Tag: roodehaan

Torenvalk bij Garnwerd

Humsterland en Hogeland: Roodborsttapuit, Torenvalken, Gele Kwikstaart, Rietzangers

Putters, Gele Kwikstaartje, Roodborsttapuiten, een prachtige Witte Pauw, Kwikstaartjes, Torenvalken en een  Rietzanger. Hoe geslaagd kan een middagje fietsen met de fotocamera bij je wel niet zijn?

Met “ik ga even een stukje fietsen” vertrok ik zonder geplande route en de camera bij me. De bedoeling was een klein rondje te fietsen. Eerst maar eens richting Oldhove en dan bepalen hoe verder. Dat werd dus uiteindelijk een ritje van Oldehove langs de Wierde van Englum, Saaksum, Roodehaan, Schouwerzijl, Maarhuizen, Winsum, Alinghuizen, Garnwerd, Oostum, Auduardervoorwerk, Tolhek en weer terug naar Noordhorn. Alles bij elkaar bijna 39 kilometer.

Gele kwikstaart

Tot na Oldehove nog niet één keer gestopt voor een foto. Opeens hoorde ik nogal wat geluid uit een boom langs de kant van de weg, ter hoogte van de Wierde van Englum (voor de volledigheid ook maar even snel een plaatje gemaakt van het informatiebord daar).

Een prachtige gele kwikstaart, redelijk dicht bij mij en het beestje bleef nog mooi zitten ook terwijl ik voorzichtig de camera uit de tas haalde. Voor ik op de fiets ging had ik overigens ook al geluk, de puttertjes dienden zich weer aan in de tuin, we zien ze regelmatig rond het huis. Ik weet het nu zeker, het is een ‘setje’. Lastig te zien bij putters!

Later kwam ik nog weer een paar gele kwikstaarten tegen. Ik weet nog dat ik er voor ’t eerst een op de foto kreeg en dat ik daar toen vreselijk mee ingenomen was. Met name omdat een eerdere poging door een andere fietser was mislukt. Maar zo mooi als deze foto is mij niet eerder gelukt. Ben er dus wederom bijzonder blij mee.

Roodborsttapuit Schouwerzijl

Pas even voorbij Schouwerzijl stopte ik weer; fietsend op de dijk zag ik een vogeltje van paal naar paar gaan, op de draden springen, weer op de palen. Het beestje was druk bezig. Camera er bij en snel ‘schieten’: een roodborsttapuit. In het riet, vlakbij hem, een rietzangertje maar helaas onscherpe foto (later lukte dat alsnog wel, bij het Reitdiep, ter hoogte van Hekkum). De roodborsttapuit was duidelijk druk met het jagen op insecten. Heb er nog een foto van dat ‘ie een insectje in de snavel heeft, maar helaas niet scherp genoeg naar mijn smaak om hier te plaatsen.

Verder gefietst langs onder andere Maarhuizen. Hier was ik, voor zover ik mij kan herinneren, nooit eerder geweest. Prachtige omgeving daar zo langs het Mensingeweersterloopdiep. Van daar richting Winsum.

Het dorp Winsum ken ik eigenlijk niet zo goed. Ben er wel eens geweest in verband met zakenrelaties maar daar houdt het wel mee op. Nu besloot ik, omdat ik in de verte de molens zag, eens een beetje door het dorp zelf heen te fietsen. Voor wat ik er van gezien heb een mooie plaats.

Torenkerk Winsum
Torenkerk Winsum

Wat mij in het bijzonder aansprak was, naast de twee mooie molens, de bijzondere Torenkerk. Gebouwd in de 12e eeuw, er zijn nog elementen uit die tijd en mogelijk nog ouder, en voorzien van een buitentrap. Nogal uniek, ik heb het nooit eerder gezien bij een kerktoren en toen ik op Google zocht ook niet zo snel nog een kerk kunnen vinden die dat heeft.

Witte Kwikstaart

Vanuit Winsum richting Garnwerd. Rijdend richting Garnwerd zag ik een witte kwikstaart op een boerenerf. Ideale omstandigheid voor een foto: op een betonnen muurtje met kuil (onder zwart landbouwplastic) achter ‘m. Zonnetje uit de goeie hoek. Perfecte contrast dus voor een mooie foto. Heb er stuk of vijf van kunnen schieten en ben toen verder gefietst.

Ik zat nog maar net weer op het zadel toen ik aangenaam verrast werd door een torenvalk die vlak naast het fietspad aan het jagen was. Het licht was niet helemaal perfect, maar dit wou ik niet aan mij voorbij laten gaan! Doordat ‘ie in de lucht hangt te ‘bidden’ zie je wat bewegingsonscherpte in de vleugels, maar dat heeft ook wel weer zijn charme. Tenslotte heb ik natuurlijk geen professionele spiegelreflex bij mij maar een ‘gewone’ superzoom-camera (Sony Cybershot DSC-H350). De foto staat bovenaan dit artikeltje (en in de collectie hieronder).

Langs het Reitdiep richting Oostum. Langs de andere kant van het Reitdiep als waar ik recent langs was gefietst, toen ik Oostum op afstand zag liggen. Nu er ‘doorheen’ (nouja, het is zó klein dat je voor je het weet het voorbij bent!) en de kerk nog even op de foto gezet. Tijd om weer richting huis te gaan!

FOTO’S
Klik op een foto voor een vergroting.

ROUTE
Zie onderstaand kaartje voor de route of kijk op Strava.

 

Een Zomerse Herfst – Ransuil, Roek en Torenvalken

Zomerse temperaturen in de Herfst. Kan het nog beter? Een heerlijke fietstocht door het Groninger platteland en thuis komen met een mooie oogst aan foto’s van onder andere een ransuil, een roek, torenvalkjes, buizerds en natuurlijk het nodige vee dat onderweg te zien was.

We zijn druk aan het klussen in- en om het huis de laatste tijd. Gisteren de laatste hand gelegd aan het schilderen van de kozijnen. Vandaag kon het mooi uitharden en ik? Ik ging met deze heerlijke zomerse Herfstdag op de fiets!

SCHOUWERZIJL
De route ging deze keer gedeeltelijk weer via bekende plaatsen. Het doel was Schouwerzijl. Daar was ik nog nooit geweest (voorzover ik mij herinner) en ik ging er heen via een beetje een ongeplande route. Ergens in Ezinge uitkomen, en daar richting Schouwerzijl, dat was de bedoeling. Via Den Ham, Hardeweer, Ezinge, Aduarderzijl, langs het Reitdiep, Garnwerd, Kleine Garnwerd, Schaphalsterzijl, Schouwerzijl en vervolgens weer terug via Roodehaan, Saaksum en Oldehove.

Onderweg nog wat nieuwe fietspaden ontdekt, het stuk tussen Kleine Garnwerd, Schapsterzijl en Schouwerzijl is erg mooi. Schouwerzijl is een enorm klein dorpje met nog geen 100 inwoners.

Schaphalsterzijl (foto hier boven) is nog kleiner. Een buurtschapje rondom een sluis waar ook een veerboot ligt die in het voorjaar tot/met de herfst vaart.

BUIZERDS, ROEK EN TORENVALKEN
Onderweg kwam ik opmerkelijk veel Buizerds tegen. Ik denk dat ik er zeker tien stuks heb gezien. Ze waren wat lastig op de foto te krijgen wederom. De torenvalken werkten beter mee!

Bij Schaphalsterzijl was er een torenvalk die vlak naast de sluis aan het jagen was en redelijk dicht bij mij kwam. Eerst had ik nogal wat tegenlicht, maar gelukkig koos het valkje er voor om aan de andere kant van mij te gaan jagen waardoor ik toch wat redelijke foto’s kon maken.

Even daarvoor kreeg ik een prachtige gelegenheid een Roek op de foto te zetten. In Nederland zijn er niet zo veel (meer) van. Volgens de Vogelbescherming maar ca 50.000 broedparen. Het is ook voor het eerst dat ik er één op de foto kon krijgen. Een Kauw of een Kraai zie je veel vaker. de Roek heeft het in Nederland zwaar gehad en wordt nog steeds regelmatig “weggepest”. Landbouwers hebben het er niet zo op omdat ze claimen dat de vogel schade aanbrengt. We mogen dus van geluk spreken dat veel dieren, waaronder de Roek, het überhaupt overleeft hebben in ons land!

RANSUIL IN NOORDHORN
Zoals zo vaak, het mooiste plaatje schoot ik vlak bij huis.. of in ieder geval het meest unieke plaatje. Ik wist al dat ze er zaten – op nog geen 50 meter van ons huis: een groepje ransuilen. Dus besloot ik even goed op te letten of ze zich lieten zien en warempel: er zat er één in de boom.

De Vogelbescherming zegt op haar website: “Ransuilen zijn veelal verscheidene jaren plaatstrouw aan een nestomgeving, maar niet per se aan hetzelfde nest”. In ons dorp zijn ze er al een tijdje. Eerst vlak bij de Hervormde Kerk (waar ik ze helaas nooit heb gespot). En nu dus nog dichter bij ons huis. Om ze niet te verstoren door te veel “belangstelling” meldt ik de plaats hier niet uiteraard…

ROUTE
De (nogal slingerende) route bijgaand. Of via Google Maps (klik hier).


De totale afstand was ca. 35 kilometer.

MEER FOTO’S
Meer foto’s hier onder, klik op een foto voor groot formaat.

Fietsen door de Tachtigjarige Oorlog – De Schansenroute

De Tachtigjarige Oorlog heeft, ook in het Westerkwarier, zijn sporen nagelaten. In ons dorp, Noordhorn, bijvoorbeeld werd indertijd nog een flinke veldslag uitgevochten tussen de Spanjaarden onder leiding van Verdugo en de Nederlanders onder leiding van de Engelsman John Norrits (of, beter: Sir John Norreys).

De slag, die plaatsvond op 30 september 1581, werd in 2015 nagespeeld in Noordhorn op nagenoeg dezelfde plaats als in 1581. Ik had de eer samen met een paar anderen het fotoverslag te mogen maken (zie hier voor alle foto’s) en heb er ook een video van gemaakt.

In de geschiedenisboekjes is er niet veel over deze, toch wel grote, slag te vinden. En de reden is: “wij hebben verloren”. Verdugo verpletterde de Staatsen bij deze slag, en daar worden we liever niet aan herinnerd. Op de website van Schansenkrijg hebben ze veel informatie over de Slag bij Noordhorn en het beleg van Niezijl verzameld.

FIETSEN LANGS DE SCHANSEN
Toch is er nog wel het een en ander dat herinnert aan deze slag en de aanwezigheid van de Spanjaarden en de Staatsen in de regio. Niet alleen kun je op de Schansenkrijg-site informatie vinden, er zijn ook een paar fietsroutes langs de ‘schansen’. Ik besloot één van deze route’s te rijden vandaag. Het is een route langs de (voormalige) schansen en een aantal mooie molens.

Slag Bij Noordhorn

De officiële route is van Noordhorn, Niezijl, Grijpskerk, Kommerzijl, Munnekezijl, Zoutkamp, Houwerzijl, Zuurdijk, Niehove en weer naar Noordhorn terug. Na Zuurdijk bevat de route echter weinig historische punten meer en ben ik van de route afgeweken. Kommerzijl heb ik overgeslagen (min-of-meer per ongeluk).

NIEZIJL

De route start in Noordhorn, maar daar heb ik uiteraard al heel veel foto’s van.. dus ben ik rechtstreeks naar Niezijl gefietst. Daar herinnert de straatnaam “Bomsterschans” aan het feit dat hier (foto boven) een belangrijke schans was voor de Staatsen. De schans werd in 1597 geslecht en het dorp weer opgebouwd.

Een duif zat te suffen op een hek aan de Bomsterschans. Toen ik een foto maakte was hij, door de klikgeluiden van het toestel, meteen alert!

GRIJPSKERK

Molen De Kievit in Grijpskerk is een zeer beeldbepalende molen als je langs het dorp gaat. De molen is oorspronkelijk in 1899 gebouwd en is nog steeds, door vrijwilligers beheerd, in gebruik als graanmolen. Vanwege de landschappelijke waarde van de molen zijn er zelfs speciaal bomen gekapt die ‘in het zicht’ stonden.

Vervolgens gaat de officiële route langs Kommerzijl. Daar was een schans, “De Opslach”, gebouwd in 1572 als bescherming van de zoutwinning, tegen de watergeuzen. In 1598 is de schans afgebroken. Resten van de schans zijn bij de molen gevonden. Doordat ik in mijn hoofd had dat ik naar Munnekezijl moest ging ik de verkeerde weg langs. Nu de vergissing was gemaakt had ik geen zin meer om terug te fietsen.

MUNNEKEZIJL

De Schans, Munnekezijl

Op de grens van Friesland en Groningen aan de Lauwers, dus een belangrijke strategische plaats. Hier was dan ook een schans, gebouwd in 1580.

Uiteraard nog even langs molen Rust Roest, die ik eerder ook al eens op de foto had gezet. Maar het weer was vandaag zo prachtig dat ik er nog maar een van heb gemaakt.

ZOUTKAMP
Vervolgens over de dijk gefietst richting Zoutkamp. Recent nog geweest, maar toen zat -op een verder hele mooie dag- nét het weer niet mee toen ik in Zoutkamp arriveerde. Nú wel!

De Batterij – Zoutkamp

Strategisch was Zoutkamp voor de Stad Groningen (die Spaansgezind waren, in tegenstelling tot de Ommelanden die “Staatsgezind” waren en de Unie van Utrecht hadden ondertekend!) erg belangrijk. In 1589 veroverde Graaf Willem Lodewijk de plaats na een vijf dagen durende slag. De Batterij (foto boven) staat op de plaats waar de schans was.

Het was druk in Zoutkamp vandaag. Veel scheepvaart en toeristen op de terassen. Met mijn halve liter water bij mij en wat fruit laat ik de terassen echter liever links liggen. De rit duurt zo al lang genoeg 🙂

ZUURDIJK
Volgende stop op de officiële route was Zuurdijk. Toen ik laatst hier in de regio was wilde ik daar al heen maar koos toen uiteindelijk voor Houwerzijl omdat er een leuk fietspad was van Zoutkamp naar Houwerzijl.

Hoewel in de route niet genoemd, is er in Zuurdijk een heel mooi kerkje!

De kerk dateert mogelijk uit de eerste helft van de 13e eeuw. Door zijn hoge ligging bleef de kerk behouden bij de Sint-Luciavloed in 1287, toen de Zuiderdijk doorbrak. In de noordmuur zijn sinds de restauratie in 2011 restanten uit deze periode te zien. [..] In de 17e eeuw werden 3 gotische ramen in de zuidmuur gemetseld om zo meer licht in de kerk te krijgen. Dit hangt samen met de reformatie; voortaan moesten kerkgangers ook de Bijbel en psalmen kunnen meelezen. In de 19e eeuw werden om nog meer licht te verkrijgen in de oostmuur nog twee vensters in dezelfde gotische stijl geplaatst, waarbij gebruikgemaakt werd van sloopmateriaal, zoals dakpannen. Lees verder op Wikipedia.

Ik vind dit, samen met het kerkje in Niehove, tot nu toe één van de mooiste kerkjes uit de regio die ik ken, met name het interieur dus. Het interieur is erg bijzonder en het ademt gewoon een geweldige sfeer (meer foto’s hier onder).

Nagenoeg tegenover het kerkje staat Molen “De Zwaluw”. De molen is gebouwd in 1858 en gerestaureerd in 1974 en sinds 2012 in eigendom van “Het Groninger Landschap”. Lees hier alle details over deze molen.

Na Zuurdijk gaat de officiële route vervolgens langs nog wat plaatsen waar met name de Horeca “op de kaart staat”, en geen schansen of molens meer. Dus besloot ik een afwijkende route te nemen verder. Van Zuurdijk ging ik naar Warfhuizen, Luchtwachttoren 701, Roodehaan, Saaksum, Oldehove en zo weer naar Noordhorn. De kaart van Google Maps klopt niet helemaal helaas, maar het gaat om het idee.

WARFHUIZEN


Ik kan mij niet herinneren ooit echt in Warfhuizen te zijn geweest. Ben er wel eens met de auto doorheen gereden maar echt rondkijken heb ik er nooit gedaan. Toen ik er doorheen fietste zag ik een mooi kerkje en de deuren stonden open.

Eénmaal binnen zag ik tot mijn verassing dat het, dacht ik, een Rooms Katholieke Kerk was. Die tref je niet veel aan in het Noorden, laat staan dat ik ‘m hier had verwacht. Maar sterker nog, het blijkt een Kluizenarij te zijn met kapel. De “Kluizenarij Onze Lieve Vrouwe van de Besloten Tuin” is gevestigd in de voormalige Hervormde Kerk. Ik ben er niet lang gebleven want hoewel er veel te zien was waren er ook mensen die stilte hielden e.d. Daarnaast merkte ik dat de kluizenaar (die ik voor priester aanzag) mijn “toeristische aanwezigheid” ook niet zo leuk vond.

LUCHTWACHTTOREN 701
De Luchtwachttoren bij Warfhuizen is een overblijfsel uit de “Koude Oorlog”. Eén van de weinige overigens en min of meer bij toeval.

De Luchtwachttoren werd in 1953 gebouwd voor het Korps Luchtwachtdienst (KLD). De KLD wilde eigenlijk een toren bouwen boven op het Brabantse zaadteelt- en bietveredelingsbedrijf Goyarts en Zn aan de Merneweg 46-48 in Wehe-den Hoorn, maar de eigenaar wilde niet hieraan meewerken. Daarop werd de luchtwachttoren aan de Baron Van Asbeckweg gebouwd.
De toren heeft een totale hoogte 15,44m. en is gebouwd van prefab betonnen raatbouwelementen. Boven op de toren is het uitkijkplatform, dat bestaat uit een open ruimte van 3 bij 3 meter met een 1,5 meter hoge borstwering. De toren is gebruikt tot 1968, het jaar waarin het Korps Luchtwachtdienst ook in de noordelijkste regio’s definitief is opgeheven (bron).

Het Korps Luchtwachtdienst (KLD) was een Nederlandse organisatie belast was met de observatie en melding van in het nationale luchtruim binnengedrongen vijandelijke vliegtuigen, met name uit de Sovjet-Unie. De dienst was onderdeel van het Commando Luchtverdediging van de Koninklijke Luchtmacht.

Het KLD bemande tussen 1950 en 1968, tijdens de Koude Oorlog, een semi-geheim netwerk van luchtwachttorens en andere uitkijkposten met vrijwillige waarnemers. Doel was het met zicht (kijkers) en gehoor signaleren, melden en volgen van vliegtuigen die beneden het toenmalig radarbereik vlogen, dat was een hoogte van minder dan 1500 meter. Naast vliegtuigobservaties en eventuele verdachte scheepsbewegingen meldden de vrijwilligers bijzonderheden over de lokale situatie en het weer (bron).

ROODEHAAN
Terug richting Warfhuizen en vervolgens richting Roodehaan. Een gehucht met een (grote) camping en veel waterrecreatie.

Het gehucht is vernoemd naar herberg ‘De Roode Haan’, die hier vroeger aan het Winschoterdiep stond. Ik was er wat plaatjes aan het maken van de brug en de korenvelden toen mij opviel dat een groep mussen steeds de velden in ging, daar zich tegoed deden aan wat graan, en weer de bomen in vlogen. Daar moest natuurlijk een plaatje van gemaakt worden!

Mussen in het koren bij Roodehaan

Het was inmiddels al behoorlijk laat geworden dus “op de pedalen” en naar huis. Via Oldehove (geen foto’s) terug naar Noordhorn.

SCHANSENKRIJG FIETSROUTES EN MEER INFORMATIE
De fietsroutes van de Schansenkrijg zijn onder andere hier te downloaden.
https://fietsen.groningen.nl/gratis-fietsroutes/schansenkrijg-fietsroute-2

Ze zijn ook af te halen bij Molen Fortuna in Noordhorn (wanneer geopend). Zie de website van Fortuna voor meer informatie: http://www.molenfortuna.nl/

De video die ik indertijd, samen met één van mijn dochters, heb gemaakt is hier te bekijken.

ROUTE
De officiële route is ca. 35 kilometer. Ik heb, door af te wijken van de route, vandaag 46 kilometer afgelegd.

FOTO’S
Klik op de foto’s voor een vergroting