress. En daar ga ik in dit artikel ook van uit. Ook andere CMS-systemen zoals Joomla en Drupal en webwinkel-systemen zoals Magento en Prestashop kunnen profiteren van de oplossing die hier beschreven wordt.

Gaat het ten koste van de kwaliteit?

Voor fotografen een hele belangrijke vraag: “Gaat dat optimaliseren niet ten koste van de kwaliteit van mijn foto’s?!”. Je kunt daar in principe volmondig “Ja!” op zeggen want: het aantal pixels in de foto wordt minder. Echter, het antwoord is: “Nee!”.

Hoe kan dat? Dat heeft te maken met de beeldschermen. Digitale foto’s en afbeeldingen zijn in een enorm hoge resolutie. Omdat ze geschikt moeten zijn voor afdrukken in, uiteraard, hoge kwaliteit. Maar de PPI van een beeldscherm haalt bij lange na dat getal niet. Een beeldscherm kan simpelweg dat niet weergeven en dus gaat die ‘informatie’ al verloren voordat je het ziet omdat er een scherm ‘tussen’ je ogen en de afbeelding zit!

Bij een één megapixel-camera(..) hebben we het over 1 miljoen pixels. Een 5 megapixel digitale fotocamera kan foto’s maken met een resolutie van 2560 x 1920 pixels, bijna 5 miljoen pixels. Dat kun je simpelweg dus niet weergeven op een scherm. Er valt heel wat meer over te vertellen maar de conclusie zal duidelijk zijn. Afbeeldingen bedoeld voor op een scherm kun je behoorlijk optimaliseren. Aan het eind van dit artikel heb ik ook nog een voorbeeld hiervan uit de praktijk.

Voor je begint

Ik neem aan dat het overbodig is te melden, maar toch. Maak altijd een backup van je website voor je begint. Altijd! vertrouw er niet op dat “de hostingfirma” dat wel gedaan heeft of dat de risico’s wel mee vallen. De vraag is namelijk niet óf het fout gaat maar wannéér het fout gaat. Ik heb het in de praktijk helaas toch wel een paar keer gezien bij klanten en als je hele website ‘weg’ is door een plugin of service die faalt is dat vreselijk zuur!

WordPress

De beste en populairste oplossing voor het optimaliseren van afbeeldingen is reSmush. Er zijn diverse plugins beschikbaar waaronder de eigen plugin van reSmush via de WordPress website. Maar je kunt een stap verder zetten en het kost weinig moeite. De bovenstaande afbeelding, een screenshot, is (origineel) 829,5 kB. Nadat reSmush zijn werk doet..?

“The file was compressed from 810.02 KB to 268.36 KB saving 66.87”

Met de plugin WP Optimize kun je niet alleen je afbeeldingen optimaliseren (door slimme compressie via reSmush) maar ook allerlei andere zaken optimaliseren in je wordpress website zoals: tabellen optimaliseren, revisies van documenten verwijderen én: caching gebruiken. Door “caching” wordt je website vele malen sneller dan de standaard WordPress website.

De reden is dat pagina’s worden opgeslagen in een tijdelijk bestand en niet elke keer het hele WordPress-systeem een pagina interactief moet genereren. Daarmee wordt je website tevens minder afhankelijk van de kracht van de server (en de drukte op dat moment op de server). Een handige ‘alles in één’ tool dus!

In een andere WordPress website welke ik beheer (zie afbeelding hiernaast) bespaarde ik minder ruimte op de foto’s omdat die door een eerdere plugin al waren geoptimaliseerd. Toch was er nog ruimte voor verbetering.

Overige systemen

Voor Joomla, Prestashop, Magento en andere CMS-system en webwinkels heeft de reSmush website diverse plugins beschikbaar.

Voorbeeld foto

De “proof is in the pudding” zeggen ze altijd, dus neem ik onderstaand de proef op de som. Deze foto was oorspronkelijk 4,58Mb/20mp/350×350 dpi. Ik heb ‘m iets uigesneden en verkleind naar 1600px op de lange zijde en daardoor is de afbeelding nu 468Kb. Dat is al een aanzienlijk verschil.

klassieke auto zuidhorn

(originele foto 1600px lange zijde)

Met reSmush heb ik de foto als “gecomprimeerd” gemarkeerd, waardoor hij niet daadwerkelijk gecomprimeerd wordt maar in de originele resolutie blijft. Daarna heb ik de foto nog een keer naar de website geupload, en nu wel met reSmush laten comprimeren.

(afbeelding bewerkt door reSmush)

Zie je ook maar énig verschil? Voor het menselijk oog is dit, door het computerscherm, niet waarneembaar!

De afbeelding is nu 410Kb. Dat is niet wereldschokkend, maar bedenk dat wanneer je een site hebt met een paar honderd of zelfs duizenden foto’s de winst enorm is. En als op een pagina 10 foto’s geladen moeten worden is een verschil van 50kb/foto toch al weer een halve Mb. In de praktijk is de winst vaak groter zelfs. Dat zorgt dus voor alle eerder genoemde voordelen zoals: minder schijfbeslag, minder datatransfer en bovenal een sneller ladende pagina!

Tot slot

Niet tevreden over het resultaat? In WP Optimze heeft reSmush heeft een ‘undo’ functie. Waarmee je het origineel kunt herstellen. Heel veel succes met het optimaliseren maar nogmaals: vergeet niet vóór je iets dergelijks gaat doen: backup maken!

 

Gratis Videobewerking (met Linux): FlowBlade

Videobewerking met Linux is gratis. Net als het Operating System zelf. En Gratis betekent niet dat het niet goed is, integendeel. Veel professionele video’s en films worden op Linux machines bewerkt en gemonteerd.

Vorig jaar heb ik over gratis foto en video software voor Windows, MacOS en Linux al eens geschreven in dit artikel. Mijn favoriete videobewerkingssoftware was, indertijd, KDEnlive. Helaas heeft dat programma wat eigenaardigheden en vind ik het toch niet zo gebruikersvriendelijk. Dus ging ik op zoek naar iets anders. OpenShot heb ik meerdere malen een keer geprobeerd, maar het bleef een probleemgeval. Vooral omdat het een hardware driver nodig heeft van Intel en die driver zorgt voor problemen.

FLOWBLADE
Uiteindelijk ben ik terecht gekomen bij FlowBlade. Voordelen? Semi-professioneel, makkelijk in gebruik (als je er even de tijd voor neemt alles te ontdekken) en uiteraard kosteloos. De versie die in Linux Mint wordt aangeboden voor de software manager is achterhaald. Download, bij voorkeur, de nieuwe versie van de officiële website https://jliljebl.github.io/flowblade/.

QUIRKS
Flowblade heeft wat quirks, oftewel eigenaardigheden. Zo kon ik maar moeizaam de functie vinden voor het maken van titels en werkt dit ook een beetje apart (het wordt opgeslagen als afbeelding die je dan weer moet verwerken in je video).

Als je de handleidingen op internet volgt, vind je de functie niet zo snel. Het staat onder de menu-optie “Tools” | “Titler”. Zoals gezegd, maak je een titel aan, dan moet je de opslaan, opnemen op een video-spoor en met de ‘blend’ functie laten samenvoegen met je beeld.

Een andere quirk is de instellingen van de video wanneer je gaat renderen. Kies niet voor de standaard instellingen maar pas die aan als je volledig scherm wilt hebben voor je video’s. Zie bijgaande schermprint. Natuurlijk moet de video die je gebruikt wel deze resolutie of beter hebben!

Neem je de standaardinstellingen dan krijg je video op een (te) klein formaat. Niet meer van deze tijd en niet geschikt voor bijvoorbeeld YouTube.

Los van deze ‘weetjes’ heb ik geen echte nadelen gevonden.

NIEUWE VIDEO
Reden voor mij om naar een ander programma om te kijken was dus dat KDEnlive mij toch niet helemaal  beviel. En aangezien ik een nieuwe EP heb gemaakt, moest er ook een videoclip komen voor één van de nummers op het album. Bij deze dus. Want afgezien van websites bouwen, foto’s maken, fietsen en nog veel meer hobbies is er nog één grote liefde: de muziek!

Voor de video is gebruik gemaakt van zogeheten ‘stock video’, standaard, in dit geval gratis te gebruiken, video materiaal.

 

 

Gratis Online Fotobewerking met MiniPaint

Professioneel foto’s bewerken met gratis software. Is dat mogelijk? Het bewerken van foto’s met software, nabewerking, is meestal duur. Tenminste, tot voor een paar jaar geleden was het, wilde je legaal een goed pakket aanschaffen, een relatief dure aangelegenheid.

Tegenwoordig kost een professioneel pakket als Adobe Photoshop Elements of Adobe Photoshop Lightroom ergens tussen de 85 en 120 euro. Maar het kan ook gratis en zelfs heel erg privacy-vriendelijk.

Eerder al schreef ik over de gratis pakketten voor Linux, Windows en OSX die tegenwoordig op de markt zijn. Op Zoom.nl vind je nog een lijstje met gratis programma’s (alleen voor Windows). De meeste zijn Open Source programma’s. Maar er zijn natuurlijk ook online foto-editors. De meeste zijn, zo heb ik ervaren, vrij traag en niet erg gebruikersvriendelijk. Anderen zijn erg gebaseerd op het toevoegen van filtertjes die voorgedefinieerd zijn.

Fotor Gratis online bewerking
Fotor wil van alles van je..

Een mooie online tool, vind ik, is PIXLR. Helaas accepteert die het niet als je een adblocker gebruikt (en dat doe ik standaard). Daarnaast heb je ook nog Fotor, PicMonkey en heel veel anderen.

Grote nadeel van dit soort sites is: ze willen allemaal iets terug voor de ‘gratis’ dienst. Zo gratis is het dus niet: je staat je privé gegevens af aan ze. Met andere woorden: daar gaat  je privacy!

Bijvoorbeeld dat je notificaties ontvangt, dat je je facebook-gegevens afgeeft (klik hier voor een artikel daar over in het kader van privacy!). En dat wil ik dus allemaal niet.

Ik heb geen behoefte aan (commerciële) push notificaties van websites, vertrouw al die “wij waarderen je privacy” meldingen niet -want: dat doen ze dus niet- en het laatste wat ik aan allerlei websites afgeef is mijn Facebook of Google+ login en toegang tot mijn tijdlijn en vriendenlijst!?! Voor het (technisch) functioneren van deze online diensten is dit namelijk volstrekt overbodig.

OP DE COMPUTER OF ONLINE BEWERKEN
Hoewel ik zelf de voorkeur geef aan eigen software op de computer (want: altijd beschikbaar, niet afhankelijk van internetverbinding of beschikbaarheid van de website) is online bewreken natuurlijk handig als je niet over je eigen computer beschikt. Of wanneer je geen ingewikkelde software wilt installeren of gebruiken. Ook een lichtgewicht laptop (bijvoorbeeld een chromebook of een goedkope celeron) kan een reden zijn om online te willen bewerken.

Een andere reden kan zijn dat je net die optie, of effect, zoekt die niet in je fotoprogramma zit of via dat programma alleen op een heel omslachtige manier te doen is. Dan zijn de online bewerkingsprogramma’s, vooral de programma’s gebaseerd op allerlei presets, ideaal.

MiniPAINT
Eén van die online tools is MiniPAINT. Ik kwam het toevallig tegen omdat ik iets zocht op Google. En ik vond het een verrassend goede, en vooral snelle, online editing omgeving.

MiniPAINT heeft alle opties die je verwacht in een redelijk fotobewerkingspakket. Eenvoudig en overzichtelijk. Je kan foto’s uitsnijden, kleuren aanpassen, contrast en helderheid instellen.

Grootste voordeel van MiniPAINT is… ze vragen helemaal niets van je. Géén facebook of Google+ account. Géén cookies. Daarnaast hebben ze nog een hele fijne extra functie: importeren van foto’s uit PixaBay.com. Je kunt op onderwerp zoeken, krijgt een foto van Pixabay en kunt die vervolgens aanpassen – bijvoorbeeld door een uitsnede te maken, tekst toe te voegen, etc.

De website van MiniPAINT is hier te vinden: https://viliusle.github.io/miniPaint/

Screenshot from YouPic Blockchain Open Source Fotoplatform

YouPIC – revolutionair platform voor Hobbyfotografie en Professionele fotografen

Is er nog ruimte voor verbetering en zijn er nog concurrentiemogelijkheden op het gebied van online platforms voor Fotografie? Kan een nieuwkomer op dit gebied het opnemen tegen Flickr, Zonerama of 500px? De makers van YouPIC dachten dat die mogelijkheden er waren. En hebben goed geprofiteerd van de ‘wet van de remmende voorsprong’.

De website YouPic is geen website in de zuivere zin van het woord. Het is ten eerste een platform dat  naar het model is van Facebook (qua uiterlijk), functionaliteiten van Twitter herbergt (met een soort van ‘retweet’ mogelijkheid en “trending tags”). Daarnaast uiteraard ook de nodige functies voor de fotograaf. Daarbij maakt het echt niet uit of je een professionele fotograaf of hobbyfotograaf bent. YouPic is dus een echte community. Het platform is gebouwd door fotografen vóór fotografen.

YouPic sociaal platform voor fotografen

MOGELIJKHEDEN

YouPic biedt diverse mogelijkheden. Je kunt er een gratis account aanmaken, waarbij je ongelimiteerd(!) foto’s mag uploaden. Daarnaast kun je ook foto’s verkopen en van deze verkoop is 100%, echt honderd procent, van de opbrengst voor je zelf. Alle foto’s blijven ook gewoon je eigendom. Dat in tegenstelling tot veel andere platformen. Of, op zijn minst is daar vaak onduidelijkheid over. YouPic is simpelweg duidelijk hier over in de FAQ.

A majority of platforms today claims ownership of your work. Photos and images are intellectual property and we think that the ownership should always stay with the creator. As photographers ourselves, YouPic is very proud to be one of the few platforms who do not take any rights or ownership of your work.

Naast de optie voor een online shop zijn er goede statistieken en al zodra je inlogt als (nieuwe) gebruiker kun je direct beginnen met het uploaden van foto’s. Het is verbazend te zien hoe snel je vervolgens ‘likes’ krijgt van andere deelnemers.

Wat dat betreft is dit platform toegankelijker dan bijvoorbeeld Instagram (vind ik). En, belangrijker, je fotowerk komt er veel beter uit de verf dan op Facebook of Instagram.

blockchain technologie
Blockchain technologie – Bitcoin Mining (Pixabay)

TECHNOLOGIE

Naast de mogelijkheden die je er hebt tot het delen en interactie met andere fotografen is er een onderliggende, revolutionaire, technologie gebruikt voor deze website. Het systeem is namelijk gebaseerd op blockchain. Dit betekent dat er niet één eigenaar is van de data maar dat het een en ander gedistribueerd is.

Blockchain technologie werd bekend door de Bitcoin – deze wordt ook gemaakt met behulp van deze techniek (onder andere). Maar steeds meer bedrijven passen het ook toe voor andere zaken, zoals dit platform. Hoewel ik applicatiebeheerder ben van beroep én daarnaast een hostingbedrijf heb moet ik eerlijk toegeven dat ik niet alle technische ins- en outs van deze toepassing in eenvoudig te begrijpen taal kan uitleggen. Dat is ook niet nodig. De Zweedse eigenaren van YouPic hebben dit heel slim gebruikt. En dat is voldoende, we profiteren er gewoon van!

Everything from media registration to copyright dispute handling is decentralized, allowing anyone to integrate existing or new services and platforms with the blockchain. By using a lattice of blockchains together with proof of stake, the network can operate without mining and constantly low transaction fees. https://youpic.com/blockchain

Dit betekent dat het kostenmodel ook veel lager is dan de oude platforms; zoals eerder gezegd: “de wet van de remmende voorsprong” is voor deze nieuwe speler van toepassing.

Of het aan deze onderliggende technologie ligt of niet, ik vind in elk geval het platform zeer soepel en snel werken. Aanmelden, met bijvoorbeeld je Facebook account of een aparte user, gaat snel en probleemloos. Foto’s uploaden is supersnel. Het laden van de website is vlot. Het is afwachten wat deze start-up in de toekomst gaat brengen maar vooralsnog kan ik het iedereen aanraden er eens rond te gaan kijken. Het instap account is gratis dus (“ben je nou een Nederlander of niet!”) wat houdt je tegen?

Mijn profiel op YouPic is hier te vinden: https://youpic.com/photographer/RudyBrinkman/

NADELEN?

Heeft een platform met zo’n open karakter ook nadelen? Jazeker. Elk platform heeft zijn voor- en nadelen. Eén van de ‘nadelen’ die ik er zie is dat bijvoorbeeld er ‘content voor volwassenen’ toegestaan is. Hoewel netjes afgedekt is er geen leeftijdsgrens voor de site. Dit betekent dat kinderen of jongeren dit ook kunnen zien als ze de ‘afdekplaatjes’ (bewust) weg klikken. Die handeling moet je namelijk wel doen. Dus je wordt er niet ongevraagd mee geconfronteerd. Toch echter even een dingetje waar je op moet letten als ouders zijnde denk ik. Overigens kom je die content ook tegen op 500px, Zonerama en Flickr. Dus daarin is deze site niet uniek. En ook zij dekken het af én hebben géén leeftijdsgrens. Het is wachten op het eerste proces tegen deze sites in dat opzicht vrees ik.

Een ander nadeel kan zijn dat er op een dag iemand met je data vandoor zou kunnen gaan. Maar, dit kan ook bij andere, meer centraal georganiseerde commerciële platformen, gebeuren. Vooralsnog denk ik dat ze dat goed hebben afgedekt in hun voorwaarden en technische oplossingen.