De AVG en (amateur)fotografie

Er is onder fotografen de nodige onrust over de AVG ontstaan. Mag je nog wel foto’s maken van mensen (bijvoorbeeld straatfotografie) en die op je website of social media plaatsen?

Foto boven: “Straatfotografie”, mag dat nog wel?

Op de site van TROS RADAR staat onder andere het volgende:

Je mag niet zomaar een foto waar iemand anders op straat online plaatsen. Dit heeft onder andere te maken met de nieuwe privacywet Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) oftewel GDPR, die vrijdag 25 mei 2018 is ingegaan. Met deze wet krijgen consumenten meer rechten als het gaat om de controle van hun persoonsgegevens. Hierdoor hebben bedrijven toestemming nodig om je persoonsgegevens (dus ook foto’s waar jij opstaat) te verwerken.

Echter, er is een uitzondering:

In tegenstelling tot bedrijven, verenigingen en stichtingen, vallen hobbyfotografen en particulieren niet onder de AVG-wetgeving. Dit betekent dat een vriend zonder problemen een foto met jou erop kan delen via Facebook of Instagram. Als je het niet eens bent met een foto van jou die online is geplaatst, dan kun je je in sommige gevallen beroepen op het portretrecht. Dit betekent dat een foto niet mag worden gepubliceerd zonder toestemming. In het geval van een foto die in opdracht van jou is gemaakt, moet de fotograaf jouw toestemming hebben voordat de foto kan worden geplaatst. Foto’s die niet in opdracht zijn gemaakt, mogen vrij gepubliceerd worden. Tenzij jij als afgebeelde persoon een ‘redelijk belang’ hebt om publicatie van de foto te voorkomen. Dit belang kan privacy zijn, of een financieel belang, als iemand geld verdient met jouw foto.

PORTRETRECHT

Van een ‘portret’ is sprake als iemand herkenbaar is afgebeeld. Voor de vraag of iets een portret is zijn dus niet alleen de gelaatstrekken van de geportretteerde van belang. Ook een typerende lichaamshouding, bepaalde attributen of de omgeving kunnen een rol spelen. Als het gezicht van de geportretteerde onherkenbaar is gemaakt, maar de identiteit van die persoon uit andere aspecten van de afbeelding kan blijken, kan toch sprake zijn van een portret in de zin van het auteursrecht. (Bron: Auteursrecht.nl).

Dit model had er geen moeite mee dat ik een foto nam, … 😉

Als een portret in opdracht is gemaakt, dan is voor publicatie zonder meer toestemming van de afgebeelde persoon nodig. Ik denk niet dat hier een onderscheid gemaakt kan worden tussen amateur- en professionele fotografie. Het makkelijkste kun je daarom, wil je foto’s online plaatsen op je site van bijvoorbeeld een fotoshoot, toestemming vragen voorafgaande. Zekerheid voor alles. Eén a4’tje met de handtekening is voldoende.

Bij het Meldpunt Modelfotografie kun je een modelovereenkomst hiervoor downloaden. Dat is niet alleen in verband met bovenstaande belangrijk. Je regelt gewoon alles meteen in één keer goed! Klik hier voor meer informatie.

Als een portret niet in opdracht is gemaakt, mag het in beginsel vrij gepubliceerd worden. Dit ligt anders als de afgebeelde persoon een ‘redelijk belang’ heeft om zich tegen publicatie van zijn portret te verzetten. Bijvoorbeeld een financieel belang of gerelateerd aan de privé situatie.

FOTO’S OPENBARE RUIMTE

“Het is meestal wel toegestaan foto’s te maken in de openbare ruimte en die te publiceren, zonder dat aan personen die toevallig in beeld komen toestemming hoeft te worden gevraagd. De fotograaf moet zich wel rekenschap geven van de belangen die deze toevallig gefotografeerde mensen zouden kunnen hebben. Denk bijvoorbeeld aan het verschil in belang van toevallige passanten in een winkelstraat en van willekeurige badgasten op een strand tijdens een warme, zomerse dag. Bij twijfel is het beter toch vooraf toestemming te regelen”.

Foto gemaakt tijdens re-enacting (openbare ruimte).

Daarmee is het dus iedereen in principe toegestaan aan “straatfotografie” te doen of bijvoorbeeld foto’s van concerten (bandjes e.d.) te plaatsen. Mijn advies? Denk gewoon na over wat je online zet. Zou je zelf zo geportretteerd willen worden? Zou je je kinderen zo online willen zien? Zouden zij zichzelf zo online willen zien? Dat soort vragen kun je stellen aan jezelf als fotograaf. Moet je dat negatief beantwoorden? Doe het dan gewoon niet.

Links voor meer informatie: