Tag: leek

Een leven vol Rijtuigen – Nationaal Rijtuigmuseum Nienoord Leek

Nationaal Rijtuigmuseum op Nienoord, Leek, bestaat zestig jaar. Daarom is er een jubileumtentoonstelling met allerlei extra activiteiten. Zoals kunst maar ook een nieuwe opstelling van rijtuigen met een bijzonder verhaal.

Vrienden van ons die we lang niet hadden gezien waren het weekend over en samen hebben we Nienoord bezocht. Wat de expositie extra interessant maakte was dat we ook in het depot (onder begeleiding van een gids) mochten rondkijken en zo ook een inkijkje kregen in het restauratieverhaal van veel koetsen. Wij waren de enigen die zich hadden aangemeld voor deze blik in het depot op het moment van de tour (een eerdere tour waren er anderen) dus kregen we met z’n vieren een rustige rondgang langs de koetsen in het depot en op de bovenverdieping van het landhuis Nienoord. Bijzonder interessant!

Ik ben in mijn leven al heel wat keren op Nienoord geweest, maar het depot had ik nog nooit gezien. En de expositie bevatte zoals gezegd bijzondere stukken. Zoals de bovenstaande wagen van een circusartiest. En niet zomaar een circusartiest; dit is de wagen van een “Lilliputter”. Eigenlijk een (lelijke) bijnaam voor iemand die achondroplasie (dwerggroei) heeft.

Vaak moesten ze maar zien hoe ze aan de kost kwamen en meestal leidde dat er toe dat ze in het circus terecht kwamen. Het karretje leek wel een speelgoed-rijtuigje!

Ook in het depot bijzondere rijtuigen, zoals de sjees van wijlen Koningin Wilhemina, de rijtuigen van Keizer  Wilhem II, die op Huis Doorn woonde, en nog een aantal andere rijtuigen van onder andere het Koninklijk Huis.

Natuurlijk bezochten we ook de schelpengrot – altijd leuk al was het maar vanwege de mythe er over die nog altijd in stand wordt gehouden. Maar ook deden we even de knechtenkamer aan, boven de paardestal. Nooit geweten dat die er zat en het geeft een goede indruk hoe de knechten moesten leven. Minimalistisch, zouden we tegenwoordig zeggen..

Ondanks het regenachtige weer dus zeer geslaagd. De expositie is nog deze maand (Oktober). Na ons bezoek aan Nienoord overigens nog een (hele late) lunch genoment bij Op de Dam, een echte aanrader!

Meer informatie: website Museum Nienoord

 

Rondje Leekstermeer (ANWB Bikepointer)

Wat geef je iemand die alles al heeft? Lastig, maar mijn zwager en schoonzusje wisten het wel. Voor mijn 50e verjaardag hadden ze mij recent een ‘bikepointer’ en een ANWB Fietsgids cadeau gedaan. Vandaag heb ik ‘m voor het eerst gebruikt. Meteen maar een flinke fietstocht uitgezet via de ANWB Fietsknooppuntenplanner. Die knooppunten overschreven op een kaartje, kaartje in de ‘pointer’, op het stuur bevestigen en gáán.

Een super cadeautje voor de echte fietsliefhebber natuurlijk. De gids heeft allemaal routes maar je kan dus ook via internet je eigen routes plannen. Stel een paar punten in op de kaart waar je langs wilt en de planner doet de rest. Vervolgens volg je gewoon de aanwijzingen (knooppuntnummers). Het ging tijdens de route een paar keer niet helemaal zoals gepland omdat er op diverse plaatsen werkzaamheden waren en op één plek het bordje simpelweg ontbrak. Maar gelukkig ken ik de buurt een beetje, dus dat scheelt. Uiteindelijk heb ik ongeveer de geplande route gevolgd.

De route ging van/via Noordhorn, Zuidhorn, Enumatil, Oostwold, Leekstermeer, Leek, Leeksterhout, Pasop, Zuidhorn en weer aankomst in Noordhorn na ca. 40 kilometer fietsen. Helaas geen Strava-logging deze keer. Want, ter hoogte van het Leekstermeer zag ik dat de accu van de telefoon behoorlijk leeg was. Ik schakelde ‘accubesparing’ in, niet beseffend dat daarmee de Strava-app niet meer volgt wat je doet (want: geen GPS).

A7 ter hoogte van Oostwold (viaduct, Hoofdstraat)

Het Leekstermeer zelf zie je niet op deze fietsroute. Wel het mooie gebied dat er omheen ligt. Dat begint al bij Enumatil (foto bovenaan) waar je richting de A7 fietst. Dat is voor de echte natuurliefhebber misschien wat minder leuk: een deel van de route gaat vlak langs de autosnelweg, bij Oostwold er over heen en vervolgens weer een stuk er langs. Wat ik dan vanuit het oogpunt van foto’s maken weer helemaal niet erg vind. Want normaliter kom je nooit zo dicht bij de autosnelweg.

LEEKSTERMEER
Het gebied rondom het Leekstermeer is populair bij allerlei vogels. Met name veel ganzen, meeuwen, sternen, futen, eenden en meerkoeten gezien. Maar ook een ooievaarsnest met een paar prachtige ooievaars er op!

Ondanks dat ik een e-bike heb was het een redelijk pittige tocht. Het waaide behoorlijk hard en voor wie denkt dat je daar met een e-bike geen last van hebt: jazeker wel. Ik fiets namelijk altijd in de láágste “ondersteuning”-stand en moet daarom zelf ook wel degelijk goed meetrappen. Als ik ‘m in de 2e of 3e stand zou zetten zou ik inderdaad nagenoeg niets hoeven te doen, maar… dan is je accu na 20 kilometer zéker uitgeput. En dat is niet de bedoeling natuurlijk. Zo haal ik maximaal voordeel: ik heb een hogere snelheid, meer actieradius, en toch ook de nodige beweging.

Terug naar het gebied: er zijn dus veel vogels waar te nemen en grote delen zijn ingericht als broedgebied. Je mag er dus fietsen maar ook grote delen mag je niet komen. Het is voor de vogels een waar paradijs dus!

Bij Leek richting Pasop gegaan. Er waren daar ter hoogte van Leek wel wat hindernissen in de vorm van wegwerkzaamheden e.d. waardoor ik de route niet helemaal kon volgen (en ook op de maps klopt het niet helemaal). Bij Pasop trof ik niet alleen ganzen, schapen en lammetjes maar ook een buizerd verstopt in de boom. Ik wist op voorhand dat het geen geweldige foto zou worden maar vond het op zich toch de moeite waar ‘m te maken en te plaatsen.

De knooppuntenplanner heeft zijn nut dus goed bewezen – het is een ideaal hulpmiddel om een route uit te zetten en te volgen (door de meestal goede bebording). Kan het zeker aanraden!

ROUTE GOOGLE MAPS


Voor de volledigheid nog even de route (zonder omwegen wegens werkzaamheden) volgens Google Maps (omdat zoals gezegd de Strava-app was gestop). Totale afstand was ruim 40 kilometer.

FOTO’S
Klik op de foto’s voor groot formaat.

 

Rijtuigmuseum Leek 60 jaar – rijtuigen, paarden en mensen

Het Rijtuigmuseum in Leek bestaat zestig jaar. Om dit te vieren werd een tocht door het Westerkwartier gehouden met 24 rijtuigen. Rijtuigen zoals een postkoets, paardentrammen, Oostenrijkse Boodschappenwagens, Dokterskoets en een Dames Phaeton reden mee in de rijtoer.

ROUTE

Ik had van de organisatie een routebeschrijving (per email) ontvangen. Het plan was, gezien de vertrektijd van 14:30 vanuit Niekerk, de stoet op te wachten in de Tolberter Petten, daar foto’s te maken en dan nog een stukje te fietsen. Ik schatte in dat ze daar rond 14:45 langs zouden komen bij vertrek om 14:30. Ruim op tijd (14:20) kwam ik bij de Tolberter Petten aan, om net de laatste te zien passeren en het stof van de wegscheurende auto’s van andere fotografen (moet dat echt zó mensen?!) te happen…

Later hoorde ik dat de reden van het (veel) eerdere vertrek vanuit Niekerk was gelegen aan de warmte. Men had de rit ingekort en was eerder gaan rijden met het oog op het welzijn (water!) van de paarden. Begrijpelijk uiteraard. Maar goed, wat doe je dan? Al een tijdje keek ik hier naar uit,..

DAN MAAR RICHTING LEEK!

Goed, de accu van de e-bike zat nog goed vol (verse lading stroom). Het weer was prima. Dus, dan maar door fietsen naar Leek. Daar zou het defilé zijn. Ik was er ruim op tijd en heb nog wat rondgekeken en genoten van de tuin, het mooie weer en met wat mensen een praatje aangeknoopt.

De stoet met rijtuigen kwam vanaf de kant van Midwolde richting het landgoed Nienoord. Een gunstige kant voor het (zon)licht alhoewel toch vrij lastig af en toe. De foto’s van dit gedeelte heb ik gemaakt met mijn Olympus E-410. Bewust, want als er beweging in foto’s komt dan heb je niets meer. En een DSRL camera is in dat opzicht de meest betrouwbare keuze.

Na het defilé en de prijsuitrijking (1e, 2e, 3e) reden de koetsen naar het begin van de oprijlaan en weer terug. Een tweede kans om wat foto’s te maken van de rijdende koetsen en deze keer met de Cybershot gedaan.

RIJTUIGEN, PAARDEN EN MENSEN

Natuurlijk draait zo’n dag om de rijtuigen. En de paarden. Maar de mensen zijn niet weg te denken. Koetsiers, passagiers. Maar vergeet de verzorgers/sters ook niet!

Het viel mij overigens op dat deze taak met name door dames werd waargenomen. Ik ben geen kenner en de rolverdeling in de rijtuigenwereld is mij onbekend. Op de bok trof je zowel man als vrouw aan overigens. Daar is de emancipatie duidelijk wel doorgedrongen 😉

VERDER NAAR…

Nu moest ik terug naar huis. Inmiddels was mijn waterfles leeg en ik zag geen winkels (in het centrum) die open waren. Dus langs een benzinepomp gefietst die ik toevallig wist en daar een flesje mineraalwater gehaald.

Aangezien ik toen toch al richting Tolbert/Boerakker zat, die kant maar langs gegaan. In Boerakker afgeslagen richting (nogmaals) Tolberter Petten, Oldekerk, Niekerk, Zuidhorn en tot slot aangekomen, na ruim 40 kilometer fietsen, in Noordhorn.

Bij Oldekerk nog even gestopt bij het Ooievaarsnest. Deze keer liet de ooievaar zich goed zien en daarbij was het weer/het licht ook prima. Dus dan móet je natuurlijk even een foto maken. Nouja, één… ik heb er meteen een serie geschoten maar die komen later wellicht nog eens.

FOTO’S

Klik op de foto’s voor groot formaat.

Nienoord Leek, Rijtuigmuseum, Kerkje Midwolde en Vogelshow

Op Nienoord Leek werd vandaag de ‘Dag van de Levende Geschiedenis’ gehouden. Met historische karakters, demonstraties en andere activiteiten liet men de Gouden Eeuw herleven op Nienoord. Anna van Ewsum was één van de centrale thema’s. Zij arriveerde per koets met haar man Georg Wilhelm von Inn- und Kniphausen, en er was een roofvogelshow met uilen, valken, buizerds en zelfs een zee-arend.

Bezoekers konden per koets de dorpskerk van Midwolde bezoeken, ooit onder het gezag van de heren machthebbers van Nienoord, en het mooie barokke beeldhouwwerk (grafwerk) daar bewonderen. Op het Borgplein waren ook diverse activeiten. En ook de Schelpengrot was open.

Landgoed Nienoord

Historisch heette het landgoed ’t Huis de Nyenoort en was oorspronkelijk gebouwd door de familie van Ewsum in 1525. In 1884 werd Nienoord eigendom van Jonkheer mr. Johan Æmilius Abraham van Panhuys (1836-1907), die de borg in 1884 door de Groninger architect J. Maris liet herbouwen als villa in art nouveau en neoclassicistische stijl. Het nieuwe landhuis was wel fors kleiner dan de oude borg. Alleen de toegangspoort uit 1708 herinnert nog aan de vroegere glorie. (Wikipedia).

Van de oorspronkelijke inrichting is ook niet veel meer over, zelfs niet de inrichting van 1884. Het landgoed wordt commercieel gebruikt en hoewel prachtig vind ik het jammer dat het van binnen alleen boven wat expositieruimte heeft (ook bezocht, zie foto’s hieronder).

Nationaal Rijtuigmuseum

Als je de naam hoort verwacht je een behoorlijk grote collectie te kunnen zien maar dat valt een beetje tegen. Er staan uiteraard prachtige en ook unieke rijtuigen, daar niet van. Maar heel groot is het niet. Mooi rijtuig dat er nu stond was het slederijtuig of sleekoets. Een vorm van belastingontwijking(!) uit vroeger tijd. De Amsterdamse welgestelden moesten namelijk belasting betalen over alles waar wielen onder zat. Wat ze vervolgens deden was een rijtuig in gebruik nemen zonder wielen, een fors uitgevallen slee dus. En dat was belastingvrij. In de zomerperiode hadden ze er waarschijnlijk niet veel aan maar zo kon je in de winter in elk geval goedkoop op pad!

Kerkje Midwolde

De kerk van Midwolde is een van de oudste bakstenen kerken uit de provincie: de oudste delen van de kerk, namelijk het schip en het licht inspringende koor, stammen uit het begin van de 13e eeuw.

Het interieur wordt bepaald door een imposant grafmonument tegen de oostwand van het koor en de rouwborden aan de wanden. Dit grafmonument en de rouwborden zijn van de bewoners van de nabijgelegen borg Nienoord, de Van Inn- en Kniphuisen en Van Ewsum. De rouwborden aan de schipwanden stammen uit 1639 en 1643; het bord bij de ingang van de noordmuur is van Anna van Ewsum. Het grafmonument werd gemaakt door Rombout Verhulst in 1664-69, in opdracht van de jonge weduwe Anna. De liggende figuur voor is haar man Carel Hieronymus van Inn- en Kniphuisen. Anna ligt, iets hoger, achter hem. Anna’s linkerarm rust op de bijbel en haar linkerhand rust op een gevleugelde zandloper, het symbool van de kortstondigheid van dit leven en het onvermijdelijke naderende stervensuur. Anna en haar echtgenoot worden geflankeerd door twee putti, die het (eeuwige) leven (voet op schedel, gezicht afgewend van spiegel) en het vergankelijke leven (slang, oud gezicht en uitgedoofde toorts) symboliseren. De staande figuur links is de tweede echtgenoot van Anna en achterneef van Carel, de in 1709 overleden Georg Wilhelm van Inn- en Kniphuisen (Kerk Midwolde).

Opvallend aan de bank waar de familie in de kerk zat is dat deze gescheiden is van de rest van de kerkgangers (vroeger hadden ze ook een eigen ingang zelfs). Daarnaast is de kerkbank hoger(!) dan de preekstoel. Om maar even het verschil te benadrukken tussen de families die Nienoord in eigendom hadden de predikant… Zoals in die tijd te doen gebruikelijk had de predikant dan ook “niets te vertellen”, de adel bepaalde wie er aangesteld werd en een predikant zou zich het dan ook niet in’t hoofd halen tegen hen in te gaan. Laat staan in de prediking ook maar iets over het gedrag van de hoge heren en dames te zeggen.

Onder het grafmonument bevindt zich een grafkelder, een ruimte waarin diverse familieleden zijn bijgezet. Anna van Ewsum werd zelf 74 jaar oud. Ze verloor bij leven niet alleen haar beide echtgenoten, maar ook al haar (zeven) kinderen, op jonge leeftijd. In het grafgeweld werden diverse kleine kistjes gevonden waarvan lang werd aangenomen dat het resten van haar kinderen waren. Dit bleek een legende te zijn: opschriften op de kistjes wezen uit dat ze de resten bevatten van personen uit de families Van Ewsum en Van In- en Kniphuisen. Zij waren oorspronkelijk op verschillende plaatsen elders begraven, maar op zeker moment allen verzameld en in het familiegraf te Midwolde herbegraven. Het betreft onder andere de roemruchte Beetke van Rasquert, weduwe van Wigbolt van Ewsum († 1554). Zie verder “De Verhalen van Groningen“.

Je kon met de koets naar Midwolde vanaf het landgoed, maar omdat het aan de route voor de terugreis lag voor mij ben ik met de auto daar heen gereden.

Schelpengrot

Ook over de Schelpengrot doet een hardnekkige legende de ronde. De grot zou zijn gemaakt door een meisje dat daar was opgesloten. De waarheid is anders, het is door twee rondreizende Italiaanse kunstenaars gemaakt. De legende is hier te lezen.

Natuurlijk is zoiets laten maken een dure aangelegenheid. De Graaf van Nienoord, Georg Wilhelm von Inn- und Knyphausen, was dan ook puissant rijk. Op zeker moment hadden ze in de 17e eeuw zelfs zoveel grond dat het voor de Graaf mogelijk was over eigen grond van Leek naar Coevorden te reizen!

In de schelpengrot waren op het moment dat ik er kwam verder geen mensen behalve het meisje c.q. de jongedame (ergens rond de 20) dat er zat om de legende te vertellen (op vaste tijden) en natuurlijk moest ze ook op de “grot” letten ingeval er bezoekers binnen kwamen. Ze wist mij de ware geschiedenis te vertellen, die ik natuurlijk interessanter vond dan de legende want die kende ik wel.

Roofvogelshow

Ik kan bijna niet kiezen uit de foto’s van de roofvogels. Maar de bovenste, uiteraard met heel veel geluk genomen, vond ik niet alleen prachtig mooi gelukt maar bovendien ook erg komisch. Met een “Why Me, oh Lord”-blik keek het uiltje mij aan.

De show werd verzorgd door “Beauty and Wings“. Ze hadden in eerste instantie een stuk afgezet voor publiek maar omdat het aantal toeschouwers niet zo groot was mochten we ‘voorbij de draad’ komen en werd het een interessant gebeuren waarbij we ook ruimschoots in de gelegenheid waren foto’s te maken. Kinderen, maar ook volwassenen, werden leuk bij de show betrokken. Het was overigens geen show waarin wilde dieren trucjes moeten doen. De vogeleigenaren willen zoveel mogelijk aansluiten bij de levenswijze van het wilde dier. Met als gevolg dat er ook een valk vandoor ging en even wat langer wegbleef dan gepland, ..

Het Landgoed had ik al vaker bezocht en dit was de belangrijkste reden voor mij om heen te gaan, een mooie gelegenheid, hoopte ik, om mooie foto’s te maken van roofvogels. De meest bijzondere vogel vond ik de Australische Kookaburra (foto boven). Een prachtig diertje! En de kinderen hadden de tijd van hun leven toen hen werd geleerd hoe ze de vogel zijn kenmerkende lachgeluiden konden laten maken. En ook de Kookaburra besloot licht komisch voor mij te poseren (foto boven).

Meer vogels in de fotoselectie hier beneden.

Tuin Nienoord

Tot slot nog de tuin van Nienoord. Een schitterende tuin maar ik heb verder niet zoveel verstand van stijlen en dergelijk op dat gebied. Wat ik kon achterhalen is dat het al lang geleden bij de borg was aangelegd.

Het waren niet alleen hele rijke heren, zoals uit de expositie over Anna van Ewsum duidelijk werd hadden ze ook veel politieke en maatschappelijk invloed. Het is dan, in mijn ogen, ook niet voor niets zo dat uiteindelijk de bevolking in Noord Nederland, maar ook andere delen van het land, in opstand kwam en nadat ze eerste het protestantisme (mede door de machthebbers gestimuleerd) volgenden later het socialisme en zelfs communisme omarmden.

Foto’s

In dit fotoverslag niet zozeer de nadruk op de ‘fotokunsten’ van mij. Ik heb gewoon leuk foto’s willen maken als verslag en voor mijzelf (lang niet alles staat hier onder dan ook). Klik op een foto voor groter formaat.

Internationale Stoom- en modelbouwdagen 2017 (Nienoord Leek)

Hemelvaart 2017 staat in het teken van de Internationale Stoom- en Modelbouwdagen. Op veel museumlijnen rijden stoomtreinen en er zijn shows van stoommachines. Stoom is fascinerend voor veel mensen. Combineer dat met Landgoed Nienoord waar je een modelspoor hebt en je hebt, voor de 44e keer al weer, de Stoom en Modelbouwdagen.

De stoomdagen waren op het familiepark. Als je (kleine) kinderen hebt is dat een ideale combinatie want voor de kinderen is er ook van alles te beleven op het familiepark. Voor ons, als twee volwassenen, was het aanbod licht beneden de maat gezien de entree-prijs (negen euro p.p.). Wij kwamen immers uitsluitend voor de ‘stoomdagen’. Maar vooruit, ik moet niet zeuren er was erg veel te zien! De andere optie was (omdat ik al twee keer bij STAR was geweest) om ergens naar het midden van ’t land te reizen. Dat kost ook veel tijd én geld. En dan zie je alleen treinen. Nu zagen we ook stoomvrachtauto’s, stoommachines, etc. en miniatuur en modelbouw treinen en bootjes.

Toen we aan kwamen bij de parkeerplaats was er net een rondje gereden met diverse stoommachines, dat zorgde direct voor een leuke ontvangst eigenlijk. Uniek om het spul ook echt op de weg te zien rijden.

De stoomdagen zijn van 25 t/m 28 mei 2017 dus langer dan in de rest van ’t land.

Modelspoor

Ik woon al sinds mijn geboorte in deze regio en kan mij niet herinneren ooit eerder in het familiepark te zijn geweest. Het modelspoor wist ik van, maar nooit gezien. Absoluut de moeite waard, zeker voor gezinnen met kinderen. Veel, zo mogelijk alles?, wat er op ’t spoortje rijdt is op stoom (zie de foto’s).

Overige treinen

Tot slot waren er ook veel miniatuurtreinen en sporen te zien. Ook, voor de liefhebbers (en welke man is dat nou niet eigenlijk) erg leuk natuurlijk. Zeker als je de camera bij je hebt.

Landgoed Nienoord

Na de show te hebben bezocht eventjes over landgoed Nienoord gelopen en daar nog wat plaatjes geschoten. En natuurlijk van de geiten in het Familiepark.

Meer informatie over o.a. de stoomdagen op de website van Landgoed Nienoord.

Foto’s stoomdagen Familiepark Landgoed Nienoord

Foto’s Landgoed Nienoord

(en de geitjes van het Familiepark)