Visual Rights Group ANP copyright foto

Pas op voor lokfoto’s copyrightjagers

Een jaar geleden werd ik onaangenaam verrast door een brief van de copyrightjager Visual Rights Group die meende mij een oor aan te kunnen naaien voor zogenaamd oneigenlijk gebruik van foto’s waar volgens hen ANP de eigenaar van was. Het hele verhaal kun je hier lezen.

Het overkomt zeer veel eigenaren van websites: een brief van Visual Rights Group en anderen over (vermeende) inbreuk op rechten van fotografen. Of die claim nu legitiem is of niet, dat maakt bedrijven als Visual Rights Group niet uit.

Foto’s zomaar, zonder toestemmen of zonder de juiste credits, overnemen mag meestal niet. Het is mij meermaals overkomen dat mijn foto’s, van deze site afgeplukt, ongevraagd worden overgenomen, lees hier en hier bijvoorbeeld meer daar over. De rechten van fotografen moeten beschermd worden, ik zal de laatste zijn die daar een probleem mee heeft.

Waar ik wél een probleem mee heb is dat daar een verdienmodel van wordt gemaakt. Mensen nemen in hun naïviteit een foto ergens “van internet” over en vervolgens ligt er opeens zo’n brief op hoge toon..

Lokfoto’s copyrightjagers

Ik ken verschillende praktijkvoorbeelden inmidels van mensen die door copyrightjagers afgeperst zijn. In één geval ging dat ook om een foto op een (privé) Facebookpagina geplaatst.

Een fenomeen waar ik wel van gehoord had, maar nog geen praktijkvoorbeelden van had gezien, zijn de zogenaamde “lokfoto’s”.

Malafide fotografen en copyrightjagers plaatsen in zo’n geval in online fotobanken, Wikimedia en andere websites foto’s, zonder watermerk of vermelding van rechthebbende. Soms zelfs met een misleidend statement dat het om “public domain” foto’s gaat. In de hoop dat mensen die foto gebruiken. Om vervolgens de mensen die dat doen financieel uit te kleden.

Op Woordenboek Nederlands Pools zag ik, naar aanleiding van een tweet van Martine Bax, de 2e bevestiging dat men ook social media sites zoals Facebook, Instagram en LinkedIN afschuimt op deze foto’s.

Ooit heb ik een post op Facebook en LinkedIn geplaatst over Kraków en het trompetsignaal vanuit de hoogste toren van de stad, de toren van de Maria-kerk – een van de symbolen van Kraków. Omdat een foto meer dan duizend woorden zegt, heb ik een foto toegevoegd. De Maria-kerk in Kraków is een van de meest gefotografeerde bezienswaardigheden in Polen, het was dus niet moeilijk om een foto van te vinden via… google. Ik koos een opvallende foto uit de zoekresultaten. Niet lang daarna kreeg ik een e-mail van een advocaat uit Duitsland dat er inbreuk op auteursrecht geconstateerd is. [..] Ondertussen ben ik zelf gaan speuren op internet. De in de correspondentie genoemde “fotograaf” bleek een oplichter met een een “slim” verdienmodel. Hij publiceert nog steeds foto’s op verschillende platforms als “een lokkertje” en daarna speurt naar de foto’s op internet om een claim te versturen. Hij is op jacht. Op de toegestuurde prinscreen zag ik dat deze 1 uur na de plaatsing van mijn post is gemaakt.- Lees verder op Woordenboek Nederlands Pools.

Foto Noorwegen
Een voorbeeld van een foto, om de tekst op te leuken, zonder relatie met het artikel. 😉

Hoe herken je lokfoto’s?

Het is lastig om de lokfoto’s te herkennen. Zo is de foto hierboven, van onze vakantie in Noorwegen, niet voorzien van een watermerk. Er is in het bijschrift niets vermeld over de copyrights. Als deze foto bij het zoeken naar afbeeldingen in Google boven komt drijven kán iemand denken “die mag ik vrij gebruiken”. Niet is minder waar, want de foto is via deze, en een andere, website van mij gepubliceerd en beide sites vermelden duidelijk dat de rechten op de foto’s bij mij berusten (tenzij anders vermeld uiteraard).

Daarom kun je beter andere criteria aanleggen voor overname van foto’s:

  • Neem alleen foto’s over van websites/databanken met duidelijke criteria over overname van de foto’s;
  • Zorg dat je documenteert waar je de foto vandaan hebt, eventueel screenshot je het scherm inclusief de licentiegegevens. Zelf gebruik ik WordPress voor mijn websites. WordPress heeft een “beschrijvingveld” voor media-bestanden. Daarin plaats ik zelf de datum dat ik de foto heb gedownload, de link en de licentiegegevens.
  • Zorg dat je de juiste gegevens vermeldt bij een foto. Als onderschrift vermeld je dan bijvoorbeeld de naam van de fotograaf, eventuele licentie etc. Die regels worden bij legitieme fotobanken/websites vermeld. Zelf gebruik ik dergelijke foto’s vaak meerdere malen op verschillende sites – daarom vermeld ik op de foto zelf meestal (ook) de brongegevens. Zodat altijd duidelijk is waar deze vandaan komt.

Beter nog is, wanneer mogelijk, een eigen foto te plaatsen als het om illustraties of “opleuken” van een artikel gaat. Of, .. ook een optie: een AI-genarator gebruiken.

Deel dit bericht: